Tarsal Tünel Sendromu Nedir? Belirtileri ve Tedavisi, Takip Sürecinde Evde Serum, Evde Enjeksiyon, Evde Kan Alma, Evde Pansuman

Tarsal tünel sendromu nedir, neden olur ve nasıl anlaşılır? Ayak tabanında yanma, uyuşma ve ağrıya yol açabilen bu sinir sıkışmasının belirtilerini, tanı yöntemleri, takip sürecinde evde serum, evde enjeksiyon, evde kan alma, evde pansuman hakkında bilgilendirici içerik.

Tarsal Tünel Sendromu Nedir?

Tarsal tünel sendromu, ayak bileğinin iç kısmından geçen posterior tibial sinirin veya bu sinirin dallarının baskı altında kalması sonucunda gelişen bir sinir sıkışması hastalığıdır. El bileğinde görülen karpal tünel sendromuna benzetilse de tarsal tünel sendromu ayak bileği ve ayak tabanını etkiler.

Tarsal tünel; ayak bileğinin iç tarafında, iç malleol adı verilen kemik çıkıntının arkasında bulunan dar ve sınırlı bir anatomik kanaldır. Bu kanaldan posterior tibial sinirle birlikte bazı tendonlar ve damarlar geçer. Kanal içerisindeki basınç arttığında sinir sıkışabilir ve ayak tabanına yayılan ağrı, yanma, karıncalanma veya uyuşma meydana gelebilir.

Posterior tibial sinir, hem duyu hem de hareket fonksiyonları bulunan karma bir sinirdir. Ayak bileğinin kısmından iç geçtikten sonra medial plantar, lateral plantar ve kalkaneal dallara ayrılır. Bu dallar ayak tabanı ile topuk bölgesinin duyusuna katkıda bulunur. Bu nedenle sinir üzerindeki baskının yeri ve derecesi, belirtilerin ayaktaki dağılımını değiştirebilir.

Tarsal tünel sendromu toplumda karpal tünel sendromu kadar yaygın değildir. Bununla birlikte topuk ağrısı, plantar fasiit, bel fıtığı, siyatik veya diyabetik nöropati gibi başka hastalıklarla karıştırılabildiği için bazı hastalarda tanının gecikebildiği düşünülmektedir. Tanı yalnızca tek bir teste dayanmaz; hastanın şikâyetleri, fizik muayene, görüntüleme yöntemleri ve gerektiğinde sinir iletim çalışmaları birlikte değerlendirilir.

Tarsal Tünelin Anatomik Yapısı

Tarsal tünel, ayak bileğinin iç ve arka bölümünde bulunan fibro-osseöz, yani kemik ve bağ dokusundan oluşan dar bir geçittir. Tünelin üzerini fleksör retinakulum adı verilen güçlü bir bağ dokusu örter.

Tarsal tünelden başlıca şu yapılar geçer:

• Tibialis posterior tendonu
• Flexor digitorum longus tendonu
• Posterior tibial arter ve venler
• Posterior tibial sinir
• Flexor hallucis longus tendonu

Posterior tibial sinirin bu dar alanda çevresindeki yapılara bağlı olarak sıkışması, ayak tabanına doğru yayılan nörolojik yakınmalara neden olabilir. Tünelin genişleyebileceği alan sınırlı olduğundan ödem, kist, tendon iltihabı, damar genişlemesi veya kemik çıkıntısı gibi durumlar sinir üzerindeki basıncı artırabilir.

Tarsal tünel sendromunun anlaşılabilmesi için belirtilerin yalnızca ayakta oluşan sıradan bir kas veya eklem ağrısı olmadığı bilinmelidir. Sinir etkilenmesine bağlı olarak ağrıya yanma, elektriklenme, iğnelenme ve hissizlik gibi duyusal değişiklikler eşlik edebilir.

Tarsal Tünel Sendromu Neden Olur?

Tarsal tünel sendromu, posterior tibial sinirin tünel içerisinde doğrudan sıkışması veya sinir çevresindeki basıncın artması sonucunda ortaya çıkar. Bazı hastalarda belirgin bir neden saptanabilirken bazı vakalar idiyopatik olabilir; başka bir ifadeyle yapılan değerlendirmelere rağmen kesin neden bulunamayabilir.

1. Ayak Bileği Yaralanmaları

Ayak bileği burkulması, kırık, ezilme veya tekrarlayan spor yaralanmaları tarsal tünel çevresinde ödem ve skar dokusu oluşturabilir. Kırık sonrası gelişen kemik çıkıntıları veya iyileşme dokuları da sinirin geçtiği alanı daraltabilir.

Özellikle geçmişte ciddi ayak bileği burkulması yaşayan kişilerde, yaralanmadan haftalar veya aylar sonra başlayan yanma ve uyuşma şikâyetleri tarsal tünel sendromu açısından değerlendirilmelidir.

2. Düz Tabanlık

Düz tabanlık, ayağın iç kavisinin azalması veya tamamen çökmesi durumudur. Ayağın mekanik yapısındaki bu değişiklik posterior tibial sinir üzerinde gerilme ve baskı meydana getirebilir.

İleri derecede düz tabanlığı bulunan kişilerde uzun süre ayakta kalmak, yürümek veya uygun olmayan ayakkabı kullanmak belirtileri artırabilir.

3. Ganglion Kisti ve Yer Kaplayan Kitleler

Tarsal tünel içerisinde veya yakınında gelişen ganglion kistleri, lipomlar, iyi huylu yumuşak doku oluşumları ve nadiren tümörler sinire baskı yapabilir.

Bu tür oluşumlarda belirtiler genellikle tek taraflıdır. Ayak bileğinin iç kısmında fark edilen şişlik, kitle veya dolgunluk hissi varsa görüntüleme yöntemleri gerekebilir.

4. Varisler ve Damar Genişlemeleri

Tarsal tünel içerisinden damarlar da geçtiği için toplardamarların genişlemesi sinire ayrılan alanı daraltabilir. Bölgedeki damar anomalileri veya varisler, sinirin aralıklı ya da sürekli şekilde sıkışmasına neden olabilir.

