Akciğerde Su Toplaması Nedir? Plevral Efüzyon Belirtileri ve Tedavisi, Takip Sürecinde Evde Serum, Evde Enjeksiyon, Evde Kan Alma, Evde Pansuman

Akciğerde su toplaması (plevral efüzyon) nedir, neden olur? Nefes darlığı, tanı yöntemleri, torasentez, tedavi ve evde bakım sürecinde evde serum, evde enjeksiyon, evde kan alma, evde pansuman hakkında bilgilendirici içerik.

Akciğerde Su Toplaması Nedir?

Halk arasında akciğerde su toplaması olarak ifade edilen durum, çoğunlukla tıbbi adıyla plevral efüzyon anlamına gelir. Ancak burada önemli bir ayrıntı vardır: Sıvı çoğu zaman doğrudan akciğerin içinde değil, akciğerleri çevreleyen iki ince zarın arasındaki plevral boşlukta birikir.

Akciğerlerin dış yüzeyini örten zar visseral plevra, göğüs kafesinin iç yüzeyini örten zar ise parietal plevra olarak adlandırılır. Bu iki zarın arasında normal koşullarda çok az miktarda sıvı bulunur. Bu sıvının görevi, solunum sırasında akciğerlerin göğüs duvarı içerisinde rahatça hareket etmesine yardımcı olmaktır.

Sıvının üretimi ile geri emilimi arasındaki denge bozulduğunda plevral boşlukta normalden fazla sıvı birikmeye başlayabilir. İşte bu tabloya plevral efüzyon denir.

Akciğerde su toplaması tek başına bir hastalık değildir. Çoğu zaman başka bir hastalığın sonucu veya belirtisidir. Bu nedenle yalnızca sıvının varlığını belirlemek yeterli değildir. Asıl önemli olan, neden sıvı biriktiğinin ortaya çıkarılmasıdır.

Kalp yetmezliğinden zatürreye, böbrek hastalıklarından bazı kanserlere kadar farklı nedenlerle gelişebilir.

Bu nedenle akciğerde su toplaması saptanan hastanın değerlendirilmesi hekim tarafından yapılmalıdır.

Akciğerde Su Toplaması ile Akciğer Ödemi Aynı Şey midir?

Hayır. Birbirine karıştırılsa da aynı durum değildir.

Plevral efüzyon

Sıvı, akciğer ile göğüs duvarı arasındaki plevral boşlukta birikir.

Akciğer ödemi

Sıvı, akciğer dokusu ve alveoller içerisinde birikir.

Her iki durumda da nefes darlığı ortaya çıkabilir. Ancak nedenleri, görüntüleme bulguları ve tedavi yaklaşımları birbirinden farklı olabilir.

Bu nedenle hastanın “akciğerimde su var” şeklindeki ifadesinin altında hangi tablonun bulunduğu görüntüleme ve hekim değerlendirmesiyle netleştirilmelidir.

Akciğerde Su Toplanması Neden Olur?

Plevral efüzyonun birçok farklı nedeni vardır.

En önemli nedenler arasında:

• Kalp yetmezliği
• Zatürre ve diğer enfeksiyonlar
• Akciğer ve diğer organ kanserleri
• Pulmoner emboli
• Böbrek hastalıkları
• Karaciğer sirozu
• Tüberküloz
• Romatolojik hastalıklar
• Göğüs travmaları
• Bazı ilaçlar
• Lenfatik sistem bozuklukları

yer alır.

Hastanın yaşı, bilinen hastalıkları, ateşinin olup olmadığı, kilo kaybı, öksürük, nefes darlığı, bacaklarda ödem ve görüntüleme bulguları nedenin araştırılmasında önemlidir.

1. Kalp Yetmezliği ve Akciğerde Su Toplaması

Plevral efüzyonun önemli nedenlerinden biri kalp yetmezliğidir.

Kalbin vücuda yeterli miktarda kan pompalayamaması dolaşım sistemindeki basınçların değişmesine yol açabilir. Bunun sonucunda sıvı dokulara ve plevral boşluğa geçebilir.

Kalp yetmezliğine bağlı sıvı birikiminde hastada aynı zamanda:

• Nefes darlığı,
• Yatınca artan nefes darlığı,
• Gece nefessiz uyanma,
• Ayak ve bacaklarda şişme,
• Çabuk yorulma,
• Egzersiz kapasitesinde azalma,
• Kilo artışı

görülebilir.

Kalp yetmezliği bulunan bir kişide gelişen nefes darlığı mutlaka değerlendirilmelidir. Her nefes darlığının yalnızca “kalptendir” diye düşünülmesi doğru değildir.

2. Zatürre Akciğerde Su Toplanmasına Neden Olabilir mi?

Evet.

Zatürre yani pnömoni, plevral boşlukta sıvı birikmesine neden olabilir. Buna parapnömonik efüzyon adı verilir.

