Kalp Krizi Nedir? Belirtileri, Risk Faktörleri ve Kalbi koruma Yolları, Evde Bakımı, Evde Kan Alma, Evde Serum, Evde Enjeksiyon Uygulamaları
Kalp krizi nedir, neden olur, belirtileri nelerdir? Risk faktörleri, kalbi koruma yolları neler? Evde kan alma, evde serum, evde enjeksiyon uygulamaları hakkında bilgilendirme
Tıbbi adıyla miyokardiyal enfarktüs olarak da ifade edilen kalp krizi; kalbe oksijen ve besin desteği sağlayan atardamarlarda yağ ve kolesterol birikmesine bağlı oluşan tıkanıklık veya aşırı daralmalara bağlı olarak kalp kasına kan akışının kesilmesi durumudur.
Kalbin Temel Yapısı
Kalp, göğüs kafesinin ortasında yer alan, yaklaşık bir yumruk büyüklüğünde güçlü bir kas organıdır. Görevi, oksijenli kanı tüm vücuda pompalamaktır.
Kalp dört bölümden oluşur:
. Sağ kulakçık (sağ atriyum)
. Sağ karıncık (sağ ventrikül)
. Sol kulakçık (sol atriyum)
. Sol karıncık (sol ventrikül)
Sol karıncık, vücuda kan pompalayan en güçlü bölümdür ve kalp krizinden en çok etkilenen kısımdır.
Kalp duvarı üç tabakadan oluşur:
. Endokard (iç yüzey)
. Miyokard (kalp kası- en önemli tabaka)
. Perikard (kalbi saran zar)
Kalp krizi esas olarak miyokard tabakasının oksijensiz kalmasıyla gelişir.
Koroner Damar Sitemi Nedir?
Kalp kendi kanını vücuttan değil, özel damarlarla alır. Bunlara koroner arterler denir.
Başlıca iki ana damar vardır:
. Sağ koroner arter (RCA)
. Sol koroner arter (LCA)
Sol koroner arter iki ana dala ayrılır:
. LAD (ön inen damar- en sık tıkanan damar)
. Circumflex damar
Bu damarlar:
- Kalp kasına oksijen
- Besin maddeleri
- Yaşamsal kan akışı sağlar
Kalp Krizi Nasıl Oluşur?
Kalp krizi (miyokard enfarktüsü), kalbi besleyen koroner damarların ani ve tam tıkanması sonucu kalp kasının oksijensiz kalmasıyla gelişir.
Bu süreç aniden ortaya çıkıyor gibi görünse de aslında yıllar içinde ilerleyen damar hastalığının son aşamasıdır.
1.Ateroskleroz: Damar Sertliğinin Başlangıcı
Koroner damarların iç yüzeyi zamanla:
. LDL kolesterol
. İltihabi hücreler
. Kalsiyum birikimi
İle kaplanmaya başlar.
Bu birikimlere aterosklerotik plak adı verilir.
Bilimsel olarak süreç:
- Damar iç yüzeyinde mikroskobik hasar oluşur
- Kolesterol bu bölgeye tutunur
- Bağışıklık hücreleri gelir
- Zamanla kalın bir plak tabakası gelişir
Sonuç olarak;
- Damar çapı daralır
- Kan akımı azalır
- Kalp kası zorlanır
2. Plak Yırtılması: Krizi Başlatan Kritik An
En tehlikeli aşama plak yırtılmasıdır.
Bazı plaklar:
. İnce kaplıdır
. Hassastır
. Basınçla çatlayabilir
Plak yırtıldığında vücut bunu bir damar yaralanması gibi algılar.
3. Pıhtı (Trombüs) Oluşumu
Plak çatladığında:
. Trombositler bölgeye yapışır
. Pıhtılaşma sistemi aktive olur
. Dakikalar içinde büyük bir pıhtı oluşur
Bu pıhtı:
Koroner damarı tamamen tıkar
İşte kalp krizi tam olarak bu anda gerçekleşir.
4. Oksijen Kesilmesi ve Kalp Kası Ölümü
Damar kapandığında:
. Kalp kasına oksijen gitmez
. Hücreler anaerobik metabolizmaya geçer
. Asit birikir
. Hücre zarları parçalanır
İlk 20- 30 dakikada hasar başlar
1-2 saat içinde ciddi doku ölümü olur
Bu yüzden erken müdahale hayati önemdedir.
Kalp Krizi Belirtileri
En sık belirtiler:
. Göğüs ortasında baskı, sıkışma, yanma
. Ağrının sol kola, boyuna, çeneye yayılması
. Soğuk terleme
. Nefes darlığı
. Mide bulantısı
. Halsizlik
. Ani bayılma
Kadınlarda ve diyabet hastalarında belirtiler daha silik olabilir.
Yaşlılarda yalnızca halsizlik ve nefes darlığı görülebilir.
Bu nedenle erken farkındalık hayati önem taşır.
Kalp Krizi Risk Faktörleri
Değiştirilemeyen Risk Faktörleri
. Ailesel yatkınlık
. Erkek cinsiyet
. 45 yaş üzeri erkekler
. 55 yaş üzeri kadınlar
. Genetik hiperkolesterolemi
Değiştirilebilir Risk Faktörleri
. Sigara
. Hipertansiyon
. Diyabet
. Yüksek kolesterol
. Obezite
. Hareketsizlik
. Kronik stres
. Sağlıksız beslenme
Kalp Krizi Geçirildiğinde Ne Yapılmalı?
. Acil sağlık hizmetine başvurulmalıdır.
. İlk 90 dakika (altın saat) hayati önemdedir.
. Erken müdahale kalp kasının kurtarılmasını sağlar.
