Evde Solunum Cihazlı Hasta Takibi, Respiratörlü Hasta Bakımı
Evde solunum cihazlı hastaların güvenli takibi, respiratör kullanımı, yatak yarası önleme, evde serum, evde enjeksiyon ve pansuman uygulamaları hakkında bilimsel ve detaylı rehber
Evde Mekanik Ventilasyon Kullanımı ve Bakımda Dikkat Edilmesi Gerekenler
Evde solunum cihazı (respiratör) kullanan hastaların sayısı, kronik hastalıkların artması ve evde bakım hizmetlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte her geçen gün artmaktadır. Evde solunum cihazlı hasta takibi, yalnızca cihazın çalıştırılması değil; hastanın genel durumunun, solunumunun, cilt bütünlüğünün ve enfeksiyon risklerinin yakından izlenmesini gerektirir.
Bu yazıda; solunum cihazı nedir, kimlere uygulanır, evde respiratörlü hasta bakımında nelere dikkat edilmelidir, hangi durumlar risklidir ve evde bakım süreci nasıl güvenli şekilde yürütülür sorularını bilimsel ve kapsamlı biçimde ele alıyoruz.
Solunum Cihazı (Respiratör) Nedir?
Solunum cihazı; hastanın yeterli ve etkili solunum yapamadığı durumlarda, solunum işlevini desteklemek veya tamamen üstlenmek amacıyla kullanılan medikal bir cihazdır. Mekanik ventilasyon olarak da adlandırılır.
Evde kullanılan solunum cihazları genellikle:
. Non- invaziv (maske ile)
. İnvaziv (trakeostomi kanülü aracılığıyla)
şeklinde uygulanabilir.
Solunum Cihazı Kimlere Takılır?
Evde respiratör desteği gerektiren hastalar genellikle şunlardır:
. KOAH ve ileri evre akciğer hastaları
. ALS, MS gibi nöromüsküler hastalıklar
. Omurilik yaralanmaları
. İnme sonrası solunum kasları zayıflamış hastalar
. Uzun süre yoğun bakımda kalmış ve solunum desteğine bağımlı bireyler
. Trakeostomili hastalar
Bu hasta grubunda evde solunum cihazlı hasta takibi, hastane ortamı kadar titiz yürütülmelidir.
Evde Solunum Cihazlı Hasta Takibinde Temel Amaçlar
Evde bakım sürecinde hedef yalnızca solunumun sürdürülmesi değildir. Aynı zamanda:
. Hastanın oksijenlenmesini güvenli düzeyde tutmak
. Enfeksiyon riskini azaltmak
. Yatak yarası oluşumunu önlemek
. Beslenme ve sıvı dengesini sağlamak
. Gerektiğinde evde serum, evde enjeksiyon ve evde pansuman, yatak yarası bakımı uygulamalarını güvenli şekilde yürütmek.
amaçlanır.
Evde Solunum Cihazı Kullanırken Neler Dikkat Edilmelidir?
1.Cihaz Ayarlarının Takibi:
. Solunum sayısı
. Tidal volüm
. O2 yüzdesi (FiO2)
. Alarm sistemlerinin açık ve çalışır olması
Bu ayarlar hekim tarafından belirlenmeli, bakım sürecinde izlenmelidir.
2. Solunum Yolu Açıklığının Korunması
. Trakeostomili hastalarda düzenli aspirasyon
. Sekresyon birikiminin erken fark edilmesi
. Solunum seslerinde değişikliklerin izlenmesi
Aspirasyon sırasında steriliteye dikkat edilmemesi ciddi enfeksiyonlara yol açabilir.
3. Enfeksiyon Riskinin Azaltılması
Evde solunum cihazı kullanan hastalarda pnömoni riski yüksektir. Bunun için:
. El hijyeni
. Cihaz filtrelerinin düzenli temizliği
. Nemlendirici sistemlerin kontrolü
. Ağız ve trakeostomi bakımı
çok büyük önem taşır.
4. Yatak Yarası Riskinin Önlenmesi
Solunum cihazına bağlı, hareketi kısıtlı hastalarda yatak yarası sık görülür.
Bu nedenle:
. İki saatte bir pozisyon değişimi
. Cilt bütünlüğünün günlük kontrolü
. Gerekli durumlarda evde pansuman
. Beslenme ve protein desteği
. Yeterli hidrasyon (hekim önerisiyle evde serum)
ihmal edilmemelidir.
