Endometriozis Nedir? Belirtileri, Tanısı ve Tedavisi, Takip Sürecinde Evde Serum, Evde Enjeksiyon, Evde Kan Alma

Endometriozis nedir, neden olur ve belirtileri nelerdir? Şiddetli adet ağrısı, çikolata kisti, infertilite, ultrason, MR, tanı ve tedavi yöntemleri, takip sürecinde evde serum, evde enjeksiyon, evde kan alma hakkında bilgilendirici içerik.

Endometriozis Nedir? Belirtileri, Nedenleri, Tanısı ve Tedavisi

Şiddetli adet sancısı…

Her ay tekrarlayan kasık ağrıları…

Cinsel ilişki sırasında ağrı…

Bağırsak hareketleri sırasında artan sancı…

Gebe kalmakta güçlük…

Bazen yıllarca nedeni bulunamayan pelvik ağrı.

Bu belirtilerin arkasında endometriozis olabilir.

Endometriozis, rahmin iç yüzeyini kaplayan endometriuma benzeyen dokuların rahim dışında bulunmasıyla karakterize kronik, inflamatuvar bir hastalıktır.

Bu dokular özellikle yumurtalıklarda, pelvis içerisindeki bağlarda, karın zarında, tüplerin çevresinde ve rahmin arka bölgesinde görülebilir.

Bazı hastalarda bağırsakları, mesaneyi veya idrar yollarını etkileyen daha derin endometriozis odakları da gelişebilir.

Endometriozis yalnızca “ağrılı adet görme hastalığı” değildir.

Üreme çağındaki kadınların yaşam kalitesini, günlük aktivitelerini, iş hayatını, cinsel yaşamını ve bazı hastalarda doğurganlığı etkileyebilen kompleks bir hastalıktır.

Üstelik hastalığın oluşturduğu ağrının şiddetiyle endometriozis odaklarının yaygınlığı her zaman birbirine paralel değildir.

Küçük odakları bulunan bir kişi çok şiddetli ağrı yaşayabilirken daha yaygın endometriozisi bulunan başka bir kişide çok daha hafif belirtiler olabilir.

Bu nedenle endometriozis değerlendirilirken yalnızca görüntüleme sonuçlarına değil, hastanın bütün belirtilerine ve yaşam kalitesine bakılması gerekir.

Endometriozis Tam Olarak Nedir?

Normal şartlarda rahmin içerisinde bulunan endometrium tabakası adet döngüsü boyunca hormonların etkisiyle değişir.

Endometrioziste ise endometriuma benzeyen hücre ve dokular rahim dışında bulunur.

Bu dokular östrojen başta olmak üzere hormonal değişikliklerden etkilenebilir.

Çevre dokularda inflamasyon gelişebilir.

Zaman içerisinde:

• Ağrı,
• Fibrozis,
• Yapışıklık,
• Yumurtalık kistleri,
• Pelvik anatomide değişiklik

ortaya çıkabilir.

Endometriozis dokusuna bazen günlük dilde “rahim dokusunun rahim dışına çıkması” denilmektedir. Ancak bu ifade hastalığın biyolojik yapısını tam olarak açıklamaz.

Daha doğru ifade, endometriuma benzeyen dokunun rahim dışında bulunmasıdır.

Endometriozis En Çok Nerelerde Görülür?

Endometriozis pelvis içerisinde birçok bölgede ortaya çıkabilir.

En sık görülebildiği alanlardan bazıları şunlardır:

• Yumurtalıklar,
• Pelvik periton,
• Rahmin arka yüzeyi,
• Douglas boşluğu,
• Uterosakral bağlar,
• Fallop tüpleri çevresi,
• Mesane çevresi,
• Bağırsak yüzeyi.

Daha seyrek olarak pelvis dışındaki bölgelerde de endometriozis gelişebilir.

Bağırsak, mesane veya üreter gibi organları etkileyen hastalık özellikle uzman değerlendirmesi gerektirebilir.

Endometriozis Neden Olur?

Endometriozisin kesin olarak neden geliştiği henüz tamamen açıklanabilmiş değildir.

Tek bir mekanizmayla oluşmadığı düşünülmektedir.

Hastalığın gelişimini açıklamak amacıyla çeşitli teoriler ortaya konmuştur.

Retrograd Menstruasyon Teorisi

Adet sırasında kanın bir bölümünün fallop tüpleri yoluyla karın boşluğuna doğru geri akmasına retrograd menstruasyon adı verilir.

Adet kanıyla birlikte endometriuma benzeyen hücrelerin pelvis içerisine ulaşabileceği düşünülmektedir.

Ancak retrograd menstruasyon birçok kadında görülebilirken herkes endometriozis geliştirmez.

Dolayısıyla bu mekanizma tek başına hastalığı açıklamaz.

Genetik Faktörler

Endometriozisin ailelerde daha sık görülebilmesi genetik yatkınlığın önemli olduğunu düşündürmektedir.

Birinci derece yakınında endometriozis bulunan kişilerde hastalık olasılığı artabilir.

Bu nedenle değerlendirme sırasında aile öyküsü önemlidir.

Bağışıklık Sistemi

Bağışıklık sisteminin rahim dışındaki endometriuma benzer hücreleri temizleme veya bunlara verdiği inflamatuvar yanıt konusunda farklılıklar bulunabileceği düşünülmektedir.

Hormonal Faktörler

Endometriozis östrojene duyarlı bir hastalık olarak kabul edilir.

Östrojen endometriozis odaklarının büyümesini ve aktivitesini etkileyebilir.

Bu durum hormonal tedavilerin neden endometriozis tedavisinde önemli bir yere sahip olduğunu da açıklamaktadır.

Hücresel Dönüşüm

Bazı teorilere göre pelvis içerisindeki belirli hücreler çeşitli hormonal veya inflamatuvar etkiler sonucunda endometriuma benzeyen hücrelere dönüşebilir.

Günümüzde hastalığın genetik, hormonal, bağışıklık ve çevresel faktörlerin birlikte rol oynadığı karmaşık bir hastalık olduğu düşünülmektedir.

Endometriozis Kimlerde Görülür?

Endometriozis özellikle üreme çağında görülür.

Ancak belirtiler ergenlik döneminde başlayabilir.

Adet sancıları genç yaşlarda ortaya çıktığında yıllarca “normal adet sancısı” olarak kabul edilmesi tanının gecikmesine neden olabilir.

Özellikle tedaviye yanıt vermeyen şiddetli dismenore bulunan gençlerde endometriozis akılda tutulmalıdır.

Menopozdan sonra hastalık aktivitesi genellikle azalmakla birlikte her hastada tamamen ortadan kalkacağı söylenemez.

Endometriozis Belirtileri Nelerdir?

Endometriozis belirtileri kişiden kişiye büyük ölçüde değişebilir.

Bazı kadınlarda belirgin şikâyet bulunmaz.

Bazılarında ise günlük yaşamı ciddi şekilde etkileyen ağrılar ortaya çıkabilir.

