Solunum Yetmezliği Nedir? Belirtileri, Tedavisi ve Evde Bakım Sürecinde Evde Serum, Evde Enjeksiyon, Evde Kan Alma, Evde Oksijen Tedavisi

Solunum yetmezliği nedir, neden olur ve belirtileri nelerdir? Akut ve kronik solunum yetmezliği, oksijen tedavisi, evde oksijen tedavisi ve hasta bakım sürecinde evde serum, evde enjeksiyon, evde kan alma hakkında bilgilendirici içerik.

Solunum Yetmezliği Nedir?

Solunum yetmezliği, solunum sisteminin vücudun ihtiyacı olan oksijeni kana yeterli miktarda aktaramaması, kandaki karbondioksiti gerektiği ölçüde uzaklaştıramaması veya bu iki sorunun birlikte ortaya çıkmasıdır. Başka bir ifadeyle akciğerler, hava yolları, solunum kasları ya da solunumu yöneten sinir sistemi görevini yeterince yerine getiremediğinde solunum yetmezliği gelişebilir.

Solunum sisteminin temel görevlerinden biri, solunan havadaki oksijeni akciğerlerde bulunan alveol adı verilen hava keseciklerinden kana geçirmek ve hücresel faaliyetler sonucunda oluşan karbondioksiti vücuttan uzaklaştırmaktır. Gaz alışverişinin gerçekleştiği bu sistemde meydana gelen ciddi bir bozukluk, organ ve dokuların oksijensiz kalmasına neden olabilir.

Solunum yetmezliği tek başına bir hastalık adı değildir. Zatürre, KOAH, astım atağı, akciğer ödemi, akciğer embolisi, ağır enfeksiyonlar, kas ve sinir hastalıkları, göğüs kafesi bozuklukları veya bazı ilaçların etkisi gibi çok sayıda farklı durumun sonucunda gelişebilen klinik bir tablodur.

Bazı hastalarda solunum yetmezliği birkaç dakika veya saat içinde ortaya çıkabilir. Buna akut solunum yetmezliği adı verilir. Bazı hastalarda ise problem aylar veya yıllar içerisinde yavaş yavaş gelişir. Bu durum kronik solunum yetmezliği olarak tanımlanır.

Akut solunum yetmezliği yaşamı tehdit edebilen bir acil durumdur. Ani başlayan nefes darlığı, dudaklarda morarma, bilinç değişikliği, konuşmada güçlük veya belirgin solunum sıkıntısı bulunan kişilerin evde takip edilmesi uygun değildir. Bu belirtiler görüldüğünde 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır.

Solunum Sistemi Nasıl Çalışır?

Solunumun sağlıklı şekilde gerçekleşebilmesi için birden fazla sistemin birlikte çalışması gerekir:

• Beyindeki solunum merkezi nefes alıp verme komutunu oluşturur.
• Sinirler, bu komutları solunum kaslarına iletir.
• Diyafram ve göğüs kasları göğüs kafesini hareket ettirir.
• Hava burun veya ağızdan solunum yollarına girer.
• Hava; soluk borusu, bronşlar ve daha küçük hava yollarından geçerek alveollere ulaşır.
• Oksijen alveollerden kana geçer.
• Karbondioksit kandan alveollere geçerek nefes verme sırasında dışarı atılır.

Bu aşamalardan herhangi birindeki ciddi bozukluk solunum yetmezliğine yol açabilir. Örneğin zatürrede alveollerin sıvı ve iltihapla dolması oksijen geçişini bozabilir. KOAH’ta hava yollarının daralması, hastanın havayı dışarı vermesini güçleştirebilir. Sinir veya kas hastalıklarında ise akciğer dokusu sağlam olmasına rağmen yeterli solunum hareketi oluşturulamayabilir.

Solunum Yetmezliği Türleri Nelerdir?

Solunum yetmezliği, kan gazındaki oksijen ve karbondioksit düzeylerine göre temel olarak iki grupta değerlendirilir.

Tip 1 Solunum Yetmezliği: Hipoksemik Solunum Yetmezliği

Tip 1 solunum yetmezliğinde kandaki oksijen düzeyi belirgin şekilde düşüktür. Karbondioksit normal veya düşük olabilir. Bu tabloya hipoksemik solunum yetmezliği de denir.

Başlıca nedenleri şunlardır:

• Zatürre
• Akut solunum sıkıntısı sendromu
• Akciğer ödemi
• Akciğer embolisi
• Akciğer dokusunu etkileyen hastalıklar
• Ağır viral veya bakteriyel enfeksiyonlar
• Akciğerin bir bölümünün sönmesi
• Ciddi astım atağı
• İnterstisyel akciğer hastalıkları

Bu hastalarda tedavinin önemli bileşenlerinden biri kontrollü oksijen tedavisi olabilir. Ancak oksijenin miktarı, uygulama yöntemi ve hedeflenen oksijen satürasyonu hastanın hastalığına ve kan gazı sonuçlarına göre belirlenmelidir.

Tip 2 Solunum Yetmezliği: Hiperkapnik Solunum Yetmezliği

Tip 2 solunum yetmezliğinde karbondioksit vücuttan yeterince uzaklaştırılamaz ve kandaki karbondioksit seviyesi yükselir. Hastada oksijen düşüklüğü de bulunabilir.

Başlıca nedenleri şunlardır:

• İleri evre KOAH
• Solunum kaslarının güçsüzlüğü
• Obezite hipoventilasyon sendromu
• Uyku ile ilişkili solunum bozuklukları
• Motor nöron hastalıkları
• Kas distrofileri
• Omurilik yaralanmaları
• Göğüs kafesi şekil bozuklukları
• Sakinleştirici veya opioid ilaçların aşırı kullanılması
• Beyindeki solunum merkezini etkileyen hastalıklar

Tip 2 solunum yetmezliğinde yalnızca oksijen vermek her zaman yeterli değildir. Hastanın karbondioksiti uzaklaştırmasına yardımcı olmak amacıyla noninvaziv ventilasyon, BiPAP veya mekanik ventilasyon gerekebilir. Bazı kronik hastalarda noninvaziv solunum desteği uzman değerlendirmesi ve düzenli takip altında evde de kullanılabilir.

Akut ve Kronik Solunum Yetmezliği Arasındaki Farklar

Akut Solunum Yetmezliği

Akut solunum yetmezliği aniden veya kısa sürede gelişir. Vücudun bu duruma uyum sağlamak için yeterli zamanı olmadığı için belirtiler ağır olabilir.