5. Tendon İltihapları

Tarsal tünelden geçen tendonların çevresinde gelişen tenosinovit, yani tendon kılıfı iltihabı, kanal içerisindeki basıncı artırabilir.

Tekrarlayan koşu, uzun yürüyüş, yoğun egzersiz, yanlış ayakkabı kullanımı ve aşırı yüklenme tendon çevresinde şişlik meydana getirebilir.

6. Romatizmal Hastalıklar

Romatoid artrit gibi iltihaplı romatizmal hastalıklar eklem ve tendon çevresinde şişlik oluşturarak sinir sıkışmasına zemin hazırlayabilir.

Osteoartrit, gut hastalığı ve bazı bağ dokusu hastalıkları da kemik, eklem veya yumuşak dokularda değişiklik yaparak tarsal tünel içerisindeki basıncı artırabilir.

7. Diyabet

Diyabet hastalarında sinir dokuları yüksek kan şekerine bağlı olarak daha hassas hale gelebilir. Diyabetik nöropati ile tarsal tünel sendromu birbirine benzer belirtiler oluşturabileceği gibi bazı hastalarda iki durum birlikte de bulunabilir.

Diyabetli bir kişide ayak tabanında yanma ve uyuşma olduğunda şikâyetlerin yalnızca diyabete bağlanmaması; ayak yapısı, dolaşım, cilt bütünlüğü ve sinir sıkışması ihtimalinin de değerlendirilmesi önemlidir.

8. Fazla Kilo ve Obezite

Vücut ağırlığının artması ayak ve ayak bileği üzerine binen yükü yükseltir. Bu durum düz tabanlığın belirginleşmesine, tendonlarda zorlanmaya ve sinir çevresindeki mekanik basıncın artmasına katkıda bulunabilir.

9. Uygun Olmayan Ayakkabı Kullanımı

Çok dar, sert, ayağın iç kısmına baskı yapan veya taban desteği yetersiz ayakkabılar belirtileri artırabilir. Özellikle uzun süre ayakta çalışanlarda ayakkabı seçimi büyük önem taşır.

10. Gebelik ve Ödem

Gebelik sırasında artan sıvı tutulumu ayak ve ayak bileğinde ödeme neden olabilir. Ödem, tarsal tünel içerisindeki basıncı geçici olarak artırabilir.

Gebelik döneminde gelişen uyuşma ve yanma şikâyetleri mutlaka kadın hastalıkları ve doğum uzmanı ile ilgili hekimlerin değerlendirmesi doğrultusunda ele alınmalıdır.

Tarsal tünel sendromuna yol açabilecek faktörler arasında ayak deformiteleri, travmalar, aşırı kilo, diyabet, romatizmal hastalıklar, tendon hastalıkları, kistler, kemik çıkıntıları ve damar anomalileri yer alabilir.

Tarsal Tünel Sendromunun Belirtileri Nelerdir?

Tarsal tünel sendromunun belirtileri kişiden kişiye değişebilir. Yakınmalar yalnızca ayak bileğinin iç kısmında kalabileceği gibi topuğa, ayak tabanına veya ayak parmaklarına doğru yayılabilir.

En sık görülen belirtiler şunlardır:

• Ayak bileğinin iç kısmında ağrı
• Ayak tabanında yanma hissi
• Karıncalanma ve iğnelenme
• Elektrik çarpmasına benzer ağrı
• Ayak tabanında uyuşma
• Topuk çevresinde hassasiyet
• Ayak parmaklarına yayılan ağrı
• Uzun süre ayakta kalınca şikâyetlerin artması
• Yürüme ve koşmayla belirginleşen ağrı
• Geceleri ortaya çıkan yanma veya uyuşma
• Ayakkabı kullanırken rahatsızlık
• İleri vakalarda ayak kaslarında güçsüzlük

Tarsal tünel sendromunda ağrı; keskin, batıcı, yanıcı veya zonklayıcı olarak tarif edilebilir. Bazı kişiler ayak tabanında çorap katlanmış gibi bir his olduğunu ifade edebilir.

Belirtiler gün içinde değişkenlik gösterebilir. Sabah saatlerinde hafif olan şikâyetler uzun süre ayakta kalma, yoğun yürüme, merdiven çıkma veya egzersiz sonrasında artabilir. Bazı hastalarda ise gece ağrısı daha belirgindir.

Posterior tibial sinir topuk ve ayak tabanının duyusunda görev aldığı için bu sinirin sıkışması ayak bileği, ayak tabanı, topuk ve bazen ayak parmaklarında ağrıya neden olabilir.

Tarsal Tünel Sendromu Hangi Ayağı Etkiler?

Tarsal tünel sendromu sağ veya sol ayakta tek taraflı görülebilir. Bununla birlikte düz tabanlık, diyabet, romatizmal hastalıklar ve yaygın ödem gibi sistemik nedenlerin bulunduğu kişilerde her iki ayak da etkilenebilir.

Tek taraflı ve giderek artan belirtilerde ganglion kisti, eski kırık, damar anomalisi veya başka bir yer kaplayan oluşum olasılığı daha dikkatli değerlendirilir.

İki taraflı şikâyetlerde ise diyabetik nöropati, bel kaynaklı sinir etkilenmesi, vitamin eksiklikleri ve yaygın periferik nöropati gibi durumların ayırıcı tanıda araştırılması gerekebilir.

Tarsal Tünel Sendromu Ağrısı Nereye Vurur?

Tarsal tünel sendromuna bağlı ağrı çoğunlukla ayak bileğinin iç kısmından başlar. Ağrı şu bölgelere yayılabilir:

• İç topuk bölgesi
• Ayak tabanının orta kısmı
• Ayak kavsi
• Başparmak tarafı
• Küçük parmak tarafı
• Ayak parmakları
• Nadiren baldırın alt kısmı

Ağrının dağılımı, posterior tibial sinirin hangi dalının daha fazla etkilendiğine göre farklılık gösterebilir. Bu nedenle her hastada aynı ağrı haritasının görülmesi beklenmez.