En sık görülen belirtiler arasında:

• Şiddetli adet ağrısı,
• Kronik kasık ve pelvik ağrı,
• Cinsel ilişki sırasında veya sonrasında ağrı,
• Dışkılama sırasında ağrı,
• İdrar yaparken ağrı,
• Yoğun adet kanaması,
• Ara kanamalar,
• Karında şişkinlik,
• Bağırsak alışkanlıklarında değişiklik,
• Halsizlik,
• Gebe kalmakta güçlük

bulunabilir.

Özellikle belirtilerin adet dönemleriyle bağlantılı olarak artıp azalması endometriozis açısından önemli bir ipucudur.

Endometriozis ve Şiddetli Adet Sancısı

Endometriozisin en karakteristik belirtilerinden biri dismenore yani ağrılı adet görmedir.

Fakat burada sıradan adet sancısıyla endometriozise bağlı ağrı arasında bazı farklılıklar olabilir.

Endometriozis ağrısı:

Adet başlamadan birkaç gün önce başlayabilir.

Kanama boyunca devam edebilir.

Yıllar içerisinde giderek şiddetlenebilir.

Ağrı kesicilere yeterince yanıt vermeyebilir.

Okula veya işe gitmeyi engelleyebilir.

Gece uykudan uyandırabilir.

Bulantı, bağırsak şikâyetleri veya sırt ağrısıyla birlikte olabilir.

Her ay kişinin hayatını durduracak kadar şiddetli adet ağrısının “normal kadınlık süreci” olarak görülmesi doğru değildir.https://rezonanssaglik.com/dismenore-adet-sancisi-nedir/

Endometriozis ve Kronik Pelvik Ağrı

Pelvik bölgede altı ay veya daha uzun süre devam eden ağrılar kronik pelvik ağrı olarak değerlendirilebilir.

Endometriozis kronik pelvik ağrının önemli jinekolojik nedenlerinden biridir.

Ancak kronik pelvik ağrının tek nedeni endometriozis değildir.

Bağırsak hastalıkları, mesane problemleri, kas-iskelet sistemi hastalıkları ve farklı jinekolojik hastalıklar da benzer yakınmalara neden olabilir.

Bu nedenle doğru tanı için kapsamlı değerlendirme önemlidir.

Cinsel İlişki Sırasında Ağrı Endometriozis Belirtisi Olabilir mi?

Evet.

Özellikle derin penetrasyon sırasında ortaya çıkan ağrı, endometriozisle ilişkili olabilir.

Tıp dilinde bu duruma disparoni adı verilir.

Derin endometriozis odaklarının rahmin arka bölgesinde, uterosakral bağlarda veya bağırsak çevresinde bulunması cinsel ilişki sırasında ağrıya katkıda bulunabilir.

Fakat disparoninin tek nedeni endometriozis değildir.

Enfeksiyonlar, vajinal kuruluk, pelvik taban kas problemleri ve diğer jinekolojik hastalıklar da değerlendirilmelidir.

Endometriozis Bağırsakları Etkileyebilir mi?

Evet.

Bazı hastalarda endometriozis bağırsakları etkileyebilir.

Özellikle rektum ve sigmoid kolon çevresi tutulabilir.

Bağırsak endometriozisinde:

• Adet döneminde dışkılama sırasında ağrı,
• Kabızlık,
• İshal,
• Karında şişkinlik,
• Pelvik baskı,
• Nadiren dışkıda dönemsel kan görülmesi

gibi yakınmalar meydana gelebilir.

Bağırsak belirtilerinin adet dönemlerinde belirgin şekilde artması endometriozis ihtimalini düşündürebilir.

Ancak irritabl bağırsak sendromu gibi birçok hastalık benzer şikâyetlere yol açabilir.

Mesane Endometriozisi Nedir?

Endometriozis daha nadir olarak mesane veya idrar yollarını etkileyebilir.

Bu durumda:

• İdrar yaparken ağrı,
• Sık idrara çıkma,
• Pelvik ağrı,
• Adet döneminde artan mesane yakınmaları,
• Nadiren idrarda kan

görülebilir.

Özellikle üreter tutulumu böbrek fonksiyonlarını etkileyebileceğinden uzman değerlendirmesi önemlidir.

Endometriozis ve Karında Şişkinlik

Endometriozisli bazı kişiler özellikle adet dönemine yakın günlerde belirgin karın şişkinliğinden yakınabilir.

Bu durum halk arasında zaman zaman “endo belly” olarak adlandırılmaktadır.

Şişkinliğe:

• İnflamasyon,
• Bağırsak hareketlerindeki değişiklikler,
• Kabızlık,
• Hormonal değişiklikler

katkıda bulunabilir.

Ancak karın şişkinliği yalnızca endometriozise özgü değildir.

Endometriozis ve Bel Ağrısı

Endometriozis ağrısı yalnızca kasıklarda hissedilmeyebilir.

Bel, kuyruk sokumu ve bacaklara yayılan ağrı görülebilir.

Özellikle adet döneminde düzenli olarak artan bel ve sırt ağrısının jinekolojik yakınmalarla birlikte bulunması değerlendirilmelidir.

Çikolata Kisti Nedir?

Endometriozis yumurtalıklarda kistik yapılar oluşturabilir.

Bunlara endometrioma adı verilir.

Halk arasında ise “çikolata kisti” olarak bilinir.

Bu kistlerin içerisinde eski kan ürünleri bulunması nedeniyle koyu kahverengi içerik oluşabilir.

Çikolata kisti:

• Tek yumurtalıkta,
• Her iki yumurtalıkta,
• Küçük veya büyük boyutlarda

görülebilir.

Her endometriomanın ameliyat edilmesi gerektiği şeklinde bir kural yoktur.

Kistin büyüklüğü, belirtiler, kişinin yaşı, yumurtalık rezervi ve gebelik isteği birlikte değerlendirilir.https://rezonanssaglik.com/cikolata-kisti/

Çikolata Kisti Kansere Dönüşür mü?

Endometrioma bulunan hastaların büyük çoğunluğunda kanser gelişmez.

Ancak bazı yumurtalık kanseri türleriyle endometriozis arasında epidemiyolojik ilişki bulunmuştur.

Bu nedenle özellikle görüntülemede olağan dışı özellikler taşıyan, menopoz sonrası ortaya çıkan veya hızlı değişiklik gösteren yumurtalık kistlerinin uzman tarafından değerlendirilmesi gerekir.

Endometriozis tanısı kişinin kanser olacağı anlamına gelmez.

Endometriozis Evreleri Nelerdir?

Endometriozis çeşitli sınıflandırma sistemleri kullanılarak evrelendirilebilir.

Klasik sınıflandırmada hastalık kabaca dört evrede ifade edilir:

Evre 1: Minimal endometriozis

Evre 2: Hafif endometriozis

Evre 3: Orta düzey endometriozis

Evre 4: İleri endometriozis

Evreleme sırasında odakların yeri, büyüklüğü, yumurtalık tutulumu ve yapışıklıklar değerlendirilir.

Ancak çok önemli bir nokta vardır:

Endometriozis evresi ağrının şiddetini mutlaka göstermez.

Evre 1 hastalıkta ciddi ağrı yaşanabilirken Evre 4 endometriozisi bulunan bir kişinin daha hafif ağrısı olabilir.