Akut solunum yetmezliğinin nedenleri arasında şunlar yer alabilir:

• Ağır zatürre
• Akciğer embolisi
• Astım veya KOAH atağı
• Akciğer ödemi
• Göğüs travması
• Kaburga kırıkları
• Akciğerin sönmesi
• Sepsis
• İlaç zehirlenmeleri
• Solunum yollarının yabancı cisimle tıkanması
• Duman veya kimyasal madde solunması
• Beyin hasarı
• Ani gelişen kas ve sinir sistemi hastalıkları

Akut solunum yetmezliği, oksijenlenmenin veya karbondioksit atılımının yaşamı tehdit edecek ölçüde bozulduğu ciddi bir klinik tablodur.

Kronik Solunum Yetmezliği

Kronik solunum yetmezliği daha yavaş gelişir. Vücut, kandaki oksijen düşüklüğüne veya karbondioksit yüksekliğine belirli ölçüde uyum sağlayabilir. Bu nedenle bazı hastalarda belirtiler başlangıçta hafif olabilir.

Kronik solunum yetmezliğinin yaygın nedenleri şunlardır:

• İleri evre KOAH
• İnterstisyel akciğer hastalıkları
• Bronşektazi
• Kistik fibrozis
• Göğüs kafesi deformiteleri
• Nöromüsküler hastalıklar
• Obezite hipoventilasyon sendromu
• Uyku apnesiyle ilişkili solunum problemleri
• Pulmoner hipertansiyon
• Kronik kalp ve akciğer hastalıkları

Kronik hastalarda hekim tarafından uzun süreli oksijen tedavisi planlanabilir. Tedavinin ev ortamında sürdürülmesine karar verilirse evde oksijen tedavisi, reçete edilen akış hızı ve kullanım süresine göre uygulanmalıdır.

Solunum Yetmezliği Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler hastalığın nedenine, gelişme hızına, oksijen ve karbondioksit düzeylerine göre değişebilir.

Oksijen Düşüklüğünde Görülebilen Belirtiler

• Nefes darlığı
• Hızlı nefes alma
• Konuşurken cümleyi tamamlayamama
• Dudaklarda veya tırnaklarda morarma
• Huzursuzluk
• Kaygı ve panik hissi
• Kalp atımında hızlanma
• Baş dönmesi
• Sersemlik
• Bilinç bulanıklığı
• Göğüste sıkışma
• Soğuk terleme
• Halsizlik
• Efor kapasitesinde azalma

Karbondioksit Yüksekliğinde Görülebilen Belirtiler

• Sabahları belirgin baş ağrısı
• Uyku hali
• Dalgınlık
• Bilinç bulanıklığı
• Konuşmada yavaşlama
• Ellerde titreme
• Yüzde kızarıklık
• Nefes almada yüzeyselleşme
• Giderek artan uykuya eğilim
• İleri durumda bilinç kaybı

Karbondioksit yüksekliği her zaman parmak oksimetresiyle anlaşılmaz. Parmak oksimetresi yalnızca oksijen satürasyonu ve nabız hakkında fikir verir. Karbondioksit düzeyini değerlendirmek için çoğunlukla arter kan gazı incelemesi gerekir.

Hangi Belirtilerde Acil Yardım İstenmelidir?

Aşağıdaki belirtilerden biri varsa vakit kaybetmeden 112 aranmalıdır:

• Ani ve şiddetli nefes darlığı
• İstirahatte belirgin solunum sıkıntısı
• Dudaklarda, yüzde veya tırnaklarda morarma
• Bilinç bulanıklığı veya bayılma
• Hastanın uyandırılmakta zorlanması
• Göğüs ağrısı
• Konuşamayacak kadar nefessiz kalma
• Solunumun çok yavaşlaması veya düzensizleşmesi
• Köpüklü veya kanlı balgam
• Yabancı cisimle boğulma şüphesi
• Yüz, dil veya boğazda şişme
• Oksijen kullanılmasına rağmen hastanın durumunun kötüleşmesi
• Nabız oksimetresinde kalıcı ve belirgin düşüklük
• Solunum sırasında göğüs ve boyun kaslarının belirgin şekilde kullanılması
• Yeni başlayan tek taraflı bacak şişliğiyle birlikte nefes darlığı
• Ani bilinç veya davranış değişikliği

Bu durumlarda evde serum takılması, evde enjeksiyon yapılması ya da evde gözlem altında beklenmesi acil değerlendirmeyi geciktirmemelidir. Evde serum, evde enjeksiyon veya diğer destekleyici uygulamalar solunum yetmezliğinin acil hastane tedavisinin yerine geçmez.

Solunum Yetmezliği Neden Olur?

Solunum yetmezliğinin nedenleri akciğerlerden beyne kadar solunuma katılan birçok yapıyla ilişkili olabilir.

1. Hava Yollarını Etkileyen Hastalıklar

Hava yollarının daralması veya tıkanması, havanın akciğerlere girişini ve çıkışını zorlaştırır.

Başlıca örnekler:

• KOAH
• Astım
• Bronşektazi
• Yabancı cisim
• Anafilaksi
• Gırtlak ödemi
• Yoğun balgam tıkaçları
• Solunum yolu tümörleri

2. Akciğer Dokusunu Etkileyen Hastalıklar

Akciğer dokusunun iltihaplanması, sıvıyla dolması veya sertleşmesi oksijen geçişini bozabilir.

Başlıca nedenler:

• Zatürre
• Akut solunum sıkıntısı sendromu
• İnterstisyel akciğer hastalıkları
• Akciğer ödemi
• Akciğer kanaması
• Akciğer travması
• Yaygın akciğer enfeksiyonları

3. Akciğer Damarlarını Etkileyen Hastalıklar

Akciğere kan akımının bozulması da oksijenlenmeyi azaltabilir.

• Akciğer embolisi
• Pulmoner hipertansiyon
• Ciddi kalp yetmezliği
• Dolaşım bozuklukları

4. Beyin ve Sinir Sistemini Etkileyen Durumlar

Solunumu yöneten merkez veya sinir iletimi bozulduğunda hasta yeterli solunum hareketi oluşturamayabilir.

• İnme
• Kafa travması
• Beyin tümörleri
• Omurilik yaralanmaları
• Sakinleştirici ve opioid ilaçların aşırı kullanımı
• Sinir sistemi enfeksiyonları

5. Kas Hastalıkları

Solunum kaslarının zayıflaması akciğerlerin yeterince genişlemesini engelleyebilir.

• Myastenia gravis
• Guillain-Barré sendromu
• Motor nöron hastalıkları
• Kas distrofileri
• İleri kas güçsüzlükleri
• Diyafram felci

6. Göğüs Kafesi Problemleri

• Çoklu kaburga kırıkları
• Kifoz ve skolyoz
• Göğüs travmaları
• İleri obezite
• Ameliyat sonrası ağrı ve hareketsizlik

7. Kalp Hastalıkları

Kalp yetmezliğinde akciğerlerde sıvı birikmesi ve akciğer ödemi gelişmesi, oksijen geçişini bozarak solunum yetmezliğine neden olabilir.