Kimler Risk Altındadır?

Tarsal tünel sendromu açısından risk taşıyabilecek kişiler arasında şunlar bulunur:

• Düz tabanlığı olanlar
• Ayak bileği kırığı veya burkulması geçirenler
• Uzun süre ayakta çalışanlar
• Yoğun koşu ve yürüyüş yapanlar
• Fazla kilolu kişiler
• Diyabet hastaları
• Romatoid artriti olanlar
• Ayak bileğinde kist veya kitle bulunanlar
• Alt ekstremitede ödem yaşayanlar
• Uygun olmayan ayakkabı kullananlar
• Tekrarlayan ayak bileği travması yaşayan sporcular

Risk faktörünün bulunması, kişide mutlaka tarsal tünel sendromu gelişeceği anlamına gelmez. Tanı ancak klinik değerlendirme sonucunda konulabilir.

Tarsal Tünel Sendromu Tanısı Nasıl Konur?

Tarsal tünel sendromunun tanısı bazen zor olabilir. Bunun temel nedeni, hastalığa ait belirtilerin plantar fasiit, topuk dikeni, bel fıtığı, siyatik, periferik nöropati ve tendon hastalıklarıyla benzerlik göstermesidir.

Tanı sürecinde hastanın şikâyetleri, hastalık öyküsü, ayak yapısı, fizik muayene bulguları ve gerekli görülen tetkikler birlikte değerlendirilir. Tarsal tünel sendromunu tek başına kesin olarak doğrulayan tek bir test bulunmadığı belirtilmektedir.

Hastalık Öyküsü

Hekim öncelikle şu bilgileri sorgulayabilir:

• Şikâyetlerin ne zaman başladığı
• Ağrının tam olarak nerede hissedildiği
• Uyuşma veya karıncalanma olup olmadığı
• Belirtilerin yürüme ve ayakta kalmayla ilişkisi
• Geçirilmiş ayak bileği yaralanmaları
• Diyabet veya romatizmal hastalık öyküsü
• Kullanılan ayakkabıların özellikleri
• Meslek ve günlük aktivite düzeyi
• Daha önce uygulanan tedaviler

Fizik Muayene

Fizik muayenede ayak bileğinin iç kısmı, ayak tabanı, kas gücü, duyu, ayak kavsi ve yürüme şekli değerlendirilir.

Ayak bileğinin iç kısmında posterior tibial sinirin geçtiği bölgeye hafifçe vurulduğunda ayak tabanına doğru elektriklenme veya karıncalanma oluşmasına Tinel bulgusu adı verilir. Pozitif Tinel bulgusu sinir irritasyonunu düşündürebilir ancak tek başına kesin tanı koydurmaz.

Elektromiyografi ve Sinir İletim Çalışmaları

EMG ve sinir iletim çalışmaları posterior tibial sinirde iletim yavaşlaması veya sinir hasarı olup olmadığını değerlendirmeye yardımcı olabilir.

Bununla birlikte test sonucunun normal olması tarsal tünel sendromunu her zaman tamamen dışlamaz. Sonuçlar hastanın klinik bulgularıyla birlikte yorumlanmalıdır.

Ultrasonografi

Ultrasonografi, tarsal tünel içerisindeki sinir, tendon, kist ve damar yapılarını değerlendirmek için kullanılabilir. Dinamik inceleme yapılabilmesi ve radyasyon içermemesi önemli avantajlarındandır.

Manyetik Rezonans Görüntüleme

MR görüntüleme; ganglion kisti, lipom, kas anomalisi, tendon iltihabı veya başka bir yer kaplayan oluşumdan şüphelenildiğinde kullanılabilir.

Röntgen ve Bilgisayarlı Tomografi

Geçirilmiş kırık, kemik çıkıntısı, ayak deformitesi veya eklem hastalığından şüphelenildiğinde röntgen ya da bilgisayarlı tomografi istenebilir.

Kan Testleri

Kan testleri doğrudan tarsal tünel sendromunu göstermez. Ancak diyabet, tiroit hastalığı, romatizmal hastalık, vitamin eksikliği, enfeksiyon veya başka sistemik nedenlerin araştırılması amacıyla hekim tarafından kan tetkikleri istenebilir.

Bu süreçte gerekli kan örnekleri sağlık kuruluşunda alınabileceği gibi, hekim istemi doğrultusunda uygun hastalar için evde kan alma hizmetinden yararlanılması da gündeme gelebilir. Evde kan alma, özellikle hareket etmekte zorlanan, yaşlı veya ameliyat sonrası dönemde bulunan kişiler için kolaylık sağlayabilir. Ancak evde kan alma işleminin yetkili sağlık personeli tarafından, doğru tüplere ve uygun taşıma koşullarına dikkat edilerek yapılması gerekir.

Tarsal Tünel Sendromu Hangi Hastalıklarla Karışabilir?

Tarsal tünel sendromunun belirtileri aşağıdaki hastalıklarla karışabilir:

Plantar Fasiit

Plantar fasiitte ağrı genellikle topuğun altında belirgindir. Özellikle sabah yataktan kalkınca atılan ilk adımlarda şiddetlenebilir.

Tarsal tünel sendromunda ise yanma, karıncalanma, elektriklenme ve uyuşma gibi sinir kaynaklı belirtiler daha ön planda olabilir.

Topuk Dikeni

Topuk dikeni röntgende görülebilen kemiksi bir çıkıntıdır. Her topuk dikeni ağrı oluşturmadığı gibi topuk ağrısının tek nedeni de değildir.

Bel Fıtığı ve Siyatik

Bel bölgesinden çıkan sinirlerin etkilenmesi bacak ve ayağa yayılan ağrı, uyuşma ve güç kaybı oluşturabilir. Bel ağrısı, kalçadan bacağa yayılan yakınmalar ve refleks değişiklikleri ayırıcı tanıda önemlidir.

Diyabetik Nöropati

Diyabetik nöropati çoğunlukla iki ayakta simetrik yanma, uyuşma ve his kaybı meydana getirir. Ancak diyabetik nöropati ile tarsal tünel sendromu aynı kişide birlikte bulunabilir.