Tedavinin yalnızca “evreye” göre değil; belirtilere, yaşam kalitesine, fertilite planına ve kişinin tercihlerine göre düzenlenmesi önerilir.

Derin Endometriozis Nedir?

Endometriozis odaklarının dokuların daha derin tabakalarına ilerlediği hastalık formuna derin endometriozis adı verilir.

Bağırsak,

mesane,

üreter,

vajina

ve pelvik bağlar etkilenebilir.

Derin endometriozis şüphesi varsa deneyimli merkezlerde değerlendirme önemlidir.

Uzman ultrason veya pelvik MR hastalığın yayılımını belirlemeye yardımcı olabilir.

Endometriozis Tanısı Nasıl Konur?

Endometriozis tanısı bazen kolay değildir.

Çünkü belirtiler başka hastalıklarla karışabilir.

Tanı süreci genellikle:

1. Ayrıntılı öykü,
2. Jinekolojik değerlendirme,
3. Fizik muayene,
4. Ultrason,
5. Gerektiğinde MR,
6. Seçilmiş hastalarda laparoskopi

basamaklarından oluşabilir.

2026 ACOG yaklaşımı, uygun hastalarda öykü, belirtiler, fizik muayene ve görüntülemeye dayanarak klinik veya olası endometriozis tanısının konulabilmesine ve tanı süreci devam ederken uygun medikal tedavinin değerlendirilebilmesine daha fazla önem vermektedir. Böylece her hastanın tedaviye başlayabilmek için mutlaka ameliyat olmasını beklemek gerekmeyebilir.

Endometriozis Muayenede Anlaşılır mı?

Pelvik muayenede bazen endometriozisi düşündüren bulgular bulunabilir.

Örneğin:

• Pelvik hassasiyet,
• Nodüler yapılar,
• Rahim hareketlerinin kısıtlanması,
• Adneksiyel kitleler

saptanabilir.

Ancak muayenenin normal olması endometriozisi dışlamaz.

Bu nedenle yalnızca muayene sonucuna bakılarak “endometriozis yok” denilmesi doğru değildir.

Ultrasonda Endometriozis Görülür mü?

Ultrason endometriozis değerlendirmesinde önemli bir görüntüleme yöntemidir.

Özellikle yumurtalık endometriomalarının ve bazı derin endometriozis odaklarının değerlendirilmesinde yararlıdır.

Güncel NICE önerileri, endometriozis şüphesi bulunan kişilerde transvajinal ultrasonun önemli bir ilk görüntüleme yöntemi olduğunu belirtmektedir.

Fakat ultrasonun normal olması endometriozisin bulunmadığını kesin olarak göstermez.

Özellikle yüzeysel endometriozis odakları görüntülemede saptanamayabilir.

Bu nedenle belirtileri güçlü olan hastaların normal ultrason sonucu nedeniyle değerlendirmesinin sonlandırılması doğru olmayabilir.

Endometrioziste MR Ne Zaman İstenir?

Pelvik manyetik rezonans görüntüleme yani MR özellikle derin endometriozis şüphesinde yararlı olabilir.

Bağırsak,

mesane,

üreter

ve diğer derin pelvik yapıların değerlendirilmesine yardımcı olabilir.

MR’ın endometriozis konusunda deneyimli radyologlar tarafından değerlendirilmesi önem taşır.

Her endometriozis hastasında MR çekilmesi gerekli değildir.

Endometriozis Kan Tahlilinde Çıkar mı?

Endometriozisi kesin olarak gösteren standart bir kan testi bulunmamaktadır.

Bu nedenle “kan tahlili yaptırdım, normal çıktı; endometriozisim yoktur” sonucu çıkarılamaz.

Bazı laboratuvar testleri eşlik eden durumları değerlendirmek amacıyla istenebilir.

Örneğin yoğun adet kanaması bulunan hastalarda:

• Tam kan sayımı,
• Hemoglobin,
• Hematokrit,
• Ferritin,
• Demir parametreleri

değerlendirilebilir.

Bu tetkikler hekimin istemi doğrultusunda evde kan alma hizmeti kapsamında da alınabilir.

Ancak evde kan alma ile yapılan laboratuvar testlerinin normal bulunması endometriozisi dışlamaz.

CA-125 Endometriozis Testi midir?

Hayır.

CA-125 bazı endometriozis vakalarında yükselebilir.

Fakat endometriozis tanısı koymak için yeterince özgül ve güvenilir değildir.

Enfeksiyonlar, miyomlar, adet dönemi, gebelik ve bazı başka hastalıklar da CA-125 değerini etkileyebilir.

NICE, serum CA-125’in endometriozis tanısı amacıyla kullanılmamasını önermektedir.

Dolayısıyla CA-125 normal diye endometriozis dışlanamaz.

Endometrioziste Evde Kan Alma Hizmetinin Yeri

Endometriozisin tanısını doğrudan koyan bir kan testi olmamasına rağmen bazı hastalarda laboratuvar değerlendirmesine ihtiyaç duyulabilir.

Yoğun adet kanaması bulunan kişide kansızlık araştırılabilir.

Ameliyat öncesinde bazı kan testleri istenebilir.

Kronik hastalıkları bulunan kişilerde başka laboratuvar kontrolleri gerekebilir.

Bu tür durumlarda doktor tarafından istenen tetkikler için uygun koşullarda evde kan alma gerçekleştirilebilir.

Evde kan alma özellikle sağlık kuruluşuna gitmekte zorlanan kişilerde örnek alımını kolaylaştırabilir.

Fakat evde kan alma hizmeti endometriozis muayenesinin veya kadın hastalıkları değerlendirmesinin yerine geçmez.

Endometriozisin tanısında yalnızca evde kan alma sonuçlarına dayanmak mümkün değildir.

Yoğun kanamaya bağlı demir eksikliği takip ediliyorsa kontrol testleri için evde kan alma tercih edilebilir.

Ameliyat öncesi hekim tarafından istenmiş tetkikler de bazı koşullarda evde kan alma yoluyla gerçekleştirilebilir.

Ameliyat sonrası laboratuvar kontrolü gereken seçilmiş hastalarda da evde kan alma hizmeti sağlık planının bir parçası olabilir.

Ancak hangi testlerin yapılacağı mutlaka hastanın hekimi tarafından belirlenmelidir.

Endometriozis Laparoskopiyle Nasıl Tanınır?

Laparoskopi karın içerisine küçük kesilerden kamera ile girilen cerrahi bir işlemdir.

Endometriozis odakları doğrudan görülebilir.

Gerekli durumlarda biyopsi alınabilir ve aynı seansta cerrahi tedavi gerçekleştirilebilir.

Eskiden kesin tanı için laparoskopi çok daha merkezi bir yere sahipti.

Günümüzde ise her şüpheli endometriozis hastasının yalnızca tanı koymak amacıyla ameliyat edilmesi zorunlu kabul edilmemektedir.

Ultrason veya MR normal olsa bile klinik şüphe devam ediyorsa bazı hastalarda laparoskopi yine değerlendirilebilir.