Solunum Yetmezliği Açısından Risk Altında Olan Kişiler

Aşağıdaki kişilerde risk daha yüksek olabilir:

• KOAH hastaları
• İleri astımı bulunanlar
• Kalp yetmezliği hastaları
• Akciğer enfeksiyonu geçiren yaşlı bireyler
• Yatağa bağımlı hastalar
• Yutma güçlüğü bulunan kişiler
• İnme geçiren hastalar
• Nöromüsküler hastalığı bulunanlar
• İleri obezitesi bulunanlar
• Uyku apnesi olan kişiler
• Sigara kullananlar
• Bağışıklık sistemi baskılanmış hastalar
• Yakın zamanda ameliyat geçirenler
• Solunum baskılayıcı ilaç kullananlar
• Evde ventilatör veya oksijen konsantratörü kullanan hastalar

Bu kişilerin nefes darlığı, balgam, ateş, uyku hali ve oksijen satürasyonundaki değişiklikler açısından yakından takip edilmesi önemlidir.

Solunum Yetmezliği Tanısı Nasıl Konulur?

Tanı yalnızca parmak oksimetresi sonucuna bakılarak konulmaz. Hekim; hastanın şikâyetlerini, fizik muayene bulgularını, kan gazını, laboratuvar sonuçlarını ve görüntüleme yöntemlerini birlikte değerlendirir.

Fizik Muayene

Muayenede şu bulgular değerlendirilebilir:

• Solunum sayısı
• Solunumun derinliği
• Yardımcı solunum kaslarının kullanımı
• Morarma
• Bilinç durumu
• Kalp hızı
• Kan basıncı
• Akciğer sesleri
• Balgam varlığı
• Göğüs kafesi hareketleri
• Bacaklarda ödem veya pıhtı belirtileri

Parmak Oksimetresi

Nabız oksimetresi, kandaki oksijen satürasyonu hakkında hızlı bilgi sağlayan bir cihazdır. Ancak ölçümün doğruluğu şu durumlardan etkilenebilir:

• Soğuk el ve parmaklar
• Tırnak cilası veya protez tırnak
• Elin hareket etmesi
• Dolaşım bozukluğu
• Cihazın yanlış yerleştirilmesi
• Çok düşük tansiyon
• Ölçüm yapılan bölgede yetersiz kanlanma

Tek bir ölçüm yerine hastanın genel durumu ve ölçümlerin seyri değerlendirilmelidir. Normal görünen bir oksijen satürasyonu, özellikle oksijen kullanan veya karbondioksiti yüksek olan hastalarda solunum yetmezliğini tamamen dışlamaz.

Arter Kan Gazı

Arter kan gazı; kandaki oksijen, karbondioksit, pH ve bikarbonat düzeylerini gösterir. Solunum yetmezliğinin tipini ve şiddetini değerlendirmede önemli testlerden biridir.

Akciğer Grafisi

Zatürre, akciğer ödemi, akciğerin sönmesi, plevral sıvı ve bazı diğer akciğer problemlerinin belirlenmesine yardımcı olabilir.

Bilgisayarlı Tomografi

Akciğer embolisi, akciğer dokusu hastalıkları, tümörler ve akciğer grafisinde yeterince değerlendirilemeyen durumlar için kullanılabilir.

Laboratuvar Testleri

Hastanın durumuna göre şu testler istenebilir:

• Tam kan sayımı
• CRP ve diğer enfeksiyon belirteçleri
• Böbrek ve karaciğer fonksiyonları
• Elektrolitler
• Kan kültürü
• Balgam kültürü
• Kalp enzimleri
• BNP veya NT-proBNP
• Pıhtılaşma testleri
• D-dimer
• Viral enfeksiyon testleri

Hekim istemiyle gerekli kan örneklerinin alınması bazı uygun hastalarda evde kan alma hizmeti kapsamında gerçekleştirilebilir. Ancak ağır nefes darlığı veya akut solunum yetmezliği şüphesi bulunan bir hastada evde kan alma için beklemek yerine acil değerlendirme gerekir.

Solunum Yetmezliği Tedavisi Nasıl Yapılır?

Tedavinin temel amacı, yeterli oksijenlenmeyi sağlamak, karbondioksitin uzaklaştırılmasına yardımcı olmak ve solunum yetmezliğine neden olan hastalığı tedavi etmektir.

Tedavi planı hastanın yaşına, hastalığın nedenine, kan gazı değerlerine, bilinç durumuna ve solunum desteğine verdiği cevaba göre belirlenir.

1. Oksijen Tedavisi

Oksijen tedavisi, kandaki oksijen düzeyi düşük olan hastalara tıbbi oksijen verilmesidir. Oksijen; burun kanülü, maske, rezervuarlı maske, yüksek akımlı sistemler veya ventilatör aracılığıyla uygulanabilir.

Oksijen bir ilaç gibi değerlendirilmelidir. Gereğinden az verilmesi yetersiz kalabilir, kontrolsüz ve gereğinden fazla verilmesi ise özellikle karbondioksit tutulumuna yatkın hastalarda zararlı olabilir.

Bu nedenle oksijen tedavisi sırasında:

• Hekimin belirlediği akış hızı kullanılmalıdır.
• Oksijen ayarı hasta veya yakını tarafından rastgele değiştirilmemelidir.
• Hastanın oksijen satürasyonu takip edilmelidir.
• Bilinç değişikliği ve uyku hali gözlenmelidir.
• Oksijen ekipmanının güvenli çalıştığı kontrol edilmelidir.
• Hastanın kontrol randevuları aksatılmamalıdır.

2. Yüksek Akımlı Nazal Oksijen

Standart oksijen desteğinin yetersiz kaldığı bazı akut hastalarda, ısıtılmış ve nemlendirilmiş yüksek akımlı nazal oksijen kullanılabilir. Bu yöntem hastane ortamında yakın takip gerektirir. Standart oksijen tedavisine yanıt vermeyen ilerleyici akut hipoksemik solunum yetmezliğinde ileri solunum desteğine hazırlık geciktirilmemelidir.

3. Noninvaziv Ventilasyon

Noninvaziv ventilasyon, hastaya yüz veya burun maskesi aracılığıyla pozitif basınçlı solunum desteği verilmesidir.

Başlıca yöntemler:

• CPAP
• BiPAP
• Diğer noninvaziv pozitif basınç sistemleri

Özellikle KOAH alevlenmesi ve karbondioksit yüksekliğinde BiPAP kullanılabilir. Ancak bilinç kaybı, kusma, solunum yolunu koruyamama veya çok ağır solunum yetmezliği gibi durumlarda noninvaziv yöntemler uygun olmayabilir.