Morton Nöroması

Morton nöromasında ağrı ve yanma daha çok ayak parmaklarının kökünde, özellikle üçüncü ve dördüncü parmak arasında hissedilir.

Posterior Tibial Tendon Hastalığı

Posterior tibial tendon sorunları ayak bileğinin iç kısmında ağrıya ve zamanla ayak kavisinin azalmasına neden olabilir. Sinir sıkışmasında görülen uyuşma ve elektriklenme tendon hastalıklarında genellikle daha az belirgindir.

Periferik Damar Hastalığı

Yürümekle ortaya çıkan ağrı, ayakta soğukluk, renk değişikliği, nabızların zayıflaması ve geç iyileşen yaralar dolaşım sorunlarını düşündürebilir.

Medial ve Lateral Plantar Sinir Sıkışması

Ayak tabanındaki daha küçük sinir dalları da ayrı noktalarda sıkışabilir. Bu durumlar plantar fasiit ve tarsal tünel sendromuyla karışabilir.

Tarsal Tünel Sendromu Tedavisi

Tedavi; belirtilerin süresine, şiddetine, sinir hasarının derecesine ve sıkışmaya yol açan nedene göre planlanır. Her hastada aynı tedavi uygulanmaz.

Öncelikle sinir üzerindeki baskıyı azaltmak, ağrıyı kontrol altına almak ve ayak mekaniğini düzeltmek amaçlanır. İleri sinir hasarı, kas güçsüzlüğü veya tünel içerisinde kitle bulunması gibi durumlarda cerrahi tedavi değerlendirilebilir.

1. Aktivitenin Düzenlenmesi

Uzun süre ayakta kalmak, koşmak, zıplamak veya ayağa aşırı yük bindirmek belirtileri artırıyorsa bu aktivitelerin geçici olarak azaltılması önerilebilir.

Tam hareketsizlik yerine, hekim veya fizyoterapistin önerdiği ölçüde kontrollü aktivite planlanması daha uygun olabilir.

2. Dinlenme ve Soğuk Uygulama

Akut ağrı ve şişlik döneminde kısa süreli soğuk uygulama rahatlama sağlayabilir. Buz doğrudan cilde temas ettirilmemeli, ince bir havluya sarılarak uygulanmalıdır.

Diyabet, dolaşım bozukluğu veya duyu kaybı bulunan kişilerde sıcak ve soğuk uygulamalar cilt hasarı oluşturabileceğinden mutlaka sağlık profesyonelinin önerisi alınmalıdır.

3. Ayakkabı Değişikliği

Ayağı sıkan, sert tabanlı veya iç ayak bileğine baskı yapan ayakkabılardan kaçınılması gerekebilir.

Geniş burunlu, ayağı destekleyen, uygun taban yapısına sahip ayakkabılar tercih edilebilir. Ayakkabı seçimi kişinin ayak yapısına göre yapılmalıdır.

4. Ortopedik Tabanlık

Düz tabanlık veya basış bozukluğu bulunan kişilerde kişiye uygun tabanlık kullanımı posterior tibial sinir üzerindeki gerilimi azaltabilir.

Her hazır tabanlık her hasta için uygun değildir. Yanlış tabanlık kullanımı ayağın yük dağılımını bozarak şikâyetleri artırabilir.

5. Atel ve Ayak Bileği Desteği

Bazı hastalarda ayak bileğini belirli bir pozisyonda tutan ateller veya destekleyici cihazlar kullanılabilir. Bu uygulamalar özellikle düz tabanlık, tendon zorlanması veya tekrarlayan hareketlere bağlı yakınmalarda tercih edilebilir.

6. Fizik Tedavi ve Egzersiz

Fizik tedavi programı kapsamında germe, sinir kaydırma, denge, ayak bileği hareket açıklığı ve kas güçlendirme egzersizleri uygulanabilir.

Egzersizler kişiye özel planlanmalıdır. Ağrıyı belirgin şekilde artıran hareketlere devam edilmemelidir. Genel ayak ve ayak bileği egzersiz programlarının yaralanma veya ameliyat sonrası günlük aktivitelere dönüşü destekleyebileceği, ancak programın hekim veya fizyoterapist gözetiminde uygulanması gerektiği belirtilmektedir.

7. İlaç Tedavisi

Ağrı ve iltihabı azaltmak amacıyla hekim tarafından uygun görülen ilaçlar reçete edilebilir. Sinir ağrısı belirgin olan hastalarda farklı ilaç grupları değerlendirilebilir.

İlaç seçimi; hastanın yaşı, mide ve böbrek hastalıkları, kalp-damar durumu, gebelik ihtimali ve kullandığı diğer ilaçlar göz önünde bulundurularak yapılmalıdır. Başkasına iyi gelen ilacın hekim önerisi olmadan kullanılması doğru değildir.

Hekim tarafından enjeksiyon şeklinde bir tedavi planlandıysa uygulama sağlık kuruluşunda veya gerekli koşullar sağlandığında evde enjeksiyon hizmeti kapsamında gerçekleştirilebilir. Evde enjeksiyon, yalnızca hekim istemi bulunan ilacın doğru doz, doğru uygulama yolu ve uygun teknikle verilmesini kapsamalıdır.

Evde enjeksiyon hizmeti sırasında hastanın alerji öyküsü, kullandığı ilaçlar ve daha önce enjeksiyona bağlı reaksiyon yaşayıp yaşamadığı sorgulanmalıdır. Her ilaç evde enjeksiyon için uygun değildir. İlk kez uygulanacak, ciddi alerjik reaksiyon riski taşıyan veya yakın takip gerektiren ilaçların sağlık kuruluşunda uygulanması gerekebilir.

8. Lokal Enjeksiyonlar

Bazı seçilmiş hastalarda sinir çevresine veya sorunlu bölgeye yönelik enjeksiyon tedavileri değerlendirilebilir. Bu işlemler anatomi bilgisi ve uygun steril koşullar gerektirdiğinden ilgili hekim tarafından veya hekim gözetiminde yapılmalıdır.