Endometriozis Biyopsiyle Kesinleşir mi?

Cerrahi sırasında şüpheli dokulardan biyopsi alınabilir.

Patolojik inceleme tanıyı destekleyebilir.

Ancak negatif histoloji her durumda endometriozisi kesin olarak dışlamayabilir.

Tanı klinik bulgular, görüntüleme ve cerrahi bulgularla birlikte değerlendirilir.

Endometriozis ve Kısırlık

Endometriozis bazı kadınlarda gebe kalmayı güçleştirebilir.

Bunun birkaç nedeni bulunabilir.

Pelvik yapışıklıklar tüplerin ve yumurtalıkların anatomisini değiştirebilir.

Yumurtalık endometriomaları yumurtalık dokusunu etkileyebilir.

İnflamasyon üreme sürecini etkileyebilir.

Ancak önemli bir nokta vardır:

Endometriozis olan her kadın infertil değildir.

Birçok kadın endometriozis bulunmasına rağmen doğal yollarla gebe kalabilir.

Endometriozis Varken Hamile Kalınabilir mi?

Evet.

Endometriozis gebeliği tamamen engellemez.

Gebelik ihtimali;

• Yaşa,
• Yumurtalık rezervine,
• Tüplerin durumuna,
• Hastalığın yaygınlığına,
• Partnerin sperm özelliklerine,
• Daha önce geçirilmiş ameliyatlara

bağlı olarak değişebilir.

Gebelik planlayan endometriozis hastalarında tedavi kararı özellikle dikkatli verilmelidir.

Çikolata Kisti Yumurtalık Rezervini Etkiler mi?

Endometriomalar ve endometrioma cerrahisi yumurtalık rezervi açısından önemli olabilir.

Endometriomanın kendisi yumurtalık dokusuyla ilişkili değişikliklere yol açabilir.

Aynı zamanda kistin cerrahi olarak çıkarılması sırasında sağlıklı yumurtalık dokusunun zarar görme riski bulunabilir.

Bu nedenle özellikle çocuk sahibi olmak isteyen kişilerde ameliyat kararı;

kistin boyutu,

ağrı,

yaş,

yumurtalık rezervi,

önceki ameliyatlar

ve gebelik planı birlikte değerlendirilerek verilmelidir.

Endometriozis Tedavisi Nasıl Yapılır?

Endometriozis tedavisinde herkese uygulanabilecek tek bir tedavi yöntemi yoktur.

Tedavi planı kişinin:

• Yaşına,
• Ağrı düzeyine,
• Hastalığın yerine,
• Gebelik isteğine,
• Daha önce aldığı tedavilere,
• Yan etki risklerine,
• Kişisel tercihlerine

göre belirlenir.

Tedavi genel olarak:

Ağrı kontrolü, hormonal tedavi, cerrahi tedavi ve fertiliteye yönelik tedaviler şeklinde değerlendirilebilir.

ESHRE kılavuzu da tedavinin ağrı ve fertilite hedefleri dikkate alınarak bireyselleştirilmesini önermektedir.

Endometriozis Ağrısında Ağrı Kesiciler

Nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar yani NSAİİ grubu ilaçlar endometriozisle ilişkili ağrıda kullanılabilir.

Bu ilaçların amacı ağrıyı azaltmaktır.

Ancak:

mide hastalığı,

böbrek hastalığı,

kanama problemi,

kan sulandırıcı kullanımı,

ilaç alerjisi

bulunan kişilerde uygunluk değerlendirilmelidir.

Kontrolsüz ve uzun süreli ağrı kesici kullanımı doğru değildir.

Endometrioziste Evde Enjeksiyon Yapılır mı?

Endometriozis için “mutlaka enjeksiyon yapılması gerekir” şeklinde bir tedavi yaklaşımı yoktur.

Bazı ilaçlar enjeksiyon formunda olabilir.

Ancak evde enjeksiyon yalnızca reçete edilmiş ve ev ortamında uygulanması uygun görülmüş ilaçlar için değerlendirilmelidir.

Endometriozis ağrısı yaşayan kişinin kendi kendine ilaç seçerek evde enjeksiyon yaptırması uygun değildir.

Özellikle her adet döneminde düzenli olarak ağrı kesici evde enjeksiyon yaptırma ihtiyacı ortaya çıkıyorsa hastalığın kontrolü yeniden değerlendirilmelidir.

Evde enjeksiyon, endometriozis tanısını koymaz.

Evde enjeksiyon, endometriozis odaklarını ortadan kaldıran bağımsız bir yöntem değildir.

Hekimin reçete ettiği uygun bir tedavi parenteral uygulama gerektiriyorsa evde enjeksiyon eğitimli sağlık personeli tarafından gerçekleştirilebilir.

Ameliyat sonrası reçete edilen bazı ilaçlarda da hekim uygun görürse evde enjeksiyon uygulaması gündeme gelebilir.

Örneğin belirli hastalarda doktorun reçete ettiği antikoagülan ilaçların uygulanması için evde enjeksiyon hizmeti kullanılabilir.

Ancak ilaç, doz ve uygulama süresi hasta özelinde belirlenmelidir.

Her enjeksiyon uygulamasında olduğu gibi evde enjeksiyon öncesinde reçete ve hasta güvenliği değerlendirilmelidir.

Endometrioziste Hormonal Tedavi

Hormonal tedaviler endometriozisle ilişkili ağrının azaltılmasında önemli seçeneklerden biridir.

Tedavinin amacı hormonların endometriozis odakları üzerindeki uyarıcı etkisini azaltmaktır.

Kullanılabilecek seçenekler hastaya göre değişebilir.

Bunlar arasında:

• Kombine hormonal kontraseptifler,
• Progestin içeren tedaviler,
• Levonorgestrel salan rahim içi sistem,
• GnRH agonistleri,
• GnRH antagonistleri

bulunabilir.

Her hormonal tedavinin faydaları ve yan etkileri farklıdır.

Doğum Kontrol Hapı Endometriozisi Tedavi Eder mi?

Kombine hormonal kontraseptifler bazı hastalarda endometriozisle ilişkili adet ağrısını ve pelvik ağrıyı azaltabilir.

Ancak bu ilaçlar hastalığı “tamamen yok eden” tedaviler olarak değerlendirilmemelidir.

Hormon tedavileri hastalık aktivitesini ve belirtileri baskılamaya yardımcı olabilir.

İlaç seçimi hekim tarafından yapılmalıdır.

Progesteron Tedavileri

Progestin adı verilen progesteron benzeri ilaçlar endometriozis tedavisinde yaygın olarak kullanılabilir.

Bu tedaviler endometrium ve endometriozis odaklarının hormonal uyarılmasını azaltmaya yardımcı olabilir.

Tablet,

rahim içi sistem

ve farklı uygulama biçimleri bulunabilir.

Yan etkiler kişiden kişiye değişebilir.

GnRH Tedavileri Nedir?

GnRH agonistleri ve GnRH antagonistleri yumurtalıklardaki östrojen üretimini baskılayan tedavilerdir.

Östrojen seviyesinin düşmesi endometriozis aktivitesini ve ağrıyı azaltabilir.