4. Entübasyon ve Mekanik Ventilasyon

Hasta kendi solunumunu sürdüremiyorsa soluk borusuna tüp yerleştirilerek mekanik ventilatöre bağlanabilir.

Entübasyon gerektirebilecek durumlar:

• Bilinç kaybı
• Solunumun durması veya çok yavaşlaması
• Solunum kaslarında belirgin yorulma
• Oksijen desteğine rağmen ağır oksijen düşüklüğü
• Karbondioksit ve asitlik düzeyinin tehlikeli şekilde yükselmesi
• Hava yolunun korunamaması
• Yoğun salgıların temizlenememesi

5. Altta Yatan Nedenin Tedavisi

Solunum desteği sağlanırken asıl neden de tedavi edilmelidir.

Örnek olarak:

• Zatürrede uygun antimikrobiyal tedavi
• Astım ve KOAH atağında bronş genişletici tedaviler
• Akciğer ödeminde sıvı yükünü azaltmaya yönelik tedavi
• Akciğer embolisinde pıhtı tedavisi
• Anafilakside acil ilaç tedavisi
• Balgam birikiminde hava yolu temizliği
• Zehirlenmede etkene yönelik tedavi
• Plevral sıvı veya pnömotoraksta girişimsel tedaviler uygulanabilir.

Evde Oksijen Tedavisi Nedir?

Evde oksijen tedavisi, kronik oksijen düşüklüğü bulunan ve uzman hekim tarafından uygun görülen hastalara ev ortamında tıbbi oksijen verilmesidir. Genellikle oksijen konsantratörü, taşınabilir oksijen sistemi veya tüp aracılığıyla uygulanır.

Her nefes darlığı bulunan kişiye evde oksijen tedavisi başlanmaz. Nefes darlığı ile kandaki oksijen düşüklüğü aynı şey değildir. Hasta kendisini nefessiz hissedebilir ancak oksijen seviyesi normal olabilir. Bunun tersine bazı kronik hastalarda belirgin nefes darlığı olmadan oksijen düşüklüğü bulunabilir.

Sağlık Bakanlığı rehberlerinde uzun süreli ev tipi oksijen desteğine ilişkin değerlendirmelerde arteriyel oksijen basıncı, oksijen satürasyonu ve eşlik eden klinik kriterlerin dikkate alındığı belirtilmektedir. Bu nedenle kararın hekim tarafından, uygun tetkiklerle verilmesi gerekir.

Evde oksijen tedavisi aşağıdaki hastalıklarda değerlendirilebilir:

• İleri evre KOAH
• İnterstisyel akciğer hastalıkları
• Pulmoner hipertansiyon
• Kistik fibrozis
• İleri bronşektazi
• Kronik kalp-akciğer hastalıkları
• Bazı nöromüsküler hastalıklar
• Palyatif bakım gerektiren seçilmiş hastalar

Türkiye’de ventilatör veya oksijen konsantratörüne bağlı solunum sistemi hastaları, evde sağlık hizmetlerinden yararlanabilecek hasta grupları arasında yer alabilmektedir.

Evde Oksijen Tedavisi Nasıl Uygulanır?

Evde oksijen tedavisi kişiye özel planlanır. Reçetede veya hekim raporunda genellikle şu bilgiler bulunur:

• Kullanılacak cihaz
• Oksijen akış hızı
• Günlük kullanım süresi
• Uykuda kullanılıp kullanılmayacağı
• Efor sırasında kullanılıp kullanılmayacağı
• Hedef oksijen satürasyonu
• Kontrol zamanı
• Gerektiğinde yapılacak işlemler

Oksijen akışı hastanın kendisini daha iyi hissetmesine göre artırılıp azaltılmamalıdır. Özellikle kronik karbondioksit yüksekliği bulunan KOAH hastalarında kontrolsüz yüksek akımlı oksijen, karbondioksit birikimini artırabilir.

Hekim tarafından önerilmiş evde oksijen tedavisi düzenli kullanılmalı, cihaz bakımı aksatılmamalı ve tedavinin etkisi belirli aralıklarla değerlendirilmelidir.

Evde Oksijen Tedavisinde Kullanılan Cihazlar

Oksijen Konsantratörü

Ortam havasını alarak oksijen yoğunluğu daha yüksek bir gaz sağlayan elektrikli cihazdır. Uzun süreli kullanımda tercih edilebilir.

Dikkat edilmesi gerekenler:

• Cihazın çevresinde hava dolaşımı olmalıdır.
• Duvara veya perdeye tamamen yaslanmamalıdır.
• Filtre temizliği üretici önerilerine uygun yapılmalıdır.
• Elektrik kesintisine karşı yedek plan bulunmalıdır.
• Cihazın alarm vermesi durumunda kullanım kılavuzu ve sağlık ekibinin önerileri izlenmelidir.
• Uzatma kablosu ve çoklu priz kullanımı konusunda cihaz talimatına uyulmalıdır.

Oksijen Tüpü

Basınçlı tıbbi oksijen içerir. Sabit veya taşınabilir boyutları bulunabilir.

Oksijen tüpü:

• Dik ve sabit şekilde tutulmalıdır.
• Devrilmeye karşı uygun biçimde sabitlenmelidir.
• Isı kaynaklarından uzak tutulmalıdır.
• Valf kısmına yağlı madde sürülmemelidir.
• Çocukların erişemeyeceği yerde saklanmalıdır.
• Yetkisiz kişilerce tamir edilmemelidir.

Taşınabilir Oksijen Sistemleri

Hastanın ev dışındaki hareketliliğine destek olmak amacıyla kullanılabilir. Cihazın kapasitesi, akış şekli ve batarya süresi hastanın ihtiyacına uygun olmalıdır.

Oksijen Kullanırken Güvenlik Kuralları

Oksijen yanıcı değildir ancak yanmayı hızlandırır. Bu nedenle evde oksijen tedavisi sırasında yangın güvenliği son derece önemlidir.

• Oksijen kullanılan odada sigara içilmemelidir.
• Hasta oksijen kullanırken sigara içmemelidir.
• Mum, çakmak ve açık alev kullanılmamalıdır.
• Soba, şömine ve ocak gibi ısı kaynaklarına yaklaşılmamalıdır.
• Oksijen cihazı yanıcı maddelerden uzak tutulmalıdır.
• Oksijen ekipmanında yağ, vazelin veya petrol bazlı ürün kullanılmamalıdır.
• Elektrikli cihazların güvenli durumda olduğundan emin olunmalıdır.
• Oksijen tüpleri devrilmeyecek şekilde sabitlenmelidir.
• Evde yangın söndürücü ve duman alarmı bulundurulması değerlendirilmelidir.
• Aile bireyleri cihazın kapatılması ve acil durumda yapılacaklar konusunda eğitilmelidir.