Bazı hastalarda sıvı az miktardadır ve zatürrenin uygun tedavisiyle gerileyebilir.

Ancak enfeksiyon ilerlerse plevral sıvı enfekte olabilir.

İrinli sıvı oluşması durumuna ampiyem denir.

Bu durumda hastada:

• Yüksek ateş,
• Titreme,
• Öksürük,
• Göğüs ağrısı,
• Nefes darlığı,
• Halsizlik,
• Genel durum bozukluğu

görülebilir.

Komplike parapnömonik efüzyon veya ampiyem, yalnızca evde destek tedavisiyle yönetilecek bir durum değildir. Hastane değerlendirmesi ve bazı hastalarda göğüs tüpüyle drenaj gerekebilir.

3. Kanser ve Plevral Efüzyon

Bazı kanser türleri plevral efüzyona neden olabilir.

Özellikle:

• Akciğer kanseri,
• Meme kanseri,
• Lenfoma,
• Yumurtalık kanseri

gibi malignitelerde plevral sıvı görülebilir.

Ancak plevral efüzyon görülmesi otomatik olarak kanser anlamına gelmez.

Bu çok önemli.

Plevral efüzyonun çok sayıda iyi huylu ve tedavi edilebilir nedeni vardır.

Kanser şüphesinin bulunduğu hastalarda bilgisayarlı tomografi, plevral sıvının sitolojik incelemesi ve gerektiğinde plevra biyopsisi gibi ileri değerlendirmeler yapılabilir.

4. Pulmoner Emboli

Akciğer damarlarından birinin pıhtıyla tıkanmasına pulmoner emboli denir.

Pulmoner embolide plevral efüzyon gelişebilir.

Özellikle ani başlayan:

• Nefes darlığı,
• Batıcı göğüs ağrısı,
• Çarpıntı,
• Kanlı balgam,
• Bayılma veya bayılacak gibi olma

varsa acil değerlendirme gerekir.

Tek taraflı bacak şişliği veya ağrısının buna eşlik etmesi de önemli bir bulgudur.

Pulmoner emboli acil değerlendirme gerektirebilecek ciddi bir tablodur.

5. Böbrek Hastalıkları

İleri böbrek hastalıklarında vücudun sıvı ve tuz dengesini düzenleme kapasitesi bozulabilir.

Bunun sonucunda:

• Bacaklarda ödem,
• Vücutta sıvı birikimi,
• Nefes darlığı,
• Plevral efüzyon

gelişebilir.

Böbrek fonksiyonları bozuk hastalarda sıvı tedavisi özellikle dikkat gerektirir.

Bu nedenle evde serum uygulaması her hastada otomatik olarak uygun değildir. Kalp veya böbrek yetmezliği bulunan kişilerde gereksiz ya da kontrolsüz sıvı verilmesi mevcut sıvı yükünü artırabilir.

Evde serum uygulamasına hastanın klinik durumu ve hekim tarafından belirlenen tedavi doğrultusunda karar verilmelidir.

6. Karaciğer Hastalıkları ve Siroz

İleri karaciğer hastalığı ve sirozda karın içerisinde sıvı birikmesi yani asit gelişebilir.

Bazı hastalarda bu sıvı diyaframdaki küçük geçiş yollarından göğüs boşluğuna ulaşabilir. Bu duruma hepatik hidrotoraks denir.

Özellikle sağ tarafta plevral sıvı görülebilir.

Tedavide temel amaç altta yatan karaciğer hastalığının ve sıvı dengesinin yönetilmesidir.

7. Tüberküloz

Tüberküloz da plevral efüzyon nedenlerinden biridir.

Özellikle:

• Uzun süren öksürük,
• Gece terlemesi,
• Kilo kaybı,
• Halsizlik,
• Ateş

gibi belirtiler varsa tüberküloz açısından değerlendirme yapılabilir.

Gerekli durumlarda plevral sıvıdan ve diğer örneklerden ileri incelemeler istenir.

Transüda ve Eksüda Nedir?

Plevral efüzyonların değerlendirilmesindeki önemli ayrımlardan biri sıvının transüda mı, eksüda mı olduğunun belirlenmesidir.

Transüdatif plevral efüzyon

Genellikle vücuttaki hidrostatik veya onkotik basınç dengesinin bozulması sonucunda gelişir.

Örneğin:

• Kalp yetmezliği,
• Siroz,
• Bazı ileri böbrek hastalıkları

transüdatif sıvıya yol açabilir.

Eksüdatif plevral efüzyon

Plevrada inflamasyon, enfeksiyon veya malignite gibi süreçler sonucunda ortaya çıkabilir.

Örneğin:

• Zatürre,
• Tüberküloz,
• Kanser,
• Pulmoner emboli,
• Bazı romatolojik hastalıklar

eksüdatif efüzyona neden olabilir.