Ancak sıcak basması, vajinal kuruluk ve kemik mineral yoğunluğunda azalma gibi menopoz benzeri yan etkiler meydana gelebilir.

Bu nedenle bazı tedavilerde düşük doz hormonal “add-back” tedavisi kullanılabilir.

Bu ilaçlar mutlaka uzman takibinde kullanılmalıdır.

Endometrioziste Evde Serum Yapılır mı?

Endometriozisin standart tedavisi evde serum değildir.

Bu özellikle vurgulanmalıdır.

Evde serum, endometriozis odaklarını ortadan kaldırmaz.

Evde serum, çikolata kistini küçültmez.

Evde serum, hastalığın hormonal mekanizmasını tedavi etmez.

Şiddetli adet ağrısı yaşayan kişinin yalnızca ağrısı olduğu için rutin olarak evde serum yaptırması doğru bir yaklaşım değildir.

Ancak yoğun kusma, sıvı kaybı veya ağızdan sıvı alamama gibi başka bir klinik durum ortaya çıkarsa sıvı tedavisinin gerekip gerekmediğini hekim değerlendirebilir.

Gerçek tıbbi gereklilik ve uygun hekim istemi bulunuyorsa evde serum eğitimli sağlık personeli tarafından uygulanabilir.

Ameliyat sonrasında da yalnızca tıbbi gereklilik bulunuyorsa evde serum tedavisi planlanabilir.

Ancak evde serum uygulaması ameliyat sonrası kontrollerin yerine geçmez.

Sık sık endometriozis ağrısı nedeniyle evde serum ihtiyacı hissediliyorsa temel tedavi planının kadın hastalıkları ve doğum uzmanıyla yeniden değerlendirilmesi daha doğru yaklaşım olacaktır.

Özellikle akut ve alışılmadık derecede şiddetli karın ağrısında evde serum ile belirtilerin bastırılması yerine acil nedenlerin dışlanması gerekir.

Endometriozis Ameliyatı

Cerrahi tedavi bazı endometriozis hastalarında önemli bir seçenektir.

Ama her endometriozis hastasının ameliyat olması gerekmez.

Ameliyat kararı;

• Ağrının şiddeti,
• Medikal tedaviye yanıt,
• Endometriomanın özellikleri,
• Derin endometriozis,
• Organ tutulumu,
• Gebelik planı,
• Hastanın tercihi

gibi birçok faktöre göre verilmelidir.

Cerrahi tedavi çoğunlukla laparoskopik yöntemle yapılır.

Endometriozis Ameliyatında Ne Yapılır?

Cerrahi sırasında endometriozis odakları çıkarılabilir veya uygun yöntemlerle tedavi edilebilir.

Yapışıklıklar açılabilir.

Endometrioma mevcutsa cerrahi tedavi uygulanabilir.

Derin endometriozis varsa bağırsak, mesane veya üreter gibi organların tutulumu nedeniyle multidisipliner cerrahi ekip gerekebilir.

Cerrahi karar hasta ile ayrıntılı şekilde konuşulmalıdır.

Endometriozis Ameliyatından Sonra Hastalık Tekrarlar mı?

Evet, tekrarlayabilir.

Cerrahi tedavi görünür endometriozis odaklarını ortadan kaldırabilse de hastalığın tekrar etmeyeceğini garanti etmez.

Tekrarlama riski kişiye göre değişir.

Gebelik planlamayan bazı hastalarda cerrahiden sonra hormonal tedavi tekrarlama riskini ve ağrıyı azaltmak amacıyla değerlendirilebilir.

Endometriozis Ameliyatı Sonrası Evde Pansuman

Laparoskopik ameliyatlardan sonra karın üzerinde birkaç küçük cerrahi kesi bulunabilir.

Cerrahın önerisine göre yara bakımına ihtiyaç duyulabilir.

Bu dönemde gerekli görüldüğünde evde pansuman sağlık profesyoneli tarafından yapılabilir.

Evde pansuman sırasında kesi bölgesinin görünümü, akıntı, kızarıklık ve yara çevresindeki değişiklikler gözlenebilir.

Ancak evde pansuman ameliyat sonrası doktor kontrolünün yerine geçmez.

Cerrahi yara bakımı için evde pansuman yapılacaksa cerrahın verdiği yara bakım talimatlarına uyulmalıdır.

Her cerrahi kesinin günlük olarak açılıp evde pansuman yapılması gerekmez.

Bazı kapalı cerrahi yara sistemlerinin belirli süre açılmadan korunması istenebilir.

Bu nedenle evde pansuman sıklığı hastanın ameliyatını gerçekleştiren ekibin önerisine göre belirlenmelidir.

Ameliyat Yarası Enfeksiyon Belirtileri

Endometriozis ameliyatından sonra kesi bölgesinde:

• Giderek artan kızarıklık,
• Şişlik,
• Isı artışı,
• İrinli akıntı,
• Kötü koku,
• Şiddetlenen ağrı

ortaya çıkması enfeksiyon açısından değerlendirilmelidir.

Ateş eşlik ediyorsa sağlık kuruluşuyla iletişime geçilmelidir.

Yalnızca evde pansuman yaparak enfeksiyonun tedavi edilmesi beklenmemelidir.

Enfeksiyon düşünüldüğünde doktor değerlendirmesi gerekir.

Gerekli görülürse evde pansuman hekim tedavisinin tamamlayıcı bir parçası olabilir.

Ameliyat Sonrasında Evde Sağlık Hizmeti

Cerrahi sonrası dönemde bazı hastalar sağlık kuruluşuna ulaşmakta zorlanabilir.

Hekim tarafından gerekli görülmüş işlemler için evde sağlık uygulamalarından yararlanılabilir.

Örneğin:

Laboratuvar kontrolleri için evde kan alma,

reçeteli parenteral ilaçlar için evde enjeksiyon,

tıbbi gereklilik halinde evde serum,

cerrahi yara bakımında gerekli olduğunda evde pansuman

uygulanabilir.

Bu hizmetlerin ortak özelliği, hekimin asıl tanı ve tedavi planını destekleyici sağlık işlemleri olmalarıdır.

Endometriozis Ameliyatından Sonra Evde Kan Alma

Bazı hastalarda ameliyat sonrası laboratuvar kontrolü gerekebilir.

Doktor;

hemoglobin,

hematokrit,

enfeksiyon göstergeleri

veya başka tetkikler isteyebilir.

Sağlık kuruluşuna gitmesi güç olan uygun hastalarda evde kan alma gerçekleştirilebilir.

Ancak laboratuvar testlerinin gerekli olup olmadığına doktor karar verir.

Evde kan alma hizmetinin gereksiz yere sık yapılması tıbbi fayda sağlamaz.

Endometriozis Ameliyatından Sonra Evde Enjeksiyon

Bazı hastalarda ameliyat sonrası tromboz riskine karşı hekim tarafından antikoagülan enjeksiyon reçete edilebilir.

Bu durumda hasta veya yakınına uygulama eğitimi verilebilir ya da uygun koşullarda evde enjeksiyon hizmeti alınabilir.