Burun çevresinde kuruluk olduğunda vazelin gibi petrol bazlı ürünler yerine sağlık ekibinin önerdiği su bazlı ürünler kullanılmalıdır.

Evde Takip Edilen Solunum Yetmezliği Hastasının Bakımı

Kronik solunum yetmezliği bulunan bir hastanın evde bakımı yalnızca oksijen cihazının açılmasıyla sınırlı değildir. Beslenme, ilaçlar, cilt bütünlüğü, hareket, enfeksiyonların önlenmesi ve acil durumların tanınması birlikte değerlendirilmelidir.

Solunumun İzlenmesi

Bakım veren kişi şu değişiklikleri takip etmelidir:

• Solunum sayısında artış
• Solunumun yüzeyselleşmesi
• Yeni başlayan hırıltı
• Balgam miktarında artış
• Balgam renginde değişiklik
• Ateş
• Oksijen satürasyonunda düşme
• Uyku hali veya bilinç değişikliği
• Konuşma güçlüğü
• Dudaklarda morarma
• Cihaz kullanımına rağmen artan nefes darlığı

Doğru Pozisyon Verilmesi

Nefes darlığı bulunan hasta çoğunlukla başı ve gövdesi yükseltilmiş pozisyonda daha rahat eder. Hastanın tamamen düz yatırılması bazı durumlarda nefes darlığını artırabilir.

Uygun hastalarda:

• Yatak başı yükseltilebilir.
• Hasta yarı oturur pozisyona getirilebilir.
• Kollar yastıkla desteklenebilir.
• Sık pozisyon değişikliği yapılabilir.
• Hekim ve fizyoterapistin önerdiği solunum egzersizleri uygulanabilir.

Ancak bilinç kaybı, travma veya ani kötüleşme varsa hastaya rastgele pozisyon verilmemeli ve acil yardım çağrılmalıdır.

Balgam ve Hava Yolu Temizliği

Koyu ve yoğun balgam hava yollarını tıkayabilir. Hastanın sıvı alımı, kalp ve böbrek durumu dikkate alınarak hekim tarafından planlanmalıdır.

Bazı hastalarda:

• Kontrollü öksürme egzersizleri
• Solunum fizyoterapisi
• Nebül tedavisi
• Postüral drenaj
• Aspirasyon
• Nemlendirme gerekebilir.

Aspirasyon işlemi eğitimli sağlık personeli tarafından, uygun endikasyon ve teknikle yapılmalıdır. Gereksiz ve sık aspirasyon hava yolunu tahriş edebilir.

Evde Serum Solunum Yetmezliğinde Uygulanır mı?

Evde serum, halk arasında damar yoluyla sıvı veya ilaç uygulanmasını ifade etmek için kullanılan bir tanımdır. Solunum yetmezliği bulunan her hastaya evde serum uygulanması gerekmez.

Bazı hastalarda kontrolsüz sıvı verilmesi, özellikle kalp yetmezliği veya böbrek yetmezliği varsa akciğerlerde sıvı birikimini ve nefes darlığını artırabilir. Bu nedenle evde serum uygulaması yalnızca hekim istemi, uygun hasta değerlendirmesi ve yetkili sağlık personeli tarafından gerçekleştirilmelidir.

Evde serum uygulanmadan önce şu durumlar değerlendirilmelidir:

• Hastanın tanısı
• Kalp yetmezliği öyküsü
• Böbrek fonksiyonları
• Tansiyon ve nabız
• Ödem varlığı
• Akciğer sesleri
• Günlük sıvı alımı
• Kullanılan ilaçlar
• Hekimin önerdiği sıvı türü ve miktarı

Solunum yetmezliğinin tedavisi evde serum uygulamasından ibaret değildir. Akut nefes darlığı, morarma veya bilinç değişikliği bulunan bir hastaya evde serum takılması için zaman kaybedilmemelidir.

Hekim tarafından uygun görülen stabil hastalarda evde serum, genel tedavi planının bir parçası olabilir. Ancak evde serum uygulamasının solunum yetmezliğini doğrudan ortadan kaldırdığı düşünülmemelidir.

Damar yolu bulunan hastada nefes darlığının artması, öksürük, köpüklü balgam, tansiyon değişikliği veya yeni gelişen şişlik varsa evde serum durdurularak sağlık ekibine bilgi verilmelidir. Hastanın durumu ağırsa 112 aranmalıdır.

Evde Enjeksiyon Uygulamalarında Nelere Dikkat Edilmelidir?

Solunum hastalığı bulunan bazı kişilere antibiyotik, antikoagülan veya başka ilaçların enjeksiyon yoluyla uygulanması reçete edilebilir. Evde enjeksiyon yalnızca hekim istemi bulunan ilaçlar için ve yetkili sağlık personeli tarafından yapılmalıdır.

Evde enjeksiyon öncesinde şu bilgiler kontrol edilmelidir:

• İlaç adı
• İlaç dozu
• Uygulama yolu
• Uygulama zamanı
• Hastanın alerji öyküsü
• Önceki dozlara verdiği reaksiyon
• İlacın saklama koşulları
• Son kullanma tarihi

Evde enjeksiyon uygulamasından sonra hasta alerjik reaksiyon açısından izlenmelidir. Yüzde veya dilde şişme, yaygın kaşıntı, nefes darlığı, hırıltı, tansiyon düşmesi veya bayılma gelişirse anafilaksi düşünülmeli ve 112 aranmalıdır.

Solunum yetmezliği bulunan hastada evde enjeksiyon yapılması, hastanın oksijen ve solunum takibinin bırakılabileceği anlamına gelmez. Uygulama öncesinde ve sonrasında hastanın genel durumu gözlenmelidir.

Antibiyotik amaçlı evde enjeksiyon, yalnızca bakteriyel enfeksiyonun hekim tarafından değerlendirilmesi ve reçete düzenlenmesi durumunda uygulanmalıdır. Her öksürük veya balgam değişikliği antibiyotik gerektirmez.

Antikoagülan amaçlı evde enjeksiyon yapılacaksa kanama bulguları takip edilmelidir. İdrarda kan, siyah dışkı, durmayan kanama veya geniş morluklar gelişirse sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Kas içine yapılan evde enjeksiyon ile cilt altına yapılan evde enjeksiyon aynı teknikle uygulanmaz. Uygulama bölgesi ve yöntem ilaca göre belirlenir.

Evde Pansuman ve Cilt Bakımı

Solunum yetmezliği bulunan ve yatağa bağımlı yaşayan hastalarda hareket kısıtlılığı, beslenme bozukluğu, nem ve basınca bağlı olarak basınç yarası gelişebilir. Bu nedenle evde pansuman yalnızca mevcut yaranın kapatılması değil, yaranın nedenlerinin değerlendirilmesini de içermelidir.