Bu ayrım çoğunlukla plevral sıvı ve eş zamanlı kan örneklerinin laboratuvar değerlendirmesiyle yapılır.

Light Kriterleri Nedir?

Plevral sıvının transüda veya eksüda olarak sınıflandırılmasında en sık kullanılan yöntemlerden biri Light kriterleridir.

Plevral sıvı ve serumdaki protein ve LDH değerleri karşılaştırılır.

Aşağıdakilerden en az biri mevcutsa sıvı eksüda olarak değerlendirilir:

Plevral sıvı protein / serum protein oranı > 0,5

veya

Plevral sıvı LDH / serum LDH oranı > 0,6

veya

Plevral sıvı LDH değerinin serum LDH normal üst sınırının üçte ikisinden fazla olması.

Ancak sonuçlar tek başına yorumlanmaz. Hastanın klinik durumu, kullandığı ilaçlar ve diğer laboratuvar bulguları da dikkate alınır.

Akciğerde Su Toplamasının Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler sıvının miktarına ve altta yatan hastalığa göre değişebilir.

En sık görülen yakınmalardan biri nefes darlığıdır.

Diğer belirtiler:

• Öksürük,
• Göğüste baskı hissi,
• Batıcı göğüs ağrısı,
• Efor kapasitesinde azalma,
• Çabuk yorulma,
• Hızlı solunum,
• Ateş,
• Halsizlik

olabilir.

Küçük plevral efüzyonlarda hiçbir belirti görülmeyebilir.

Sıvı arttıkça akciğerin genişleyebileceği alan azalabilir ve nefes darlığı belirginleşebilir.

Plevral Efüzyonda Göğüs Ağrısı Nasıl Olur?

Plevra kaynaklı ağrı genellikle plevritik göğüs ağrısı şeklindedir.

Derin nefes alırken veya öksürürken artabilir.

Keskin ve batıcı şekilde tarif edilebilir.

Ancak göğüs ağrısının kalp krizi, pulmoner emboli ve başka ciddi nedenleri de bulunabileceğinden yeni başlayan veya şiddetli göğüs ağrısında tıbbi değerlendirme geciktirilmemelidir.

Akciğerde Su Toplaması Nasıl Teşhis Edilir?

Tanı birkaç aşamada yapılabilir.

Fizik muayene

Hekim akciğerleri dinler ve göğüs kafesini değerlendirir.

Plevral efüzyon bulunan bölgede solunum seslerinde azalma ve perküsyonda matite gibi bulgular görülebilir.

Ancak kesin değerlendirme için görüntüleme gerekir.

Akciğer Grafisi

Akciğer grafisi plevral efüzyon değerlendirmesinde sık kullanılan yöntemlerden biridir.

Özellikle orta ve büyük miktardaki sıvıların belirlenmesine yardımcı olabilir.

Ancak küçük miktardaki sıvıların saptanmasında ultrason daha duyarlı olabilir.

Akciğer Ultrasonografisi

Toraks ultrasonografisi plevral efüzyon değerlendirmesinde oldukça yararlıdır.

Ultrason ile:

• Sıvının varlığı,
• Yaklaşık miktarı,
• Serbest veya bölmeli olması,
• İşlem yapılabilecek uygun alan

değerlendirilebilir.

Torasentez yapılması gerektiğinde ultrason rehberliği komplikasyon riskinin azaltılmasına yardımcı olur.

Bilgisayarlı Tomografi

Toraks bilgisayarlı tomografisi akciğer ve plevranın daha ayrıntılı değerlendirilmesini sağlayabilir.

Özellikle:

• Kanser şüphesinde,
• Akciğer embolisi değerlendirmesinde,
• Komplike enfeksiyonlarda,
• Plevral kalınlaşmalarda,
• Nedeni açıklanamayan efüzyonlarda

kullanılabilir.

Kan Testleri Neden Yapılır?

Plevral efüzyon bulunan hastada altta yatan nedeni araştırmak amacıyla çeşitli kan testleri istenebilir.

Hastanın durumuna göre:

• Tam kan sayımı,
• CRP,
• Sedimentasyon,
• Üre,
• Kreatinin,
• Elektrolitler,
• Karaciğer fonksiyon testleri,
• Albumin,
• Total protein,
• LDH,
• BNP veya NT-proBNP

gibi testler değerlendirilebilir.

Test seçimi kişiye göre yapılır.

Bu noktada evde kan alma hizmeti, hekim tarafından istenen tetkiklerin uygun koşullarda alınması açısından hastanın sağlık planının bir parçası olabilir. Ancak evde kan alma, plevral efüzyon tanısını tek başına koymaz.

Gerekli olduğunda evde kan alma sonrasında örnekler uygun laboratuvara ulaştırılabilir.

Torasentez Nedir?

Torasentez, plevral boşluktaki sıvının iğne veya uygun bir kateter yardımıyla alınması işlemidir.