Evde enjeksiyon yalnızca reçetede belirtilen doz ve süreyle uygulanmalıdır.

Morarma veya küçük lokal reaksiyonlar görülebilir.

Ancak ciddi kanama bulguları gelişirse doktor değerlendirmesi gerekir.

Endometriozis Ameliyatından Sonra Evde Serum

Çoğu hasta laparoskopik ameliyattan sonra ağızdan yeterli sıvı alabilir hale geldiğinde rutin serum tedavisine ihtiyaç duymaz.

Bu nedenle ameliyat olmuş olmak tek başına evde serum gerektirmez.

Bulantı, kusma veya başka tıbbi nedenlerle intravenöz sıvı gereksinimi ortaya çıkarsa hekim tarafından değerlendirilmelidir.

Evde serum tedavisinin içeriği ve miktarı hastaya göre planlanmalıdır.

Endometrioziste Beslenme

Endometriozisi tamamen iyileştirdiği kanıtlanmış özel bir diyet bulunmamaktadır.

Ancak sağlıklı ve dengeli beslenme genel sağlık açısından önemlidir.

Sebze,

meyve,

tam tahıllar,

yeterli protein,

sağlıklı yağ kaynakları

ve yeterli sıvı tüketimi dengeli beslenmenin temel bileşenleridir.

İşlenmiş gıdaların ve aşırı şeker tüketiminin sınırlandırılması genel sağlık açısından yararlı olabilir.

Endometriozis Diyetle Geçer mi?

Hayır.

Herhangi bir beslenme modelinin endometriozisi kesin olarak ortadan kaldırdığı gösterilmemiştir.

Bazı kişiler belirli besinleri azalttığında şişkinlik veya bağırsak yakınmalarının hafiflediğini bildirebilir.

Ancak gereksiz ve çok kısıtlayıcı diyetler vitamin-mineral eksikliklerine neden olabilir.

Özellikle sürekli besin gruplarını tamamen çıkaran diyetler profesyonel destek olmadan uygulanmamalıdır.

Gluten Endometriozisi Artırır mı?

Çölyak hastalığı veya glutenle ilişkili başka tıbbi bir durum bulunmayan herkesin gluteni kesmesi gerektiğini gösteren güçlü kanıt bulunmamaktadır.

Glutensiz beslenmek endometriozisin standart tedavisi değildir.

Şeker Endometriozis Yapar mı?

Tek başına şeker tüketiminin endometriozise neden olduğu söylenemez.

Aşırı şeker tüketiminin azaltılması genel metabolik sağlık açısından yararlı olsa da “şekeri bırakırsanız endometriozis geçer” şeklindeki iddialar bilimsel değildir.

Endometrioziste Vitamin ve Takviyeler

Omega-3,

D vitamini,

magnezyum,

antioksidanlar

ve çeşitli bitkisel ürünlerin endometriozis üzerindeki etkileri araştırılmaktadır.

Ancak takviyeler standart medikal tedavinin yerini almamalıdır.

Özellikle yüksek doz vitamin ve bitkisel ürünlerin ilaçlarla etkileşimleri bulunabilir.

Takviye kullanımı kişiye özel değerlendirilmelidir.

Endometriozis ve Egzersiz

Düzenli fiziksel aktivite genel sağlığı destekler.

Bazı kişilerde hafif veya orta düzey egzersiz pelvik ağrı ve genel iyilik hali üzerinde olumlu etki gösterebilir.

Yürüyüş,

yüzme,

hafif kuvvet egzersizleri,

esneme çalışmaları

kişinin durumuna göre yapılabilir.

Şiddetli ağrı bulunan günlerde kişinin kendisini zorlamaması gerekir.

Pelvik Taban Fizyoterapisi

Kronik pelvik ağrısı bulunan bazı hastalarda pelvik taban kaslarında aşırı gerginlik gelişebilir.

Pelvik taban fizyoterapisi uygun seçilmiş hastalarda ağrı yönetiminin bir parçası olabilir.

Bu tedavi endometriozis odaklarını ortadan kaldırmaz ancak pelvik taban kas disfonksiyonunun eşlik ettiği durumlarda yarar sağlayabilir.

Endometriozis ve Gebelik

Gebelik sırasında hormonal ortam değiştiği için bazı hastalarda endometriozis ağrıları azalabilir.

Fakat gebelik endometriozisin kesin tedavisi değildir.

“Evlen, hamile kal, geçer” şeklindeki yaklaşım bilimsel ve hasta merkezli değildir.

Gebelik kişisel bir yaşam ve üreme tercihidir; bir hastalığın tedavi yöntemi olarak sunulmamalıdır.

Endometriozis Menopozda Geçer mi?

Endometriozis östrojene duyarlı olduğu için menopoz sonrasında çoğu kişide aktivitesi azalabilir.

Ancak tüm hastalarda tamamen ortadan kalkacağını söylemek doğru değildir.

Menopoz sonrası yeni başlayan pelvik ağrı veya pelvik kitle mutlaka değerlendirilmelidir.

Endometriozis ve Ruh Sağlığı

Kronik ağrı kişinin yalnızca fiziksel sağlığını etkilemez.

Aylar veya yıllar süren ağrı;

• Uyku bozukluğu,
• İş gücü kaybı,
• Sosyal yaşamda kısıtlanma,
• Kaygı,
• Duygudurum değişiklikleri

ile ilişkili olabilir.

Bu nedenle endometriozis tedavisinde gerektiğinde psikolojik destek de bütüncül yaklaşımın bir parçası olabilir.

Bu, ağrının “psikolojik olduğu” anlamına gelmez.

Aksine kronik fiziksel hastalığın yaşam üzerindeki etkilerinin birlikte yönetilmesi anlamına gelir.

Ergenlerde Endometriozis

Endometriozis yalnızca yetişkin kadınlarda görülmez.

Ergenlik döneminde de ortaya çıkabilir.

Özellikle:

Adet sancısı nedeniyle sık sık okula gidemeyen,

ağrı kesicilere rağmen ciddi ağrı yaşayan,

adet dönemlerinde kusma veya bayılmaya yakın his yaşayan,

pelvik ağrısı giderek artan

gençlerin değerlendirilmesi gerekir.

“Yaşı küçük, endometriozis olmaz” düşüncesi doğru değildir.

NICE, 17 yaş ve altındaki şüpheli hastaların pediatrik/adölesan jinekoloji veya uzman endometriozis hizmetlerine yönlendirilmesini önermektedir.

Endometriozis ile Adenomyozis Arasındaki Fark

Bu iki hastalık sık karıştırılır.

Endometriozis: Endometriuma benzeyen dokular rahim dışında bulunur.

Adenomyozis: Endometriuma benzeyen dokular rahmin kas tabakası içerisinde bulunur.

Her iki hastalık da:

• Ağrılı adet,
• Pelvik ağrı,
• Yoğun kanama

gibi belirtilere neden olabilir.

Aynı kişide iki hastalık birlikte de bulunabilir.

Endometriozis ile Polikistik Over Aynı Hastalık mı?

Hayır.

Polikistik over sendromu ve endometriozis birbirinden farklı hastalıklardır.