Evde pansuman gereken başlıca durumlar şunlardır:

• Basınç yaraları
• Ameliyat yaraları
• Trakeostomi çevresi
• Damar yolu giriş bölgeleri
• PEG çevresi
• Cilt yırtıkları
• Enfekte yaralar
• Nem hasarı

Evde pansuman sırasında:

• El hijyeni sağlanmalıdır.
• Temiz veya steril teknik yaranın durumuna göre uygulanmalıdır.
• Yaranın yeri ve boyutu değerlendirilmelidir.
• Akıntı, koku, kızarıklık ve ısı artışı kaydedilmelidir.
• Hekimin önerdiği yara bakım ürünü kullanılmalıdır.
• Basıncı azaltan pozisyonlama yapılmalıdır.
• Beslenme ve sıvı durumu değerlendirilmelidir.

Her yara için aynı evde pansuman ürünü uygun değildir. Gümüş içerikli, köpük, hidrokolloid, alginat veya diğer yara örtülerinin seçimi yaranın derinliğine, enfeksiyon durumuna ve akıntı miktarına göre yapılır.

Oksijen cihazı kullanan bir hastada evde pansuman yapılırken kullanılan ürünlerin oksijen güvenliği açısından uygun olup olmadığı kontrol edilmelidir. Özellikle yağlı ve yanıcılığı artırabilecek ürünler oksijen ekipmanının çevresinde kullanılmamalıdır.

Trakeostomili hastalarda evde pansuman, stoma çevresinin temizliği ve enfeksiyon bulgularının izlenmesi açısından önemlidir. Trakeostomi kanülünün çıkması, tıkanması, yoğun kanama veya hastanın nefes alamaması acil durumdur.

Düzenli evde pansuman, yaranın iyileşme sürecini destekleyebilir; ancak ateş, kötü kokulu akıntı, çevre dokuda hızla yayılan kızarıklık veya doku ölümü varsa hekim değerlendirmesi gerekir.

Solunum Yetmezliğinde Beslenme

Solunum yetmezliği bulunan hastalarda nefes almak için harcanan enerji artabilir. Buna karşılık nefes darlığı nedeniyle yemek yemek zorlaşabilir. Yetersiz beslenme solunum kaslarının güçsüzleşmesine, aşırı beslenme ise karbondioksit üretiminin ve solunum yükünün artmasına katkıda bulunabilir.

Genel yaklaşım:

• Küçük ve sık öğünler tercih edilebilir.
• Hasta yemek sırasında dik pozisyonda tutulmalıdır.
• Çok hızlı yememelidir.
• Şişkinlik yapan besinlerin etkisi gözlenmelidir.
• Beslenme sırasında oksijen kullanımı hekim önerisine göre sürdürülmelidir.
• Yutma güçlüğü varsa değerlendirme yapılmalıdır.
• Aspirasyon riskinde uygun kıvam ve beslenme yöntemi belirlenmelidir.
• Kilo kaybı veya hızlı kilo artışı takip edilmelidir.
• Kalp ve böbrek hastalarında tuz ve sıvı planı hekim tarafından yapılmalıdır.

Yemek yerken öksürme, boğulma hissi, ses değişikliği veya tekrarlayan zatürre görülmesi yutma bozukluğunu düşündürebilir.

İlaçların Düzenli Kullanılması

Solunum yetmezliğine eşlik eden hastalığa göre inhalerler, nebül ilaçları, antibiyotikler, diüretikler, kortikosteroidler, antikoagülanlar veya başka tedaviler kullanılabilir.

İlaçlarla ilgili temel kurallar:

• İlaçlar reçeteye uygun kullanılmalıdır.
• İnhaler tekniği kontrol edilmelidir.
• Nebül ilaçlarının dozları değiştirilmemelidir.
• Aynı etken maddeyi içeren ilaçların birlikte kullanılmasına dikkat edilmelidir.
• Uyku ilaçları ve sakinleştiriciler doktora danışılmadan alınmamalıdır.
• Opioid ilaçların solunumu baskılayabileceği unutulmamalıdır.
• İlaç kesme veya doz artırma kararı hasta tarafından verilmemelidir.

Evde uygulanan oksijen tedavisi, düzenli ilaç tedavisinin yerine geçmez. Benzer şekilde inhaler kullanılması da hekim tarafından önerilen evde oksijen tedavisi planının bırakılabileceği anlamına gelmez.

Enfeksiyonlardan Korunma

Solunum yolu enfeksiyonları, kronik solunum yetmezliği bulunan hastalarda hızlı kötüleşmeye yol açabilir.

Koruyucu önlemler:

• El hijyenine dikkat edilmesi
• Hasta kişilerle yakın temastan kaçınılması
• Kapalı ortamların havalandırılması
• Sigara dumanından uzak durulması
• Hekimin önerdiği aşıların yaptırılması
• Ağız bakımının düzenli yapılması
• Solunum cihazlarının temizliğinin talimatlara uygun gerçekleştirilmesi
• Nebül maske ve haznelerinin kişiye özel kullanılması
• Balgam rengindeki değişikliklerin izlenmesi
• Ateş ve genel durum bozukluğunda erken değerlendirme yapılması

Evde sağlık hizmetleri kapsamında hastaya tanısı konulmuş tedavinin takibi, uygulanması ve bakım veren kişilere gerekli eğitimin verilmesi planlanabilir.

Oksijen Satürasyonu Kaç Olmalıdır?

Tek bir ideal oksijen satürasyonu değeri bütün hastalar için geçerli değildir. Hedef değer; hastanın tanısına, yaşına, kan gazına ve karbondioksit tutma riskine göre hekim tarafından belirlenir.

Bazı kronik KOAH hastalarında hedef oksijen satürasyonu, başka hastalardaki hedeflerden farklı olabilir. Bu nedenle “satürasyon ne kadar yüksek olursa o kadar iyidir” yaklaşımı doğru değildir.

Hasta ve yakınına şu bilgiler yazılı olarak verilmelidir:

• Hastanın hedef satürasyon aralığı
• Oksijenin kaç litre/dakika kullanılacağı
• İstirahatte kullanım süresi
• Uykuda kullanım şekli
• Efor sırasında kullanım şekli
• Hangi değerde sağlık ekibinin aranacağı
• Hangi belirtilerde 112 çağrılacağı

Evde oksijen tedavisi sırasında yalnızca cihazdaki litre ayarına değil, hastanın bilinç düzeyi, solunum sayısı, dudak rengi ve genel durumuna da dikkat edilmelidir.

Solunum Yetmezliğinde Evde Bakım Planı Nasıl Hazırlanır?