Gecikme, kalıcı kalp yetmezliği riskini artırır.
Kalp Krizi Sonrası Takip
Kalp krizi sonrası hastalarda:
. Kan sulandırıcı tedavi (hekim önerisine göre gerekli durumlarda evde enjeksiyon desteği alınabilir)
. Kolesterol düşürücü tedavi
. Tansiyon kontrolü (gerekli durumlarda evde bakım hizmeti ile evde tansiyon ve diğer bulgu takibi yapılabilir)
. Diyabet kontrolü (evde sağlık hizmetleri sayesinde düzenli kontrol yapılabilir)
Düzenli kan tahlilleri, ilaç takibi ve gerekirse evde enjeksiyon uygulamaları kronik hastalık yönetiminde destekleyici olabilir.
Bazı durumlarda sıvı desteği veya vitamin uygulamaları hekim değerlendirmesi sonrası planlanabilir. Evde serum, evde enjeksiyon, evde kan alma gibi uygulamalar uygun tıbbi değerlendirme ile yapılmalıdır.
Kalbimizi Korumak İçin Neler Yapmalıyız?
1.Kan Basıncı Kontrolü
– Düzenli tansiyon takibi yapılmalı. Gerekli durumlarda evde tansiyon takibi hizmetleri profesyonel takibi kolaylaştırır.
2. Kan Şekeri Kontrolü
– KŞ, HbA1c düzeyleri düzenli takip edilmelidir. Gerekli durumlarda evde kan alma hizmeti ile hastaneye gitme zorunluluğu ortadan kalkarak, hasta konforu artırılmaktadır.
3. Kolesterol takibi
– LDL, HDL, Trigliserid düzeyleri önemlidir. Gerekli durumlarda evde kan alma hizmeti ile hastaneye gitme zorunluluğu ortadan kalkarak, hasta konforu artırılmaktadır.
4. Sigaranın Bırakılması
– Sigara damar hasarını hızlandırır.
5. Düzenli Egzersiz
– Haftada en az 150 dakika orta tempolu yürüyüş önerilir.
6. Sağlıklı Beslenme
– Akdeniz tipi beslenme kalp koruyucudur.
Bazı durumlarda hekim değerlendirmesi sonrası evde serum, evde enjeksiyon, evde tansiyon takibi, evde şeker takibi, evde kan alam hizmeti gibi destek uygulamalar sağlık profesyonelleri tarafından uygulanmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Kalp krizi anında ne kadar süremiz var?
- İlk 90 dakika kritik önemdedir.
Kalp krizi gençlerde olur mu?
- Evet. Özellikle sigara, obezite ve genetik faktör varsa risk artar.
Kalp krizi önceden belirti verir mi?
- Bazı hastalarda eforla gelen göğüs ağrısı ön uyarı olabilir.
Kalp krizi tamamen önlenebilir mi?
- Risk faktörleri kontrol altına alınarak önemli ölçüde azaltılabilir.
Kalp krizi tekrarlar mı?
- Evet, kalp krizi tekrarlayabilir. Çünkü kalp krizine yol açan damar sertliği genellikle tek bir damarı değil, tüm koroner damar sistemini etkileyen ilerleyici bir hastalıktır.
Evde sağlık destek uygulamaları gerekli olur mu?
- Bazı durumlarda hekim önerisiyle planlanana evde serum, evde enjeksiyon uygulamaları yapılabilir. Evde kan alma ile düzenli kan kontrolü sağlanabilir.
Sonuç
Kalp krizi, ani gelişen ancak çoğu zaman uzun yıllara yayılan damar hasarının sonucudur. Düzenli takip, risk faktörlerinin kontrolü ve erken müdahale hayat kurtarıcıdır.
Kronik hastalık takibinde düzenli kan tahlili, tansiyon ve şeker kontrolü önemlidir. Evde kan alma hizmeti, evde enjeksiyon ve uygun durumlarda evde serum uygulamaları, hekim değerlendirmesi doğrultusunda planlanarak takip sürecini kolaylaştırabilir.
Kalbimizi korumak; düzenli kontrol, sağlıklı yaşam ve bilinçli takip ile mümkündür.
Bu yazı, Ankara’nın Bağlıca, Çayyolu, Ümitköy, Koru mahallesi, Yaşamkent, Etimesgut gibi pek çok bölgesinde araştıırlan;Kalp krizi nedir?Evde respiratörlü hasta bakımı? Nazogastrik sonda (NG sonda) nedir? NG takılması? NG li hastad bakım?Dehidratasyonda evde serum?Kusmada serum/evde serum verilirmi? serum takılırmı? Bulantıda evde erum uygunmu?Gripte serum takılır mI? evde serum uygunmu?İshalde serum takılır mı_ evde serum kimlere takılır?Palyatif bakımda evde serum nedir? Yatağa bağımlı hasta kimdir? Yatak yarası bakımı , pansuman nasıl yapılır? Yatağa bağımlı hastada serum/evde serum desteği nedir?Beslenme bozukluğunda serum/evde serum uygunmu? İdarra sondası takılması nedir? İdrar sondası çıkarılması nedir? Evde idrar sondası takılır mı?ALS Nedir? ALS li hastalarda evde bakım, ALS li hastada serum takibi, evde serum,Ameliyat sonrası pansuman nedir, Evde pansuman nedir, Ameliyat sonrası dikiş alma, enjeksiyon nedir, yatak yarası nedir, yatak yarası bakımı, yara pansumanı, evde pansuman, evde serum, evde serum kimlere takılır,evde serum faydalı mı?, evde enjeksiyon nedir?evde enjeksiyon kimler yapar gibi sorulardan dolayı bilgilendirme amaçlıdır.