5. Beslenme ve Sıvı Dengesi
Solunum cihazlı hastalarda:
. Yetersiz sıvı alımı (hekim değerlendirmesiyle evde serum uygulaması yapılabilir)
. Elektrolit dengesizlikleri (hekim önerisine göre evde serum uygulaması yapılabilir)
. Beslenme bozuklukları
Sık görülür. Hekim önerisi doğrultusunda gerekli durumlarda evde serum uygulamaları, sıvı dengesinin korunmasına katkı sağlar.
6. Evde Enjeksiyon ve Destek Tedavileri
Solunum cihazlı hastalarda sıkça:
. Antibiyotik tedavileri
. Vitamin ve mineral destekleri
. Ağrı kontrolü
gerektiğinden, evde enjeksiyon uygulamalarının doğru teknikle yapılması büyük önem taşır.
Evde Solunum Cihazlı Hastada Acil Uyarı Bulguları
Aşağıdaki durumlarda derhal sağlık profesyoneline başvurulmalıdır:
. Solunum sayısında ani artış veya azalma
. Morarma (siyanoz)
. Cihaz alarmlarının sık çalışması
. Bilinç değişikliği
. Ateş ve artan sekresyon
Sıkça Sorulan Sorular
Evde solunum cihazı kullanımı güvenli midir?
- Uygun eğitim, düzenli takip ve profesyonel destekle evde solunum cihazı kullanımı güvenlidir.
Evde serum solunum cihazlı hastada uygulanabilir mi?
- Hekim önerisiyle ve uygun izlemle evde serum uygulamaları yapılabilir.
Yatak yarası oluşursa ne yapılmalı?
- Erken evrede fark edilen yatak yaralarında evde pansuman ve pozisyon değişikliği ile ilerleme önlenebilir.
Solunum cihazlı hastaya evde enjeksiyon yapılır mı?
- Evet, tedavi planına uygun şekilde evde enjeksiyon uygulamaları yapılabilir.
Sonuç
Evde solunum cihazlı (respiratörlü) hasta takibi, multidisipliner ve titiz bir yaklaşım gerektirir. Solunumun güvenli şekilde sürdürülmesi kadar; cilt bakımı (yatak yarası riski açısından), enfeksiyon kontrolü, beslenme, sıvı dengesi (gerekli durumlarda hekim önerisiyle evde serum) ve diğer destek tedavileri de bütüncül olarak ele alınmalıdır. Hekim değerlendirme sonrası evde serum, evde enjeksiyon, evde pansuman, yatak yara bakımı gibi uygulamalar gündeme gelebilir. Doğru bilgi, düzenli izlem ve profesyonel evde bakım hizmetleri ile hastaların yaşam kalitesi anlamlı şekilde artırabilir.
Bu yazı, Ankara’nın Bağlıca, Çayyolu, Ümitköy, Koru mahallesi, Yaşamkent, Etimesgut gibi pek çok bölgesinde araştıırlan;Evde respiratörlü hasta bakımı? Nazogastrik sonda (NG sonda) nedir? NG takılması? NG li hastad bakım?Dehidratasyonda evde serum?Kusmada serum/evde serum verilirmi? serum takılırmı? Bulantıda evde erum uygunmu?Gripte serum takılır mI? evde serum uygunmu?İshalde serum takılır mı_ evde serum kimlere takılır?Palyatif bakımda evde serum nedir? Yatağa bağımlı hasta kimdir? Yatak yarası bakımı , pansuman nasıl yapılır? Yatağa bağımlı hastada serum/evde serum desteği nedir?Beslenme bozukluğunda serum/evde serum uygunmu? İdarra sondası takılması nedir? İdrar sondası çıkarılması nedir? Evde idrar sondası takılır mı?ALS Nedir? ALS li hastalarda evde bakım, ALS li hastada serum takibi, evde serum,Ameliyat sonrası pansuman nedir, Evde pansuman nedir, Ameliyat sonrası dikiş alma, enjeksiyon nedir, yatak yarası nedir, yatak yarası bakımı, yara pansumanı, evde pansuman, evde serum, evde serum kimlere takılır,evde serum faydalı mı?, evde enjeksiyon nedir?evde enjeksiyon kimler yapar gibi sorulardan dolayı bilgilendirme amaçlıdır.