İki temel amaçla yapılabilir:

Tanısal torasentez

Sıvının neden oluştuğunu araştırmak için örnek alınır.

Terapötik torasentez

Fazla miktardaki sıvının oluşturduğu nefes darlığını azaltmak amacıyla sıvı boşaltılabilir.

Her plevral efüzyonda torasentez yapılması gerekmez. Kararı hastanın klinik durumu ve görüntüleme bulgularına göre hekim verir.

Plevral Sıvıda Hangi Testler Yapılır?

Alınan plevral sıvıda hastanın durumuna göre:

• Protein,
• LDH,
• Hücre sayımı,
• Hücre dağılımı,
• pH,
• Glukoz,
• Gram boyama,
• Kültür,
• Sitoloji

gibi incelemeler yapılabilir.

Tüberküloz veya başka özel hastalıkların düşünüldüğü kişilerde ilave testler istenebilir.

Plevral sıvı sonuçları çoğu zaman aynı anda alınan kan sonuçlarıyla birlikte değerlendirilir. Bu nedenle gerektiğinde evde kan alma hizmeti de hastanın laboratuvar takip sürecinin bir bölümünü oluşturabilir.

Akciğerde Su Toplamasının Tedavisi

Tek bir plevral efüzyon tedavisi yoktur.

Çünkü tedavi, sıvının kendisinden çok sıvının nedenine göre belirlenir.

Kalp yetmezliğinde farklı, zatürrede farklı, malign efüzyonda farklı bir yaklaşım uygulanır.

Kalp Yetmezliğine Bağlı Plevral Efüzyon Tedavisi

Kalp yetmezliği bulunan hastalarda temel amaç vücuttaki sıvı yükünü ve kalbin çalışma koşullarını düzenlemektir.

Hekim tarafından uygun görülen hastalarda diüretik tedaviler kullanılabilir.

Bu hastalarda sıvı alımı ve intravenöz sıvı uygulaması ayrıca önem taşır.

Özellikle kalp yetmezliği ve sıvı yüklenmesi bulunan hastaya gelişigüzel evde serum uygulanması doğru değildir.

“Serum hastayı güçlendirir” düşüncesi her hasta için geçerli değildir.

Bazı hastalarda gereksiz evde serum uygulaması dolaşımdaki sıvı yükünü artırabilir ve nefes darlığını ağırlaştırabilir.

Bu nedenle evde serum uygulaması tıbbi gereklilik ve hekim istemi doğrultusunda gerçekleştirilmelidir.

Zatürreye Bağlı Plevral Efüzyon Tedavisi

Tedavinin temelinde enfeksiyonun uygun şekilde tedavi edilmesi vardır.

Küçük ve komplike olmayan parapnömonik efüzyonlarda altta yatan zatürrenin tedavisi yeterli olabilir.

Ancak komplike efüzyon veya ampiyem gelişmişse drenaj gerekebilir.

Plevral sıvının pH değerinin düşük olması, püy bulunması, pozitif mikrobiyolojik sonuçlar veya görüntülemede komplike sıvı özellikleri ileri müdahale ihtiyacını artırabilir.

Göğüs Tüpü Ne Zaman Takılır?

Bazı plevral efüzyonların yalnızca iğneyle boşaltılması yeterli olmayabilir.

Özellikle:

• Ampiyem,
• Komplike parapnömonik efüzyon,
• Bazı tekrarlayan efüzyonlar

gibi durumlarda göğüs tüpü gerekebilir.

Bu işlemler hastane ve uzman hekim değerlendirmesi gerektirir.

Akciğerde Su Toplaması Tekrarlar mı?

Evet.

Altta yatan hastalık devam ediyorsa plevral sıvı yeniden birikebilir.

Özellikle kronik kalp hastalıkları ve bazı malign hastalıklarda tekrarlayan plevral efüzyon görülebilir.

Bu durumda yalnızca sıvıyı boşaltmak değil, sıvının yeniden oluşmasına neden olan hastalığı yönetmek önemlidir.

Plevral Efüzyonda Oksijen Tedavisi

Plevral efüzyon bulunan her hastaya otomatik olarak oksijen verilmesi gerekmez.

Oksijen ihtiyacı hastanın oksijen satürasyonu, solunum durumu ve hekim değerlendirmesine göre belirlenir.

Hipoksemi saptanan ve hekim tarafından oksijen tedavisi planlanan hastalarda evde oksijen tedavisi gündeme gelebilir.

Ancak evde oksijen tedavisi, plevral sıvıyı ortadan kaldıran bir tedavi değildir.

Oksijen, uygun hastada oksijen yetersizliğini düzeltmeye yönelik destek tedavisidir.

Bu nedenle evde oksijen tedavisi ile plevral efüzyonun esas tedavisini birbirinden ayırmak gerekir.

