İrritabl Bağırsak Sendromu (IBS) Nedir? Belirtileri, Tanı ve Tedavi, Evde Serum, Evde Enjeksiyon, Evde Kan Alma Uygulamaları
IBS nedir? Neden oluşur, kimlerde görülür? Bağırsak- beyin ilişkisi, tanı yöntemleri, beslenme, tedavi, evde kan alma, evde serum, enjeksiyon hakkında bilgilendirme.
İrritabl Bağırsak Sendromu (IBS), bağırsakta iltihap, tümör veya yapısal bozukluk olmadan gelişen; ancak bağırsak fonksiyonlarının bozulduğu kronik bir hastalıktır.
Güncel tıpta IBS artık yalnızca “psikolojik” bir sorun olarak görülmez. Sinir sistemi, bağışıklık sistemi, bağırsak florası ve hormonların birlikte rol aldığı kompleks bir hastalık olarak kabul edilir.
IBS Nasıl Gelişir?
1.Beyin- Bağırsak Ekseni Bozulması:
Bağırsaklar ikinci beyin olarak adlandırılır.
IBS’de:
. Sinir iletimleri aşırı hassaslaşır
. Normal gaz bile ağrı olarak algılanır
. Stres bağırsak kasılmalarını tetikler
Bu yüzden duygu durumu ile semptomlar doğrudan bağlantılıdır.
2. Bağırsak Florası (Mikrobiyota) Dengesizliği
Bilimsel çalışmalarda IBS hastalarında:
. Faydalı bakteriler azalır
. Gaz üreten bakteriler artar
. Bağırsak geçirgenliği artabilir
Bu durum:
. Şişkinlik
. Ağrı
. Düzensiz dışkılama
oluşturur.
3. Bağırsak Kasılma Bozukluğu
IBS’de:
Kasılma tipi Sonuç
Aşırı hızlı İshal
Aşırı yavaş Kabızlık
Düzensiz Dönüşümlü IBS (IBS-M)
IBS’nin Alt Tipleri
. IBS-D : İshal baskın
. IBS-C : Kabızlık baskın
. IBS-M : Karışık tip
. IBS- U : Sınıflandırılamayan
Her hastada tedavi yaklaşımı alt tipe göre değişir.
Kimlerde Daha Sık Görülür?
Bilimsel veriler şunu gösterir:
. Kadınlarda erkeklere göre 2 kat fazla
. Genç erişkinlerde yaygın
. Travmatik yaşam olayları sonrası artış
. Bağırsak enfeksiyonu sonrası gelişebilir (post- enfeksiyöz IBS)
IBS Belirtilerinin Ayrıntılı Profili
Sindirim Sistemi:
. Karın krampları
. Gaz patlamaları
. Şişkinlik
. Mukuslu dışkı
. Dışkı kıvam değişikliği
Sistemik Etkiler:
. Yorgunluk
. Baş ağrısı
. Konsantrasyon bozukluğu
. Uyku problemleri
IBS Tanısı Nasıl Konur?
Modern tıpta Rome IV kriterleri kullanılır:
Son 3 ayda haftada en az 1 gün:
. Karın ağrısı
. Dışkılama ile rahatlama
. Dışkı sıklığında değişiklik
. Dışkı şeklinde değişiklik
Aynı zamanda şu hastalıklar dışlanır:
. Enflamatuvar bağırsak hastalıkları
. Çölyak
. Enfeksiyonlar
. Kansızlık ve hormon bozuklukları
Bu aşamada evde kan alma hizmeti ile birçok tarama testi güvenli şekilde yapılabilir.
IBS Tedavisi
İlaç grupları:
. Spazm çözücüler
. Bağırsak düzenleyiciler
. Probiyotikler
. Bazı hastalarda düşük doz antidepresanlar (sinir hassasiyetini azaltır)
Beslenme: En Etkili Tedavi Ayağı
Düşük FODMAP diyeti bilimsel olarak en başarılı yöntemdir:
Kaçınılanlar:
. Soğan
. Sarımsak
. Buğday
. Süt ürünlerinin bazıları
. Baklagiller
Tüketilebilenler:
. Pirinç
. Yumurta
. Muz
. Yoğurt
. Yulaf
. Salatalık
. Kabak
IBS’ de Sıvı Dengesi ve Destekleyici bakım
Özellikle ishal baskın IBS’ de:
. Elektrolit kaybı
. Halsizlik
. Konsantrasyon düşüklüğü
görülür.