İyi bir bakım planında aşağıdaki başlıkların bulunması yararlı olur:

1. Hastanın tanıları
2. Kullandığı ilaçlar
3. Alerjileri
4. Oksijen cihazının tipi
5. Oksijen akış hızı
6. Hedef satürasyon aralığı
7. Günlük kullanım süresi
8. Ventilatör veya BiPAP ayarları
9. Beslenme yöntemi
10. Aspirasyon ihtiyacı
11. Yara ve evde pansuman planı
12. Hekim tarafından istenmiş evde enjeksiyon uygulamaları
13. Hekim tarafından planlanmış evde serum uygulamaları
14. Acil durumda aranacak telefonlar
15. Elektrik kesintisi planı
16. Yedek oksijen kaynağı
17. Hastanın son kontrol tarihi
18. Cihaz bakım tarihleri

Bu plan, hasta yakınının acil durumda daha doğru hareket etmesine yardımcı olabilir.

Elektrik Kesintisinde Ne Yapılmalıdır?

Oksijen konsantratörü veya ev tipi ventilatör elektrikle çalıştığı için kesintilere karşı önceden hazırlık yapılmalıdır.

• Yedek oksijen kaynağı bulundurulmalıdır.
• Ventilatör bataryası düzenli kontrol edilmelidir.
• Cihazın batarya süresi bilinmelidir.
• Acil telefon numaraları kolay ulaşılabilir yerde tutulmalıdır.
• Uzun süreli kesintiler için alternatif adres veya sağlık kuruluşu planlanmalıdır.
• Hastanın oksijen ihtiyacı yüksekse elektrik kesintisi beklenmeden sağlık ekibiyle iletişime geçilmelidir.
• Hastanın nefes darlığı artarsa veya cihaz desteği kesilirse 112 aranmalıdır.

Solunum Yetmezliği Düzelir mi?

Solunum yetmezliğinin düzelip düzelmeyeceği altta yatan nedene bağlıdır.

Zatürre, akciğer ödemi veya ilaç etkisi gibi tedavi edilebilir bir nedene bağlı akut solunum yetmezliği uygun tedaviyle tamamen düzelebilir. İleri KOAH, akciğer fibrozisi veya nöromüsküler hastalıklara bağlı kronik solunum yetmezliği ise uzun süreli takip ve destek gerektirebilir.

Tedavinin amaçları:

• Oksijenlenmeyi iyileştirmek
• Karbondioksit birikimini azaltmak
• Nefes darlığını kontrol etmek
• Atakları önlemek
• Hastane yatışlarını azaltmak
• Hareket kapasitesini korumak
• Yaşam kalitesini desteklemek
• Hasta ve ailesini bakım konusunda eğitmek

Sıkça Sorulan Sorular

1. Solunum yetmezliği ile nefes darlığı aynı şey midir?

– Hayır. Nefes darlığı kişinin hissettiği bir belirtidir. Solunum yetmezliği ise kandaki oksijenin tehlikeli düzeyde düşmesi, karbondioksitin yükselmesi veya her ikisinin birlikte bulunmasıdır. Her nefes darlığı solunum yetmezliği anlamına gelmez.

2. Parmak oksimetresi solunum yetmezliğini kesin gösterir mi?

– Hayır. Parmak oksimetresi oksijen satürasyonu hakkında fikir verir fakat karbondioksiti ölçmez. Solunum yetmezliğinin tipi ve şiddeti için kan gazı ve hekim değerlendirmesi gerekebilir.

3. Oksijen satürasyonu düşükse oksijen hemen açılmalı mı?

– Daha önce hekim tarafından düzenlenmiş bir oksijen tedavisi planı varsa bu plana uyulmalıdır. İlk kez belirgin düşük değer saptanıyorsa veya hastada ciddi nefes darlığı, morarma ya da bilinç değişikliği varsa 112 aranmalıdır.

4. Oksijenin litresini hasta yakını artırabilir mi?

– Hekimin belirlediği sınırlar dışında oksijen akışının rastgele artırılması uygun değildir. Özellikle karbondioksit tutulumuna yatkın hastalarda kontrolsüz yüksek oksijen zararlı olabilir.

5. Evde oksijen tedavisi bağımlılık yapar mı?

– Tıbbi oksijen bağımlılık yapan bir madde değildir. Tedavi, kandaki oksijen düşüklüğünü düzeltmek amacıyla kullanılır. Hastanın ihtiyacı devam ettiği sürece evde oksijen tedavisi sürdürülür.

6. Oksijen konsantratörü gece boyunca kullanılabilir mi?

– Kullanım süresi hekim tarafından belirlenir. Bazı hastalara yalnızca efor veya uyku sırasında, bazı hastalara ise uzun süreli evde oksijen tedavisi önerilebilir.

7. Evde oksijen tedavisi sırasında sigara içilebilir mi?

– Hayır. Oksijen kullanılan ortamda sigara içmek ciddi yangın ve yanık riski oluşturur. Hasta ve evdeki diğer kişiler kesinlikle sigara içmemelidir.

8. Oksijen cihazı olan odada pencere açılabilir mi?

– Oda uygun şekilde havalandırılabilir. Ancak cihaz doğrudan yağmur, aşırı nem veya uygunsuz sıcaklığa maruz bırakılmamalıdır.

9. Oksijen konsantratörü ile oksijen tüpü aynı şey midir?

– Hayır. Konsantratör ortam havasından yoğunlaştırılmış oksijen üretir ve elektrikle çalışır. Oksijen tüpünde ise basınç altında depolanmış tıbbi oksijen bulunur.

10. Solunum yetmezliğinde evde serum faydalı olur mu?

– Her hastada faydalı değildir. Evde serum yalnızca hekim istemiyle uygulanmalıdır. Kalp veya böbrek yetmezliğinde gereksiz sıvı verilmesi nefes darlığını artırabilir.

11. Solunum sıkıntısı olan hastaya vitamin serumu takılabilir mi?

– Akut solunum sıkıntısının nedeni belirlenmeden evde serum uygulanması uygun değildir. Vitamin içeren serumlar solunum yetmezliğinin temel tedavisi değildir ve acil değerlendirmeyi geciktirmemelidir.

12. Solunum hastasına evde enjeksiyon yapılabilir mi?

– Hekim tarafından reçete edilen ilaçlar için evde enjeksiyon uygulanabilir. Ancak hasta akut solunum sıkıntısındaysa enjeksiyon için beklemek yerine acil yardım çağrılmalıdır.

13. Antibiyotik enjeksiyonu zatürreyi tedavi eder mi?

– Antibiyotik yalnızca uygun bakteriyel enfeksiyonlarda ve hekim değerlendirmesiyle kullanılır. Her zatürre veya solunum yolu enfeksiyonu için evde enjeksiyon şeklinde antibiyotik gerekmez.

14. Oksijen kullanan hastada uyku hali normal midir?

– Yeni başlayan veya giderek artan uyku hali normal kabul edilmemelidir. Karbondioksit yüksekliğini veya hastalığın ağırlaştığını gösterebilir. Acil değerlendirme gerekebilir.