Evde Oksijen Tedavisinde Nelere Dikkat Edilmelidir?

Evde oksijen tedavisi hekim tarafından belirlenen akış hızında ve sürede uygulanmalıdır.

“Daha fazla oksijen daha iyidir” yaklaşımı doğru değildir.

Özellikle kronik akciğer hastalığı bulunan bazı hastalarda oksijen tedavisinin kontrollü uygulanması gerekir.

Evde oksijen tedavisi sırasında:

• Hekimin belirlediği akış hızı değiştirilmemeli,
• Oksijen kaynağı ateş ve sigaradan uzak tutulmalı,
• Hastanın solunum durumu takip edilmeli,
• Ani kötüleşmede acil yardım istenmelidir.

Evde oksijen tedavisi profesyonel takip gerektirebilen bir uygulamadır.

Akciğerde Su Toplayan Hastaya Serum Takılır mı?

Bu sorunun tek bir cevabı yoktur.

Hastanın neden plevral efüzyon geliştirdiğine bağlıdır.

Örneğin sıvı yüklenmesi bulunan kalp yetmezliği hastasında gereksiz evde serum uygulanması tabloyu kötüleştirebilir.

Buna karşılık başka bir nedenle sıvı kaybetmiş ve hekim tarafından intravenöz sıvı tedavisi planlanmış bir hastada evde serum farklı bir gerekçeyle kullanılabilir.

Bu nedenle evde serum uygulaması yalnızca “hasta halsiz” diye başlanacak standart bir işlem değildir.

Özellikle:

• Kalp yetmezliği,
• Böbrek yetmezliği,
• Yaygın ödem,
• İleri yaş,
• Solunum sıkıntısı

bulunan hastalarda evde serum kararı dikkatle verilmelidir.

Evde serum uygulaması öncesinde hastanın tıbbi öyküsü ve hekim istemi dikkate alınmalıdır.

Plevral Efüzyonda Evde Enjeksiyon Yapılabilir mi?

Hastanın başka bir hastalığı için hekim tarafından reçete edilmiş enjeksiyon tedavisi bulunabilir.

Bu durumda evde enjeksiyon, uygun ilaç, uygun uygulama yolu ve hekim istemi doğrultusunda gerçekleştirilebilir.

Ancak evde enjeksiyon, plevral efüzyonu doğrudan tedavi eden genel bir yöntem değildir.

Hangi ilacın uygulanacağı hastalığın nedenine bağlıdır.

Örneğin bir hastanın reçetesinde intramüsküler tedavi bulunması halinde evde enjeksiyon planlanabilir. Ancak nefes darlığı bulunan hastanın değerlendirilmesini geciktirmek amacıyla evde enjeksiyon yapılmamalıdır.

Güvenli evde enjeksiyon uygulamasında ilaç, doz, uygulama yolu, alerji öyküsü ve reçete kontrolü önemlidir.

Plevral Efüzyonda Evde Kan Alma

Plevral efüzyonun nedeninin araştırılması veya bilinen hastalığın takibi sırasında laboratuvar testlerine ihtiyaç duyulabilir.

Hekim tarafından istenen tetkikler için evde kan alma uygulanabilir.

Özellikle hareket kısıtlılığı bulunan, yatağa bağımlı veya sağlık kuruluşuna ulaşmakta zorlanan kişiler açısından evde kan alma kolaylık sağlayabilir.

Evde kan alma kapsamında alınabilecek testler hekimin istemine göre değişebilir.

Örneğin:

• Hemogram,
• CRP,
• Böbrek fonksiyonları,
• Elektrolitler,
• Karaciğer fonksiyonları,
• Protein ve albumin,
• LDH,
• BNP veya NT-proBNP

gibi testler istenebilir.

Ancak evde kan alma ile elde edilen sonuçlar tek başına plevral efüzyon tanısı koydurmaz. Görüntüleme ve klinik değerlendirme gerekir.

Evde Pansuman Gereken Hastalar

Plevral efüzyon nedeniyle hastanede göğüs tüpü uygulanmış hastalarda taburculuk sonrasında giriş yerinin takibi gerekebilir.

Hekimin planına uygun olarak evde pansuman yapılabilir.

Evde pansuman sırasında:

• Kızarıklık,
• Şişlik,
• Akıntı,
• Kötü koku,
• Kanama,
• Artan ağrı

gibi bulgular takip edilmelidir.

Steril teknikle gerçekleştirilen evde pansuman, yara bölgesinin korunması açısından önem taşır.

Ancak enfeksiyon bulgusu gelişirse yalnızca evde pansuman yapmak yeterli değildir; hasta yeniden değerlendirilmelidir.

Torasentez Sonrasında Evde Takip

Torasentez sonrasında hasta hekimin önerdiği süre boyunca takip edilmelidir.