Tarsal tünel bölgesine yönelik lokal girişimler, rutin evde enjeksiyon uygulamalarıyla aynı değildir. Sinir çevresine yapılan enjeksiyonlar özel uzmanlık gerektirir ve ev ortamında gelişigüzel uygulanmamalıdır.

9. Altta Yatan Hastalığın Tedavisi

Diyabet, romatizmal hastalık, tiroit bozukluğu, ödem, venöz yetmezlik veya tendon iltihabı bulunuyorsa bu durumların kontrol altına alınması gerekir.

Kan şekeri takibi gereken hastalarda laboratuvar tetkikleri hekim önerisiyle planlanabilir. Hareket kısıtlılığı bulunan kişiler için evde kan alma hizmeti tercih edilebilir. Düzenli evde kan alma işlemleri tedavinin kendisi değildir; yalnızca gerekli laboratuvar örneklerinin uygun şekilde alınmasını sağlar.

10. Cerrahi Tedavi

Konservatif tedavilere rağmen şikâyetlerin devam etmesi, sinir hasarının ilerlemesi, kas güçsüzlüğü oluşması veya tarsal tünel içerisinde sinire baskı yapan bir kitle bulunması durumunda cerrahi tedavi değerlendirilebilir.

Tarsal tünel gevşetme ameliyatında fleksör retinakulum açılarak posterior tibial sinir üzerindeki baskının azaltılması amaçlanır. Ganglion kisti, kemik çıkıntısı veya başka bir oluşum varsa aynı seansta çıkarılması gerekebilir.

Cerrahi kararı yalnızca ağrının bulunmasına göre verilmez. Hastanın muayene bulguları, görüntüleme sonuçları, sinir iletim çalışmaları, belirtilerin süresi ve önceki tedavilere verdiği yanıt birlikte değerlendirilir.

Tarsal Tünel Ameliyatından Sonra Bakım

Ameliyat sonrasında yara bakımı, ayağın yükten korunması, ödem kontrolü ve kontrollü hareket programı önemlidir. Hastanın ne zaman ayağa kalkacağı ve ne kadar yük vereceği cerrahın önerisine bağlıdır.

Cerrahi bölgedeki yaranın temiz ve kuru tutulması gerekir. Hekimin belirlediği aralıklarla pansuman yapılabilir. Hareket kısıtlılığı bulunan hastalarda, hekim önerisi doğrultusunda evde pansuman hizmetinden yararlanılabilir.

Evde pansuman sırasında el hijyeni, steril malzeme kullanımı ve yaranın enfeksiyon belirtileri açısından değerlendirilmesi önemlidir. Evde pansuman yalnızca bandajı değiştirmekten ibaret değildir; yara çevresindeki kızarıklık, akıntı, kötü koku, şişlik ve açılma gibi bulgular da gözlemlenmelidir.

Ameliyat sonrası aşağıdaki belirtiler varsa sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır:

• Giderek artan ağrı
• Yüksek ateş
• Kötü kokulu veya iltihaplı akıntı
• Yaranın açılması
• Ayakta morarma veya aşırı soğukluk
• Ani nefes darlığı
• Baldırda belirgin şişlik ve ağrı
• Parmaklarda ilerleyen his kaybı
• Kontrol edilemeyen kanama

Yara bakımının sağlık profesyoneli tarafından yapılması gerekiyorsa evde pansuman hizmeti destekleyici olabilir. Ancak ciddi enfeksiyon, dolaşım bozukluğu veya yara açılması varsa yalnızca evde pansuman yapılması yeterli değildir; hastanın hekim tarafından değerlendirilmesi gerekir.

Hekimin gerekli görmesi hâlinde ameliyat sonrası kan değerlerinin kontrolü için evde kan alma planlanabilir. Antikoagülan kullanan veya kronik hastalığı bulunan kişilerde tetkik sıklığı hekim tarafından belirlenmelidir.

Bazı hastalara ameliyat sonrası dönemde reçeteli enjeksiyon tedavileri verilebilir. Bu durumda evde enjeksiyon hizmeti, reçete ve uygulama talimatına uygun şekilde sunulabilir. Enjeksiyonun uygulama bölgesi, sıklığı ve dozu sağlık personeli tarafından değiştirilmemelidir.

Tarsal Tünel Sendromunda Evde Serum Gerekir mi?

Tarsal tünel sendromunun temel tedavisi evde serum uygulaması değildir. Sinir sıkışmasını ortadan kaldırmak için öncelikle baskının nedeni belirlenmeli ve buna yönelik tedavi planlanmalıdır.

Halk arasında ağrı, yorgunluk veya uyuşma gibi yakınmalarda evde serum uygulamasının hızlı bir çözüm olduğu düşünülebilir. Ancak tarsal tünel içerisindeki mekanik baskı; vitamin, sıvı veya ilaç içeren bir serumla doğrudan ortadan kalkmaz.

Evde serum yalnızca hekim tarafından tıbbi gereklilik belirlendiğinde, uygun içerik ve dozla uygulanmalıdır. Muayene ve tetkik yapılmadan hazırlanan karışımlar ciddi yan etkilere, sıvı yüklenmesine, alerjik reaksiyona ve ilaç etkileşimlerine neden olabilir.

Tarsal tünel sendromu bulunan bir kişide ayrıca sıvı kaybı, ağızdan beslenememe veya başka bir tıbbi durum varsa hekim evde serum tedavisi planlayabilir. Böyle bir durumda evde serum, tarsal tünel sendromunun doğrudan tedavisi değil, eşlik eden durum için uygulanan destekleyici bir işlemdir.

Özellikle kalp yetmezliği, böbrek hastalığı, hipertansiyon, gebelik veya ileri yaş söz konusuysa evde serum öncesinde ayrıntılı değerlendirme yapılmalıdır.