Bu dönemlerde evde serum uygulamaları vücudun sıvı dengesini destekleyici hemşirelik bakımı olarak tercih edilir. Mutlaka hekim değerlendirmesiyle, hekim önerisiyle evde serum, evde enjeksiyon uygulamaları planlanabilir.
Ayrıca vitamin-mineral eksikliklerinin takibi için evde kan alma hizmeti pratik ve güvenlidir.
Bazı destek tedavilerinde evde enjeksiyon uygulamaları da bakım sürecinin parçası olabilir.
IBS’ de Alarm Bulguları (Mutlaka Dışlanmalı)
Aşağıdakiler varsa IBS dışında hastalık araştırılmalıdır:
. Açıklanamayan kilo kaybı
. Kansızlık
. Gece uykudan uyandıran ishal
. Kanlı dışkı
. Ailede kanser öyküsü
Sıkça Sorulan Sorular
IBS kalıcı bağırsak hasarı yapar mı?
- Hayır, fonksiyonel bir bozukluktur.
IBS kansere dönüşür mü?
- Hayır.
IBS ömür boyu sürer mi?
- Ataklar halinde seyreder, kontrol altına alınabilir.
Stres kontrol edilirse belirtiler azalır mı?
- Bilimsel olarak evet.
Sıvı dengesi için evde serum takılır mı?
- Hekim önerisiyle evde serum takılabilir.
Kan tahlili takibi yapılmalı mı?(Evde kan alma)
- Elektrolit, vitamin düzeyi gibi takiplerde evde kan alma hizmeti birey için pratik ve konforludur.
Sonuç
İrritabl Bağırsak Sendromu, modern yaşamın stres yükü, beslenme alışkanlıkları ve bağırsak florasındaki değişikliklerle giderek yaygınlaşan kompleks bir hastalıktır.
Doğru tanı, bireysel beslenme düzeni, stres yönetimi ve düzenli sağlık takibi ile semptomlar büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Gerekli durumlarda evde serum uygulamaları, evde kan alma hizmeti ve evde enjeksiyon destekleri hemşirelik bakımının önemli tamamlayıcıları arasında yer alır. Evde serum, evde enjeksiyon uygulamaları ancak hekim değerlendirme sonrası planlanabilir.
Bu yazı, Ankara’nın Bağlıca, Çayyolu, Ümitköy, Koru mahallesi, Yaşamkent, Etimesgut gibi pek çok bölgesinde araştıırlan;IBS Nedir? Evde respiratörlü hasta bakımı? Nazogastrik sonda (NG sonda) nedir? NG takılması? NG li hastad bakım?Dehidratasyonda evde serum?Kusmada serum/evde serum verilirmi? serum takılırmı? Bulantıda evde erum uygunmu?Gripte serum takılır mI? evde serum uygunmu?İshalde serum takılır mı_ evde serum kimlere takılır?Palyatif bakımda evde serum nedir? Yatağa bağımlı hasta kimdir? Yatak yarası bakımı , pansuman nasıl yapılır? Yatağa bağımlı hastada serum/evde serum desteği nedir?Beslenme bozukluğunda serum/evde serum uygunmu? İdarra sondası takılması nedir? İdrar sondası çıkarılması nedir? Evde idrar sondası takılır mı?ALS Nedir? ALS li hastalarda evde bakım, ALS li hastada serum takibi, evde serum,Ameliyat sonrası pansuman nedir, Evde pansuman nedir, Ameliyat sonrası dikiş alma, enjeksiyon nedir, yatak yarası nedir, yatak yarası bakımı, yara pansumanı, evde pansuman, evde serum, evde serum kimlere takılır,evde serum faydalı mı?, evde enjeksiyon nedir?evde enjeksiyon kimler yapar gibi sorulardan dolayı bilgilendirme amaçlıdır.