Aşağıdaki belirtiler ortaya çıkarsa sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır:

• Yeni veya artan nefes darlığı,
• Şiddetli göğüs ağrısı,
• Baygınlık,
• Kanama,
• Ateş,
• İşlem yerinde belirgin kızarıklık veya akıntı.

İşlem bölgesinin bakımında hekim önerisine göre evde pansuman gerekebilir.

Gerekli durumlarda evde pansuman sırasında yara yeri değerlendirilir ve enfeksiyon belirtileri açısından gözlem yapılır.

Plevral Efüzyon Hastasında Evde Bakım

Hastaneden taburcu edilmiş ve hekim tarafından evde takibi uygun görülmüş hastalarda bakımın amacı hastanın durumunu izlemek ve reçete edilen tedavilerin güvenli şekilde uygulanmasına destek olmaktır.

Evde takip kapsamında hastanın durumuna göre:

• Vital bulguların takibi,
• Oksijen satürasyonu takibi,
• Evde kan alma,
• Reçete edilmiş evde enjeksiyon uygulamaları,
• Gerekli evde pansuman işlemleri,
• Hekim tarafından planlanmışsa evde oksijen tedavisi

gibi uygulamalar yer alabilir.

Ancak bunların hiçbiri acil hastane değerlendirmesinin alternatifi değildir.

Evde Serum Uygulamasında Sıvı Yüklenmesi Neden Önemlidir?

Özellikle kalp ve böbrek hastalarında sıvı dengesi hassastır.

Gereğinden fazla intravenöz sıvı verilmesi dolaşım yükünü artırabilir.

Bu nedenle evde serum planlanırken yalnızca serumun içeriğine değil, toplam sıvı miktarına ve uygulama hızına da dikkat edilmelidir.

Hastada plevral efüzyon varsa evde serum uygulamasından önce sıvı yüklenmesi ihtimali özellikle değerlendirilmelidir.

Hekim tarafından reçete edilmemiş veya tıbbi gerekliliği belirlenmemiş evde serum uygulamalarından kaçınılmalıdır.

Evde Enjeksiyon Sırasında Nelere Dikkat Edilmelidir?

Evde enjeksiyon uygulamasında doğru hasta, doğru ilaç, doğru doz, doğru uygulama yolu ve doğru zaman temel güvenlik ilkeleridir.

İlacın:

• Reçetesi,
• Son kullanma tarihi,
• Saklama koşulları,
• Uygulama yolu,
• Alerji öyküsü

kontrol edilmelidir.

Plevral efüzyonu bulunan hastanın başka bir hastalığı nedeniyle evde enjeksiyon tedavisi uygulanabilir. Ancak hastanın solunum durumu kötüleşiyorsa rutin evde enjeksiyon işlemi yerine öncelik tıbbi değerlendirmeye verilmelidir.

Evde Kan Alma ile Takip Edilebilecek Değerler

Hastanın hastalığına göre evde kan alma ile farklı parametreler takip edilebilir.

Örneğin kalp yetmezliğinde böbrek fonksiyonları ve elektrolitler önemli olabilir.

Enfeksiyon düşünülen hastalarda hemogram ve CRP gibi testler istenebilir.

Hekim tarafından gerekli görüldüğünde evde kan alma, hastanın laboratuvar takibinin devam ettirilmesini kolaylaştırabilir.

Özellikle hareket kabiliyeti sınırlı hastalarda evde kan alma sağlık hizmetine erişimi kolaylaştıran destekleyici bir uygulamadır.

Evde Pansuman ve Enfeksiyon Takibi

Göğüs tüpü veya başka girişimlerden sonra yara bölgesinde enfeksiyon gelişmemesi önemlidir.

Bu nedenle gerektiğinde evde pansuman steril koşullarda yapılmalıdır.

Evde pansuman sırasında yalnızca örtüyü değiştirmek değil, yara çevresini gözlemlemek de önemlidir.

Akıntı, kötü koku, ateş ve artan ağrı varsa hekime bildirilmelidir.

Profesyonel evde pansuman hizmeti hastane sonrası bakım planının bir parçası olabilir.

Evde Oksijen Tedavisi Plevral Sıvıyı Azaltır mı?

Hayır.

Evde oksijen tedavisi plevral sıvıyı boşaltmaz veya sıvının nedenini ortadan kaldırmaz.

Oksijen tedavisinin amacı, uygun hastada düşük kan oksijen düzeyinin düzeltilmesine yardımcı olmaktır.

Dolayısıyla evde oksijen tedavisi ile torasentez, diüretik tedavisi, antibiyotik tedavisi veya altta yatan hastalığa yönelik diğer tedaviler birbirinin alternatifi değildir.

Hastanın evde oksijen tedavisi ihtiyacı hekim tarafından değerlendirilmelidir.

Akciğerde Su Toplaması Kendiliğinden Geçer mi?

Bazı küçük plevral efüzyonlar altta yatan hastalık tedavi edildiğinde gerileyebilir.