15. Solunum yetmezliğinde morarma neden olur?

– Kandaki oksijen düzeyinin ciddi şekilde düşmesi dudaklarda, dilde veya tırnaklarda morarmaya yol açabilir. Morarma acil değerlendirme gerektiren önemli bir bulgudur.

16. Solunum yetmezliği bulaşıcı mıdır?

– Solunum yetmezliğinin kendisi bulaşıcı değildir. Ancak zatürre veya viral enfeksiyon gibi solunum yetmezliğine neden olan bazı hastalıklar bulaşıcı olabilir.

17. Solunum yetmezliği olan hasta yürüyebilir mi?

– Hareket planı hastanın hastalığına ve oksijen ihtiyacına göre belirlenir. Stabil hastalarda kontrollü egzersiz yararlı olabilir. Akut nefes darlığında hasta zorlanmamalıdır.

18. Evde oksijen tedavisi sırasında banyo yapılabilir mi?

– Hasta güvenli koşullarda banyo yapabilir; ancak oksijen ihtiyacı, düşme riski ve nefes darlığı dikkate alınmalıdır. Elektrikli cihazlar sudan uzak tutulmalıdır.

19. Burun kanülü nasıl temizlenir?

– Üreticinin önerilerine ve sağlık ekibinin eğitimine uyulmalıdır. Kirlenen, sertleşen veya hasar gören kanüller değiştirilmelidir. Aynı kanül farklı kişiler tarafından kullanılmamalıdır.

20. Oksijen burunda yara yaparsa ne yapılmalıdır?

– Kanülün yerleşimi kontrol edilmeli ve sağlık ekibine bilgi verilmelidir. Basınç alanları korunmalı, gerekli görülürse uygun evde pansuman planlanmalıdır. Oksijen çevresinde vazelin gibi petrol bazlı ürünler kullanılmamalıdır.

21. Yatağa bağımlı solunum hastasında yara nasıl önlenir?

– Düzenli pozisyon değişikliği, uygun yatak yüzeyi, cildin kuru tutulması, yeterli beslenme ve riskli bölgelerin kontrolü önemlidir. Yara oluşmuşsa uygun evde pansuman yapılmalıdır.

22. Trakeostomili hastada pansuman yapılabilir mi?

– Evet. Trakeostomi çevresindeki evde pansuman işlemi eğitimli sağlık personeli tarafından yapılabilir. Kanül tıkanması, çıkması veya ciddi kanama acil durumdur.

23. Oksijen satürasyonu normal olsa da solunum yetmezliği olabilir mi?

– Özellikle oksijen kullanan veya karbondioksit yüksekliği bulunan hastalarda mümkün olabilir. Hastanın bilinci, solunum şekli ve kan gazı sonuçları da değerlendirilmelidir.

24. Solunum yetmezliği olan hasta uçak yolculuğu yapabilir mi?

Uçuş öncesinde göğüs hastalıkları uzmanı değerlendirmesi gerekir. Kabin basıncı nedeniyle oksijen ihtiyacı değişebilir. Havayolu şirketiyle tıbbi oksijen koşulları önceden görüşülmelidir.

25. Evde oksijen tedavisi ne zaman bırakılır?

– Tedavi hasta veya yakını tarafından kendiliğinden bırakılmamalıdır. Hekim; muayene, oksijen ölçümü ve gerektiğinde kan gazı sonucuna göre tedavinin devamına karar verir.

Sonuç

Solunum yetmezliği, vücudun yeterli oksijeni alamadığı, karbondioksiti uzaklaştıramadığı veya her iki problemin birlikte bulunduğu ciddi bir sağlık durumudur. Akut solunum yetmezliği dakikalar veya saatler içinde gelişebilir ve yaşamı tehdit edebilir. Kronik solunum yetmezliği ise çoğunlukla KOAH, akciğer dokusu hastalıkları, göğüs kafesi bozuklukları ve nöromüsküler hastalıklarla ilişkili olarak uzun dönemde ortaya çıkar.

Tedavide kontrollü oksijen tedavisi, noninvaziv ventilasyon, mekanik ventilasyon ve altta yatan hastalığın tedavisi uygulanabilir. Uzman hekim tarafından gerekli görülen hastalarda evde oksijen tedavisi planlanabilir. Ancak evde oksijen tedavisi sırasında oksijen akışı rastgele değiştirilmemeli, yangın güvenliği kurallarına uyulmalı ve hastanın genel durumu düzenli olarak takip edilmelidir.

Solunum yetmezliği bulunan hastalarda hekim istemiyle evde serum veya evde enjeksiyon uygulanabilir. Yatağa bağımlı hastalarda basınç yaralarının önlenmesi ve mevcut yaraların bakımı için evde pansuman gerekebilir. Bununla birlikte evde serum, evde enjeksiyon ve evde pansuman uygulamaları akut solunum yetmezliğinin hastane tedavisinin alternatifi değildir.

Ani nefes darlığı, morarma, bilinç değişikliği, göğüs ağrısı, konuşamama, oksijene rağmen kötüleşme veya uyandırılmakta güçlük geliştiğinde evde müdahale için zaman kaybedilmemeli ve 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır.

Bilgilendirme Notu:

Bu yazı, Ankara’nın Bağlıca, Çayyolu, Ümitköy, Koru mahallesi, Yaşamkent, Etimesgut gibi pek çok bölgesinde araştırılan; Solunum Yetmezliği Nedir? Kusmada serum/evde serum verilir mi? serum takılır mı? Bulantıda evde serum uygun mu? Gripte serum takılır mı? evde serum uygun mu? İshalde serum takılır mı_ evde serum kimlere takılır? Palyatif bakımda evde serum nedir? Yatağa bağımlı hasta kimdir? Yatak yarası bakımı, pansuman nasıl yapılır? Evde Kan Alma Nedir? Evde Kan Almanın Faydası Nedir? Yatağa bağımlı hastada serum/evde serum desteği nedir? Beslenme bozukluğunda serum/evde serum uygun mu? İdrar sondası takılması nedir? İdrar sondası çıkarılması nedir? Evde idrar sondası takılır mı? ALS li hastalarda evde bakım, ALS li hastada serum takibi, evde serum, Ameliyat sonrası pansuman nedir, Evde pansuman nedir, Ameliyat sonrası dikiş alma, enjeksiyon nedir, yatak yarası nedir, yatak yarası bakımı, yara pansumanı, evde pansuman, evde serum, evde serum kimlere takılır, evde serum faydalı mı?  Evde enjeksiyon nedir? Evde enjeksiyon kimler yapar gibi sorulardan dolayı bilgilendirme amaçlıdır.https://rezonanssaglik.com/