Evde serum uygulamasında damar yolu, sıvının içeriği, akış hızı, hastanın genel durumu ve olası reaksiyonlar takip edilmelidir. Uygulama sırasında nefes darlığı, göğüs ağrısı, döküntü, yüzde şişme, baş dönmesi veya bilinç değişikliği gelişirse işlem durdurulmalı ve acil yardım istenmelidir.

Özetle evde serum, tarsal tünel sendromunda rutin veya herkese uygun bir tedavi değildir. Hekim istemi olmadan yalnızca ayak ağrısını geçirmek amacıyla evde serum uygulanması doğru değildir.

Evde Enjeksiyon Hizmeti Hangi Durumlarda Kullanılabilir?

Tarsal tünel sendromu için hekim tarafından kas içine veya cilt altına uygulanması gereken bir ilaç reçete edilmişse, hastanın durumu uygun olduğunda evde enjeksiyon hizmeti alınabilir.

Evde enjeksiyon sırasında şu kurallara dikkat edilmelidir:

• İlaç hekim tarafından reçete edilmiş olmalıdır.
• Doz ve uygulama yolu değiştirilmemelidir.
• Son kullanma tarihi kontrol edilmelidir.
• İlaç uygun koşullarda saklanmalıdır.
• Steril ve tek kullanımlık malzeme kullanılmalıdır.
• Hastanın alerji öyküsü sorgulanmalıdır.
• İşlem sonrası hasta olası reaksiyonlar açısından izlenmelidir.

Evde enjeksiyon işlemi, sinir çevresine enjeksiyon veya tarsal tünel içerisine girişim anlamına gelmez. Tarsal tünel bölgesine yapılacak lokal enjeksiyonlar uzmanlık gerektiren tıbbi işlemlerdir.

Ayrıca her ağrı kesici ilacın evde enjeksiyon yoluyla verilmesi gerekmez. İlaç uygulama biçimi hekimin değerlendirmesine göre belirlenir.

Evde Kan Alma Tarsal Tünel Sendromunda Ne Amaçla Yapılır?

Tarsal tünel sendromunda evde kan alma, hastalığın doğrudan tanı testi değildir. Ancak benzer şikâyetlere neden olabilen veya sinir sağlığını etkileyebilen hastalıkların araştırılmasında kan testlerinden yararlanılabilir.

Hekim şu tetkikleri değerlendirebilir:

• Açlık kan şekeri
• HbA1c
• Tiroit fonksiyon testleri
• B12 vitamini
• Folat
• Böbrek ve karaciğer fonksiyonları
• Tam kan sayımı
• Enflamasyon belirteçleri
• Romatizmal hastalıklara yönelik testler

Hareket etmekte zorlanan hastalarda evde kan alma hizmeti kullanılabilir. Evde kan alma sırasında numunelerin doğru tüplere alınması ve laboratuvara uygun sürede ulaştırılması gerekir.

Evde kan alma sonucunda elde edilen değerler tek başına tanı koydurmaz. Sonuçlar hastanın muayenesi ve diğer tetkikleriyle birlikte hekim tarafından değerlendirilmelidir.

Özellikle diyabetli hastalarda düzenli evde kan alma, kan şekeri kontrolü ve tedavi takibinin desteklenmesine yardımcı olabilir. Bununla birlikte test sıklığı hasta tarafından değil, takip eden hekim tarafından belirlenmelidir.

Tarsal tünel sendromunun ameliyatsız döneminde genellikle evde pansuman gerekmez. Hastanın ayak veya ayak bileğinde ayrıca yara, diyabetik ayak lezyonu, su toplaması ya da cilt bütünlüğünü bozan başka bir sorun varsa yara değerlendirmesi yapılabilir.

Tarsal tünel ameliyatı sonrasında ise hekim tarafından önerilen aralıklarla evde pansuman uygulanabilir. Pansuman sırasında yara kuru ve temiz tutulmalı, reçete edilmemiş ürünler yara üzerine sürülmemelidir.

Evde pansuman sırasında aşağıdaki bulgular değerlendirilmelidir:

• Yara kenarlarında kızarıklık
• Isı artışı
• Şişlik
• Akıntı
• Kötü koku
• Kanama
• Dikişlerde açılma
• Ciltte morarma
• Ağrının giderek artması

Diyabeti bulunan kişilerde küçük bir yara bile hızlı ilerleyebileceğinden evde pansuman sürecinde ayak cildi dikkatle kontrol edilmelidir.

Evde pansuman, enfeksiyon tedavisinin yerine geçmez. İltihaplı akıntı, yüksek ateş veya dolaşım bozukluğu belirtileri varsa hekim değerlendirmesi geciktirilmemelidir.

Tarsal Tünel Sendromunda Egzersizler

Egzersizler her hasta için aynı değildir. Sinire baskı yapan kist, ileri tendon hasarı veya ciddi sinir kaybı bulunan bir kişiye gelişigüzel egzersiz yaptırılması yakınmaları artırabilir.

Hekim veya fizyoterapist uygun görürse aşağıdaki çalışmalar uygulanabilir:

Baldır Germe

Duvara ellerle destek olunur. Bir ayak öne, diğer ayak arkaya alınır. Arkadaki diz düz tutulurken topuk zeminden kaldırılmadan vücut öne doğru yaklaştırılır.

Ayak Tabanı Germe

Oturur pozisyonda ayak parmakları el yardımıyla nazikçe geriye çekilebilir. Ayak tabanında hafif gerilme hissedilmesi beklenir; keskin ağrı oluşursa hareket bırakılmalıdır.

Ayak Bileği Hareketleri

Ayak bileğini yavaşça yukarı-aşağı hareket ettirme ve kontrollü daireler çizme eklem hareket açıklığını destekleyebilir.

Sinir Kaydırma Egzersizleri

Posterior tibial sinire yönelik sinir mobilizasyon egzersizleri fizyoterapist tarafından gösterilebilir. Hareketler siniri zorlamadan, küçük açılarla yapılmalıdır.

Ayak Kaslarını Güçlendirme

Havluyu ayak parmaklarıyla toplama veya hafif direnç bandıyla çalışma gibi egzersizler bazı hastalarda önerilebilir.