Örneğin kalp yetmezliğinin kontrol altına alınmasıyla sıvı azalabilir.

Ancak “nasıl olsa kendiliğinden geçer” düşüncesiyle yeni gelişmiş plevral efüzyonun nedenini araştırmamak doğru değildir.

Özellikle tek taraflı, yeni ortaya çıkan veya nedeni açıklanamayan plevral efüzyonların değerlendirilmesi gerekir.

Akciğerde Su Toplanması Tehlikeli midir?

Plevral efüzyonun ciddiyeti:

• Sıvının miktarına,
• Birikme hızına,
• Altta yatan hastalığa,
• Hastanın yaşına,
• Kalp ve akciğer rezervine

göre değişir.

Küçük bir efüzyon bazı kişilerde belirti oluşturmayabilir.

Buna karşılık büyük miktarda sıvı akciğerin genişlemesini kısıtlayarak ciddi nefes darlığına yol açabilir.

Asıl risk bazen sıvının kendisinden çok sıvıya neden olan hastalıktır.

Hangi Belirtilerde Acil Yardım Alınmalıdır?

Akciğerde su toplaması bulunan veya bundan şüphe edilen kişide aşağıdaki durumlardan biri varsa acil tıbbi değerlendirme gerekir:

• Ani veya şiddetli nefes darlığı,
• Morarma,
• Şiddetli göğüs ağrısı,
• Bilinç değişikliği,
• Bayılma,
• Kanlı balgam,
• Belirgin oksijen düşüklüğü,
• Hızla kötüleşen genel durum,
• Ciddi solunum sıkıntısı.

Bu belirtilerin varlığında evde serum, evde enjeksiyon, evde kan alma, evde pansuman veya evde oksijen tedavisi gibi planlı ev hizmetleri acil değerlendirmeyi geciktirmemelidir.

Akciğerde Su Toplamasını Önlemek Mümkün müdür?

Her plevral efüzyon önlenemez.

Ancak altta yatan kronik hastalıkların düzenli takip edilmesi riski azaltabilir.

Özellikle:

• Kalp yetmezliğinin düzenli kontrolü,
• Böbrek fonksiyonlarının izlenmesi,
• İlaçların düzenli kullanılması,
• Enfeksiyonların geciktirilmeden değerlendirilmesi,
• Sigaranın bırakılması,
• Doktor kontrollerinin aksatılmaması

önemlidir.

Kronik hastalığı bulunan kişilerin kendi kendine ilaç veya sıvı tedavisi uygulamaması da önem taşır.

Sıkça Sorulan Sorular

Akciğerde su toplaması nedir?

• Halk arasında akciğerde su toplaması olarak ifade edilen durum çoğunlukla plevral efüzyondur. Akciğer ile göğüs duvarı arasındaki plevral boşlukta normalden fazla sıvı birikmesidir.

Akciğerde su toplaması neden olur?

• Kalp yetmezliği, zatürre, kanser, pulmoner emboli, böbrek ve karaciğer hastalıkları, tüberküloz ve bazı inflamatuvar hastalıklar neden olabilir.

En önemli belirtisi nedir?

• En sık belirtilerden biri nefes darlığıdır. Göğüs ağrısı ve öksürük de görülebilir.

Akciğerde su toplaması kanser midir?

• Hayır. Kanser nedenlerden yalnızca biridir. Kalp yetmezliği ve enfeksiyonlar dahil çok sayıda başka neden vardır.

Akciğerdeki su nasıl boşaltılır?

• Gerekli hastalarda torasentez veya drenaj yöntemleri kullanılabilir. Her hastada sıvının boşaltılması gerekmez.

Torasentez neden yapılır?

• Hem sıvının nedenini araştırmak hem de gerektiğinde sıvının oluşturduğu nefes darlığını azaltmak amacıyla yapılabilir.

Akciğerde su bulunan hastaya evde serum yapılır mı?

• Her hastaya yapılmaz. Özellikle kalp veya böbrek yetmezliğine bağlı sıvı yüklenmesi varsa evde serum uygun olmayabilir. Uygulama hekim istemi ve hastanın klinik durumuna göre planlanmalıdır.

Evde enjeksiyon yapılabilir mi?

• Hekim tarafından reçete edilen bir enjeksiyon tedavisi varsa uygun koşullarda evde enjeksiyon uygulanabilir. Ancak bu işlem plevral efüzyonun nedenini araştırmanın veya acil değerlendirmənin yerine geçmez.

Evde kan alma yapılabilir mi?

• Hekim tarafından istenen laboratuvar tetkikleri için evde kan alma yapılabilir. Ancak plevral efüzyon tanısında görüntüleme de önemlidir.

Evde pansuman ne zaman gerekir?

• Göğüs tüpü veya girişim sonrasında yara bakımı gereken hastalarda hekim önerisine uygun evde pansuman yapılabilir.