PCOS daha çok:

yumurtlama bozukluğu,

adet düzensizliği,

androjen fazlalığı

ve metabolik sorunlarla ilişkilidir.

Endometriozis ise endometriuma benzeyen dokuların rahim dışında bulunmasıyla karakterizedir.

Endometriozis ile Miyom Aynı Şey mi?

Hayır.

Miyomlar rahmin kas dokusundan gelişen çoğunlukla iyi huylu oluşumlardır.

Endometriozis ise rahim dışında endometriuma benzer dokuların bulunmasıdır.

İki hastalık aynı kişide birlikte bulunabilir.

Endometriozis Ağrısı Acil Bir Duruma Dönüşebilir mi?

Endometriozis kronik bir hastalık olmakla birlikte her şiddetli karın ağrısının endometriozise bağlanması doğru değildir.

Özellikle aniden başlayan ve kişinin alışık olmadığı şiddetli ağrıda:

• Dış gebelik,
• Over torsiyonu,
• Kist rüptürü,
• Apandisit,
• Böbrek taşı,
• Akut enfeksiyon

gibi durumlar düşünülmelidir.

Bu nedenle böyle bir durumda evde serum, ağrı kesici evde enjeksiyon veya yalnızca evde bakım uygulamalarıyla zaman kaybedilmemelidir.

Endometriozis Hastası Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki durumlarda jinekolojik değerlendirme önerilir:

• Her ay çok şiddetli adet ağrısı,
• Ağrı nedeniyle işe veya okula gidememe,
• Ağrı kesicilere yeterli yanıt alamama,
• Cinsel ilişki sırasında ağrı,
• Adet döneminde ağrılı dışkılama,
• Adet döneminde idrar yakınmalarının artması,
• Kronik pelvik ağrı,
• Gebe kalmakta güçlük,
• Çikolata kisti şüphesi,
• Yoğun veya düzensiz kanama.

Belirtiler yaşam kalitesini etkiliyorsa değerlendirme ertelenmemelidir.

Endometriozis Hastalarında Evde Sağlık Hizmetlerinin Doğru Kullanımı

Endometriozis uzun süreli takip gerektirebilen bir hastalıktır.

Bazı dönemlerde evde yapılabilecek sağlık işlemleri gündeme gelebilir.

Ancak bunların ne amaçla kullanıldığı önemlidir.

Evde kan alma: Hekimin istediği laboratuvar kontrollerinde kullanılabilir.

Evde enjeksiyon: Reçete edilmiş ve evde uygulanması uygun parenteral tedaviler için kullanılabilir.

Evde serum: Tıbbi olarak intravenöz sıvı veya reçeteli tedavi gerektiren seçilmiş durumlarda uygulanabilir.

Evde pansuman: Ameliyat sonrası cerrahi yara bakımı gerektiğinde kullanılabilir.

Bu işlemlerin hiçbiri endometriozisin kendi başına tedavisi değildir.

Endometriozis ve Evde Kan Alma Hakkında Önemli Nokta

Endometriozis tanısı kan testiyle konmaz.

Ancak yoğun kanaması bulunan hastalarda kansızlık gelişebilir.

Bu nedenle hemoglobin, ferritin ve demir parametreleri gibi testlere ihtiyaç duyulabilir.

Hekim tarafından istenen bu testler için evde kan alma yapılabilir.

Benzer şekilde ameliyat öncesi veya sonrası kontrollerde evde kan alma tercih edilebilir.

Bununla birlikte normal kan sonuçları endometriozisi dışlamaz.

Endometriozis ve Evde Pansuman Hakkında Önemli Nokta

Endometriozisin kendisi için evde pansuman yapılmaz.

Evde pansuman daha çok cerrahi tedavi sonrasında yara bakımı gerektiğinde gündeme gelir.

Laparoskopik kesi yerleri hekim tarafından verilen talimatlara göre takip edilmelidir.

Evde pansuman sırasında kızarıklık, akıntı veya açılma görülmesi halinde doktorla iletişim kurulmalıdır.

Evde pansuman cerrahi enfeksiyonun tek başına tedavisi değildir.

Endometriozis Tamamen Geçer mi?

Endometriozis kronik ve tekrarlama potansiyeli bulunan bir hastalıktır.

Tedaviyle ağrı önemli ölçüde kontrol altına alınabilir.

Bazı hastalarda yıllarca çok az yakınma olabilir.

Ancak tek bir ilaç veya cerrahi işlemin bütün hastalarda yaşam boyu kesin iyileşme sağlayacağı söylenemez.

Bu nedenle takip kişiye özel olmalıdır.

Endometriozis Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Endometriozis nedir?

• Endometriozis, rahmin iç tabakasına benzeyen dokuların rahim dışında bulunmasıyla karakterize kronik bir hastalıktır.

Endometriozis neden olur?

• Kesin nedeni bilinmemektedir. Genetik yatkınlık, bağışıklık sistemi, hormonal faktörler ve hücresel mekanizmaların birlikte rol oynadığı düşünülmektedir.

Endometriozisin en önemli belirtisi nedir?

• Şiddetli adet ağrısı en sık görülen belirtilerden biridir. Kronik pelvik ağrı, cinsel ilişki sırasında ağrı ve infertilite de görülebilir.

Endometriozis ultrasonda çıkar mı?

• Endometriomalar ve bazı derin endometriozis odakları ultrasonda görülebilir. Ancak ultrasonun normal olması endometriozisi kesin olarak dışlamaz.

Endometriozis MR’da görülür mü?

• Özellikle derin endometriozisin değerlendirilmesinde MR yararlı olabilir.

Endometriozis kan tahlilinde çıkar mı?

• Hayır. Endometriozisi kesin olarak gösteren rutin bir kan testi bulunmamaktadır.

CA-125 endometriozis testi midir?

• Hayır. CA-125 endometriozis tanısı koymak amacıyla tek başına kullanılmamalıdır.

Endometriozis çikolata kisti yapar mı?

• Evet. Yumurtalıkta gelişen endometrioma halk arasında çikolata kisti olarak adlandırılır.

Çikolata kisti mutlaka ameliyat edilir mi?

• Hayır. Cerrahi kararı kistin özellikleri, ağrı, yaş, yumurtalık rezervi ve gebelik isteğine göre değerlendirilir.

Endometriozis kısırlık yapar mı?

• Bazı kişilerde doğurganlığı azaltabilir ancak endometriozisi bulunan her kadın infertil değildir.

Endometriozis olan kadın hamile kalabilir mi?

• Evet. Birçok endometriozis hastası doğal yollarla veya gerektiğinde yardımcı üreme yöntemleriyle gebelik elde edebilir.

Endometriozis kansere dönüşür mü?

• Endometriozis kanser değildir. Belirli yumurtalık kanseri türleriyle risk ilişkisi bildirilmiş olsa da endometriozisi olan kişilerin büyük çoğunluğunda kanser gelişmez.

Endometriozis ameliyatla tamamen geçer mi?

• Cerrahi ağrıyı azaltabilir ve endometriozis odaklarını tedavi edebilir ancak hastalık zaman içerisinde tekrar edebilir.