Egzersiz sırasında yanma, elektriklenme veya uyuşma belirgin biçimde artıyorsa programa devam edilmemeli ve sağlık profesyoneline danışılmalıdır.

Tarsal Tünel Sendromundan Korunma Yolları

Her tarsal tünel sendromu önlenemese de bazı tedbirler sinir ve ayak bileği üzerindeki yükü azaltabilir:

• Ayağa uygun ayakkabı kullanmak
• Çok dar ayakkabılardan kaçınmak
• Egzersiz öncesi ısınmak
• Aktivite düzeyini kademeli artırmak
• Fazla kiloları kontrollü biçimde vermek
• Uzun süre ayakta kalırken mola vermek
• Düz tabanlık varsa uzman değerlendirmesi almak
• Diyabette kan şekeri kontrolüne dikkat etmek
• Ayak bileği burkulmalarını önemsemek
• Ayakta oluşan şişlik ve kitleleri değerlendirmek
• Diyabetli kişilerde günlük ayak kontrolü yapmak
• Ağrıya rağmen yoğun egzersize devam etmemek

Ayakta yara gelişen kişilerde erken müdahale önemlidir. Gerekli durumlarda profesyonel evde pansuman desteği alınabilir. Diyabet takibi için hekim tarafından istenen testler evde kan alma yoluyla gerçekleştirilebilir.

Bununla birlikte koruyucu amaçla gelişigüzel evde serum veya evde enjeksiyon uygulanması önerilmez. Her iki işlem de ancak tıbbi gereklilik ve hekim istemi doğrultusunda yapılmalıdır.

Tarsal Tünel Sendromu Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Hafif ve geçici sinir baskıları bazen aktivite düzenlemesiyle azalabilir. Ancak devam eden veya ilerleyen sinir sıkışması zamanla kalıcı duyu kaybı, kronik ağrı ve kas güçsüzlüğüne yol açabilir.

İleri vakalarda şu sorunlar görülebilir:

• Ayak tabanında kalıcı uyuşma
• Gece uykusunu bozan sinir ağrısı
• Yürüme mesafesinde azalma
• Denge sorunları
• Ayak kaslarında güç kaybı
• Aktivite kısıtlılığı
• Ayak yaralanmalarını fark edememe
• Yaşam kalitesinde azalma

Özellikle diyabetli hastalarda duyu kaybı, ayakta oluşan yaraların geç fark edilmesine neden olabilir. Bu nedenle uyuşma, yanma ve his azalması uzun sürüyorsa değerlendirme geciktirilmemelidir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Aşağıdaki durumlarda sağlık kuruluşuna başvurulması önerilir:

• Ayak tabanındaki uyuşma birkaç günden uzun sürüyorsa
• Ağrı giderek şiddetleniyorsa
• Gece uykudan uyandıran yanma varsa
• Ayakta güç kaybı gelişmişse
• Yürümekte zorlanılıyorsa
• Ayak bileğinde kitle veya belirgin şişlik varsa
• Yakınmalar bir travma sonrasında başladıysa
• Diyabetle birlikte duyu kaybı bulunuyorsa
• Ayakta iyileşmeyen yara varsa
• Belirtiler her iki ayakta birden ortaya çıktıysa

Ani gelişen ayak düşmesi, hızla ilerleyen güçsüzlük, ayakta dolaşım bozukluğu, şiddetli travma veya ciddi enfeksiyon bulguları acil değerlendirme gerektirebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Tarsal tünel sendromu tam olarak nedir?

• Tarsal tünel sendromu, ayak bileğinin iç kısmındaki dar kanaldan geçen posterior tibial sinirin baskı altında kalmasıdır. Ayak tabanında ağrı, yanma, uyuşma ve karıncalanmaya neden olabilir.

Tarsal tünel sendromu kendiliğinden geçer mi?

• Hafif ve geçici baskılar dinlenme ve aktivite düzenlemesiyle azalabilir. Ancak altta kist, kemik çıkıntısı, düz tabanlık veya sürekli sinir basısı bulunuyorsa belirtiler devam edebilir. Uzun süren şikâyetlerde muayene gerekir.

Tarsal tünel sendromu tehlikeli midir?

• Genellikle hayati tehlike oluşturmaz. Fakat tedavi edilmeyen ilerleyici sinir baskısı kalıcı uyuşma, kronik ağrı ve kas güçsüzlüğüne yol açabilir.

Tarsal tünel sendromunda ağrı nerede olur?

• Ağrı en sık ayak bileğinin iç tarafında, topukta ve ayak tabanında görülür. Ayak parmaklarına veya alt bacağa doğru yayılabilir.

Tarsal tünel sendromu topuk dikenine benzer mi?

• Her iki durum topuk ağrısı yapabilir. Tarsal tünel sendromunda yanma, elektriklenme, uyuşma ve karıncalanma gibi sinir belirtileri daha belirgin olabilir.

Tarsal tünel sendromu için hangi doktora gidilir?

• Ortopedi ve travmatoloji, fiziksel tıp ve rehabilitasyon veya nöroloji uzmanına başvurulabilir. Gerekli durumlarda beyin ve sinir cerrahisi ya da ayak ve ayak bileği konusunda çalışan ilgili uzmanlık alanlarından görüş alınabilir.

EMG normal çıkarsa tarsal tünel sendromu yok mudur?

• Hayır. EMG ve sinir iletim çalışmaları tanıya yardımcıdır ancak normal sonuç hastalığı her zaman tamamen dışlamayabilir. Bulgular muayene ve görüntüleme sonuçlarıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Tarsal tünel sendromu ameliyatsız tedavi edilir mi?

• Birçok hastada aktivite düzenlemesi, uygun ayakkabı, tabanlık, fizik tedavi ve hekim tarafından planlanan ilaçlarla ameliyatsız tedavi denenebilir. Sinir hasarı ilerliyorsa veya kitle bulunuyorsa ameliyat gerekebilir.

Tarsal tünel sendromunda yürüyüş yapılabilir mi?