Evde oksijen tedavisi yapılabilir mi?

• Hipoksemisi bulunan ve hekim tarafından oksijen planlanan uygun hastalarda evde oksijen tedavisi uygulanabilir.

Oksijen akciğerdeki suyu kurutur mu?

• Hayır. Evde oksijen tedavisi sıvıyı ortadan kaldırmaz. Oksijen yetersizliği bulunan uygun hastalarda destek sağlar.

Akciğerde su toplaması tekrarlar mı?

• Evet. Özellikle altta yatan hastalık devam ediyorsa yeniden sıvı birikmesi mümkündür.

Plevral efüzyon bulaşıcı mıdır?

• Plevral efüzyonun kendisi bulaşıcı değildir. Ancak tüberküloz veya bazı enfeksiyonlar gibi altta yatan nedenler bulaşıcı olabilir.

Akciğerde su toplaması ölümcül olabilir mi?

• Ciddiyet altta yatan nedene, sıvının miktarına ve hastanın genel durumuna bağlıdır. Ciddi nefes darlığı veya hızlı klinik kötüleşme acil değerlendirme gerektirir.

Sonuç: Akciğerde Su Toplamasında Nedenin Bulunması Esastır

Akciğerde su toplaması, tıbbi adıyla plevral efüzyon, akciğer ile göğüs duvarı arasındaki plevral boşlukta normalden fazla sıvı birikmesidir.

Bir hastalık adı olmaktan çok, farklı hastalıkların oluşturabileceği bir bulgudur.

Kalp yetmezliği, zatürre, malign hastalıklar, pulmoner emboli, böbrek ve karaciğer hastalıkları başlıca nedenler arasındadır.

Tanıda fizik muayene, akciğer grafisi, ultrasonografi ve gerektiğinde bilgisayarlı tomografi kullanılır. Bazı hastalarda torasentez yapılarak plevral sıvı incelenir.

Tedavi ise nedene yöneliktir.

Hastaneden taburcu edilmiş ve evde takibi uygun bulunan hastalarda hekim planı doğrultusunda evde kan alma, reçeteli evde enjeksiyon, gerekli durumlarda evde pansuman ve uygun hastalarda evde oksijen tedavisi destekleyici sağlık hizmetleri arasında yer alabilir.

Bununla birlikte evde serum uygulamasında özellikle kalp ve böbrek hastalarında dikkatli olunmalıdır. Gereksiz sıvı verilmesi bazı hastalarda sıvı yüklenmesini artırabilir.

Evde serum, evde enjeksiyon, evde kan alma, evde pansuman ve evde oksijen tedavisi hastanın tanı ve tedavisinin yerine geçen uygulamalar değildir. Bu hizmetler, hekim tarafından oluşturulan tedavi ve takip planının uygun olduğu durumlarda destekleyici olarak uygulanmalıdır.

Ani nefes darlığı, morarma, şiddetli göğüs ağrısı, bilinç değişikliği veya hızlı genel durum bozulması varsa evde müdahale ile zaman kaybedilmemeli ve acil sağlık hizmetine başvurulmalıdır.

Bilgilendirme Notu: Bu içerik genel sağlık bilgilendirmesi amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve kişiye özel tedavi önerisi yerine geçmez. Plevral efüzyon şüphesinde hekim değerlendirmesi gereklidir.

Bu yazı, Ankara’nın Bağlıca, Çayyolu, Ümitköy, Koru mahallesi, Yaşamkent, Etimesgut gibi pek çok bölgesinde araştırılan; Plevral Efüzyon Nedir? Kusmada serum/evde serum verilir mi? serum takılır mı? Bulantıda evde serum uygun mu? Gripte serum takılır mı? evde serum uygun mu? İshalde serum takılır mı_ evde serum kimlere takılır? Palyatif bakımda evde serum nedir? Yatağa bağımlı hasta kimdir? Yatak yarası bakımı, pansuman nasıl yapılır? Evde Kan Alma Nedir? Evde Kan Almanın Faydası Nedir? Yatağa bağımlı hastada serum/evde serum desteği nedir? Beslenme bozukluğunda serum/evde serum uygun mu? İdrar sondası takılması nedir? İdrar sondası çıkarılması nedir? Evde idrar sondası takılır mı? ALS li hastalarda evde bakım, ALS li hastada serum takibi, evde serum, Ameliyat sonrası pansuman nedir, Evde pansuman nedir, Ameliyat sonrası dikiş alma, enjeksiyon nedir, yatak yarası nedir, yatak yarası bakımı, yara pansumanı, evde pansuman, evde serum, evde serum kimlere takılır, evde serum faydalı mı?  Evde enjeksiyon nedir? Evde enjeksiyon kimler yapar gibi sorulardan dolayı bilgilendirme amaçlıdır.https://rezonanssaglik.com/