Endometrioziste evde serum yapılır mı?

• Evde serum, endometriozisin standart tedavisi değildir. Tıbbi olarak sıvı tedavisi veya başka bir intravenöz tedavi gerekli görülmüşse hekim istemi doğrultusunda uygulanabilir.

Endometrioziste evde enjeksiyon yapılabilir mi?

• Doktor tarafından reçete edilmiş ve evde uygulanması uygun bulunan ilaçlar için evde enjeksiyon sağlık profesyoneli tarafından gerçekleştirilebilir. Her endometriozis ağrısında enjeksiyon gerekli değildir.

Endometriozis için evde kan alma yapılabilir mi?

• Endometriozisi gösteren özel bir kan testi yoktur. Ancak hekim kansızlık veya başka bir durum için tetkik istemişse evde kan alma gerçekleştirilebilir.

Endometriozis ameliyatından sonra evde pansuman yapılabilir mi?

• Cerrah yara bakımı önermişse evde pansuman gerçekleştirilebilir. Pansuman şekli ve sıklığı cerrahın önerisine uygun olmalıdır.

Endometriozis diyeti var mı?

• Endometriozisi tamamen ortadan kaldırdığı kanıtlanmış özel bir diyet bulunmamaktadır. Dengeli ve sürdürülebilir beslenme tercih edilmelidir.

Endometriozis ağrısı her ay olur mu?

• Bazı kişilerde ağrı özellikle adet dönemlerinde artarken bazı kişilerde ay boyunca kronik pelvik ağrı görülebilir.

Endometriozis ilerler mi?

• Hastalığın seyri kişiden kişiye değişir. Bazı kişilerde stabil kalabilir, bazılarında belirtiler veya anatomik tutulum zaman içerisinde değişebilir.

Endometriozis genç kızlarda görülür mü?

• Evet. Endometriozis ergenlerde de görülebilir. Özellikle tedaviye dirençli şiddetli adet ağrısı yaşayan gençlerde değerlendirilmelidir.

Endometriozis menopozda geçer mi?

• Menopoz sonrası hormonal uyarının azalmasıyla belirtiler genellikle azalabilir. Ancak endometriozisin her hastada tamamen ortadan kalkacağı söylenemez.

Her adet ağrısı endometriozis midir?

• Hayır. Primer dismenore çok yaygındır. Ancak giderek şiddetlenen, günlük yaşamı etkileyen veya standart tedavilere yanıt vermeyen adet ağrısında endometriozis değerlendirilmelidir.

Sonuç

Endometriozis, endometriuma benzeyen dokuların rahim dışında bulunmasıyla karakterize kronik bir hastalıktır.

Şiddetli adet sancısı hastalığın en bilinen belirtilerinden biridir.

Ancak endometriozis yalnızca adet sancısından ibaret değildir.

Kronik pelvik ağrı,

cinsel ilişki sırasında ağrı,

bağırsak veya mesane yakınmaları,

çikolata kistleri

ve gebelikle ilgili güçlükler de görülebilir.

Tanı sürecinde ayrıntılı hasta öyküsü çok önemlidir.

Ultrason ve gerektiğinde MR değerlendirmeye yardımcı olur.

Üstelik normal bir ultrason endometriozisi kesin olarak dışlamaz.

Günümüzde uygun hastalarda yalnızca cerrahi tanıyı beklemek yerine belirtiler, muayene ve görüntüleme bulguları birlikte değerlendirilerek klinik yaklaşım planlanabilmektedir.

Tedavi ise tek tip değildir.

Ağrı tedavileri,

hormonal tedaviler,

cerrahi yöntemler

ve fertiliteye yönelik yaklaşımlar hastanın ihtiyacına göre planlanabilir.

Endometriozis nedeniyle yapılan ameliyatlardan sonra gerekli durumlarda evde pansuman cerrahi yara bakımına destek olabilir.

Hekimin istediği laboratuvar kontrollerinde evde kan alma, reçete edilmiş uygun ilaçların uygulanmasında evde enjeksiyon, gerçek tıbbi gereklilik bulunan durumlarda ise evde serum hizmetlerinden yararlanılabilir.

Fakat evde serum, evde enjeksiyon, evde kan alma ve evde pansuman, endometriozis tanı ve tedavisinin yerine geçen uygulamalar değildir.

Bunlar gerektiğinde hekim tarafından oluşturulan sağlık planını destekleyen profesyonel sağlık işlemleridir.

Her ay yaşamı durduracak kadar şiddetli adet sancısı yaşamak normalleştirilmemelidir.

Ağrı giderek artıyorsa,

işe veya okula gitmeyi engelliyorsa,

cinsel ilişki sırasında ağrı bulunuyorsa,

bağırsak veya mesane yakınmaları adet döneminde belirginleşiyorsa

ya da gebelik elde etmekte güçlük yaşanıyorsa kadın hastalıkları ve doğum uzmanı değerlendirmesi önemlidir.

Erken fark etmek önemli.

Doğru değerlendirmek daha da önemli.

Çünkü endometriozis yalnızca “ağrılı adet” değildir; kişinin yaşam kalitesini çok yönlü etkileyebilen ve kişiye özel takip gerektiren kronik bir sağlık sorunudur.

Bilgilendirme Notu: Bu içerik genel sağlık bilgilendirmesi amacıyla hazırlanmıştır. Tanı veya kişiye özel tedavi önerisi niteliğinde değildir. Endometriozis şüphesi bulunan kişilerin kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurması gerekir. İlaç, enjeksiyon, intravenöz tedavi ve ameliyat sonrası uygulamalar ilgili hekim tarafından kişinin klinik durumuna göre planlanmalıdır.

Bu yazı, Ankara’nın Bağlıca, Çayyolu, Ümitköy, Koru mahallesi, Yaşamkent, Etimesgut gibi pek çok bölgesinde araştırılan; Endometriozis Nedir? Kusmada serum/evde serum verilir mi? serum takılır mı? Bulantıda evde serum uygun mu? Gripte serum takılır mı? evde serum uygun mu? İshalde serum takılır mı_ evde serum kimlere takılır? Palyatif bakımda evde serum nedir? Yatağa bağımlı hasta kimdir? Yatak yarası bakımı, pansuman nasıl yapılır? Evde Kan Alma Nedir? Evde Kan Almanın Faydası Nedir? Yatağa bağımlı hastada serum/evde serum desteği nedir? Beslenme bozukluğunda serum/evde serum uygun mu? İdrar sondası takılması nedir? İdrar sondası çıkarılması nedir? Evde idrar sondası takılır mı? ALS li hastalarda evde bakım, ALS li hastada serum takibi, evde serum, Ameliyat sonrası pansuman nedir, Evde pansuman nedir, Ameliyat sonrası dikiş alma, enjeksiyon nedir, yatak yarası nedir, yatak yarası bakımı, yara pansumanı, evde pansuman, evde serum, evde serum kimlere takılır, evde serum faydalı mı?  Evde enjeksiyon nedir? Evde enjeksiyon kimler yapar gibi sorulardan dolayı bilgilendirme amaçlıdır.https://rezonanssaglik.com/