• Ağrıyı artırmayan kontrollü yürüyüşlere izin verilebilir. Ancak uzun yürüyüşle yanma ve uyuşma artıyorsa aktivite azaltılmalı ve uzman değerlendirmesi alınmalıdır.

Tarsal tünel sendromuna sıcak iyi gelir mi?

• Bazı kişiler sıcak uygulamayla rahatlayabilirken iltihap ve şişlik bulunan dönemlerde sıcak yakınmaları artırabilir. Diyabet ve duyu kaybı bulunan kişiler sıcak uygulamada yanık riski açısından dikkatli olmalıdır.

Tarsal tünel sendromuna buz uygulanır mı?

• Akut ağrı ve şişlikte kısa süreli soğuk uygulama yararlı olabilir. Buz doğrudan cilde temas ettirilmemelidir. Dolaşım veya duyu bozukluğu olan kişiler uygulama öncesinde sağlık profesyoneline danışmalıdır.

Tarsal tünel sendromu iki ayakta birden olur mu?

• Evet. Düz tabanlık, diyabet, romatizmal hastalık veya yaygın nöropati gibi nedenlerde iki ayakta birden görülebilir.

Tarsal tünel sendromu için evde serum yapılır mı?

• Evde serum, tarsal tünel sendromunun rutin tedavisi değildir. Hekim başka bir tıbbi gerekçeyle sıvı tedavisi planlarsa uygulanabilir. Muayenesiz ve hekim istemi olmadan evde serum yapılmamalıdır.

Tarsal tünel sendromunda evde enjeksiyon uygulanabilir mi?

• Hekim tarafından kas içine veya cilt altına uygulanacak bir ilaç reçete edilmişse evde enjeksiyon hizmeti alınabilir. Ancak sinir çevresine yapılan özel enjeksiyonlar rutin evde enjeksiyon işlemi değildir ve uzmanlık gerektirir.

Tarsal tünel sendromunda evde kan alma gerekli midir?

• Evde kan alma, hastalığı doğrudan göstermez. Diyabet, vitamin eksikliği, tiroit veya romatizmal hastalık gibi eşlik eden durumların araştırılması için hekim kan testi isteyebilir.

Ameliyat sonrasında evde pansuman yapılabilir mi?

• Hekimin önerdiği koşullarda evde pansuman yapılabilir. Evde pansuman sırasında yara enfeksiyon ve dolaşım bozukluğu bulguları açısından değerlendirilmelidir.

Sonuç

Tarsal tünel sendromu, ayak bileğinin iç kısmından geçen posterior tibial sinirin sıkışması sonucu gelişen bir sinir tuzaklanmasıdır. Ayak tabanında yanma, uyuşma, karıncalanma, elektriklenme ve topuk ağrısı hastalığın başlıca belirtileri arasındadır.

Düz tabanlık, ayak bileği yaralanmaları, tendon iltihapları, diyabet, romatizmal hastalıklar, kistler ve damar genişlemeleri sinir üzerindeki baskıyı artırabilir. Tanıda hastanın öyküsü, fizik muayene, EMG, ultrasonografi ve MR gibi yöntemlerden yararlanılabilir.

Tedavi altta yatan nedene göre planlanır. Aktivite düzenlemesi, uygun ayakkabı, ortopedik tabanlık, fizik tedavi ve ilaç tedavisi birçok hastada ilk seçeneklerdir. Sinir hasarının ilerlediği veya tünel içerisinde kitle bulunduğu durumlarda cerrahi tedavi gündeme gelebilir.

Tarsal tünel sendromu tedavisinde evde serum rutin bir uygulama değildir. Evde serum yalnızca hekim tarafından başka bir tıbbi gereklilik belirlendiğinde uygulanmalıdır. Reçeteli ilaçların uygulanması gerekiyorsa uygun hastalarda evde enjeksiyon hizmeti alınabilir. Laboratuvar takibi için evde kan alma, ameliyat sonrası yara bakımı için ise evde pansuman destekleyici sağlık hizmetleri arasında değerlendirilebilir.

Evde enjeksiyon, evde kan alma, evde pansuman ve evde serum uygulamalarının tamamı yetkili sağlık personeli tarafından, hekim istemine ve tıbbi gerekliliğe uygun biçimde gerçekleştirilmelidir. Bu hizmetler hekim muayenesinin, tanının veya hastalığa yönelik asıl tedavinin yerine geçmez.

Ayak tabanında uzun süren yanma, uyuşma, elektriklenme veya güç kaybı bulunuyorsa erken dönemde sağlık kuruluşuna başvurulması, olası sinir hasarının ilerlemesini önlemek açısından önemlidir.

Bu yazı, Ankara’nın Bağlıca, Çayyolu, Ümitköy, Koru mahallesi, Yaşamkent, Etimesgut gibi pek çok bölgesinde araştırılan; Tarsal Tünel Nedir? Kusmada serum/evde serum verilir mi? serum takılır mı? Bulantıda evde serum uygun mu? Gripte serum takılır mı? evde serum uygun mu? İshalde serum takılır mı_ evde serum kimlere takılır? Palyatif bakımda evde serum nedir? Yatağa bağımlı hasta kimdir? Yatak yarası bakımı, pansuman nasıl yapılır? Evde Kan Alma Nedir? Evde Kan Almanın Faydası Nedir? Yatağa bağımlı hastada serum/evde serum desteği nedir? Beslenme bozukluğunda serum/evde serum uygun mu? İdrar sondası takılması nedir? İdrar sondası çıkarılması nedir? Evde idrar sondası takılır mı? ALS li hastalarda evde bakım, ALS li hastada serum takibi, evde serum, Ameliyat sonrası pansuman nedir, Evde pansuman nedir, Ameliyat sonrası dikiş alma, enjeksiyon nedir, yatak yarası nedir, yatak yarası bakımı, yara pansumanı, evde pansuman, evde serum, evde serum kimlere takılır, evde serum faydalı mı?  Evde enjeksiyon nedir? Evde enjeksiyon kimler yapar gibi sorulardan dolayı bilgilendirme amaçlıdır.https://rezonanssaglik.com/