Hipoglisemi (Kan Şekeri Düşüklüğü) Nedir? Belirtileri, İlk Müdahale, Evde Serum ve Tedavi
Hipoglisemi nedir? Kan şekeri düşüklüğü belirtileri, riskleri, ilk müdahale yöntemleri, evde serum, evde enjeksiyon, evde kan alma ve tedavi süreci hakkında bilgilendirme yazısı
Hipoglisemi; kandaki glukoz düzeyinin, vücudun özellikle beyin dokusu için gerekli olan minimum enerji ihtiyacını karşılayamayacak seviyeye düşmesidir. Klinik pratikte 70 mg /dL’nin altındaki kan şekeri değerleri hipoglisemi olarak tanımlanır.
Beyin dokusu glukozu doğrudan kullanır ve depolayamaz. Bu nedenle hipoglisemi durumunda nörolojik belirtiler ön plandadır. Uzun süreli veya sık tekrarlayan hipoglisemi atakları kalıcı hasarlara yol açabilir.
Hipoglisemi Nasıl Gelişir? (Patofizyoloji)
Hipoglisemi genellikle şu mekanizmalarla ortay çıkar:
. İnsülin göreceli veya mutlak fazlalığı
. Yetersiz karbonhidrat alımı
. Karaciğerin glukoz üretiminin azalması
. Artmış glukoz tüketimi (egzersiz, enfeksiyon, stres)
Bu durumlar sonucunda kan şekeri hızla düşer ve vücut karşı düzenleyici hormonları (adrenalin, glukagon, kortizol) devreye sokar. Belirtilerin büyük bölümü bu hormonların etkisiyle ortaya çıkar.
Hipoglisemi Belirtileri (Otonom ve Nöroglikopenik)
Hipoglisemi belirtileri iki ana grupta değerlendirilir:
1.Otonom (Adrenerjik) Belirtiler
. Terleme
. Titreme
. Çarpıntı
. Açlık hissi
. Soğukluk
. Kaygı, huzursuzluk
2. Nöroglikopenik Belirtiler
. Baş dönmesi
. Bilinç bulanıklığı
. Konsantrasyon güçlüğü
. Konuşma bozukluğu
. Görme bulanıklığı
. Bayılma ve nöbet
Kan şekeri düştükçe nörolojik belirtiler baskın hale gelir.
Hipoglisemi Kimlerde Daha Sık Görülür?
Hipoglisemi açısından riskli gruplar biraz daha detaylandırıldığında:
. İnsülin veya sülfonilüre kullanan diyabet hastaları
. Öğün atlayan veya düzensiz beslenen bireyler
. Yaşlılar
. Böbrek yetmezliği olan hastalar
. Karaciğer hastalığı olanlar
. Alkol kullanan bireyler
. Uzun süreli açlık veya yetersiz beslenme durumları
. Enfeksiyon veya ağır hastalık süreci yaşayanlar
Hipogliseminin Oluşturabileceği Riskler
Hipoglisemi sadece geçici bir şeker düşüklüğü değildir:
. Düşme ve travmalar
. Kalp ritim bozuklukları
. Bilinç kaybı
. Epileptik nöbetler
. Beyin hasarı
. Ani ölüm riski (özellikle gece hipoglisemileri)
Bu nedenle hipoglisemi basit bir durum gibi görülmemelidir.
Hipoglisemide İlk Müdahale
Bilinci Açık Hastada
. 15- 20 g hızlı emilen karbonhidrat
. 15 dakika sonra tekrar ölçüm
. Değer düzelmezse tekrar karbonhidrat
. Sonrasında kompleks karbonhidrat+ protein içeren ara öğün
Bilinci Kapalı Hastada
. Ağızdan hiçbir şey verilmez
. Acil sağlık hizmetleri çağrılır
. Damar yolu açılarak tedavi planlanır
. Gerekli durumlarda evde enjeksiyon veya klinik şartlarda intravenöz destek sağlanır.
Hipoglisemide Hangi Tetkikler Yapılır
. Açlık- tokluk kan şekeri
. HbA1c (son 3 aylık glisemik durum)
. İnsülin ve C-peptid
. Böbrek fonksiyon testleri
. Karaciğer fonksiyon testleri
. Kortizol
. Tiroid fonksiyon testleri
. Sürekli glukoz izlem sistemleri (gereken hastalarda)
Hipoglisemi Tedavisi Nasıl Planlanır?
Tedavi neden yönelik olmalıdır:
. İlaç dozlarının düzenlemesi
. Beslenme planının yeniden oluşturulması
. Öğün sıklığının artırılması
. Eğitim ve farkındalık kazandırılması
. Gerekli hastalarda sıvı ve elektrolit dengesinin sağlanması
. Hekim değerlendirmesi sonrası destekleyici evde serum uygulamaları
Evde serum ve evde enjeksiyon uygulamaları mutlaka hekim önerisi ve mevzuata uygun şekilde yapılmalıdır.
Hipoglisemiden Korunma Yolları
. Öğün atlamamak
. Düzenli kan şekeri takibi
. Egzersiz öncesi önlem almak
. Alkol tüketimine dikkat etmek
. İlaçları doğru saat ve dozda kullanmak
Sıkça Sorulan Sorular
Hipoglisemi fark dilmezse ne olur?
- Ciddi nörolojik hasar ve hayati risk oluşabilir
Gece hipoglisemisi tehlikeli midir?
- Evet, fark edilmesi zor olduğu için daha risklidir.
Evde serum hipoglisemiyi düzeltir mi?
- Bazı durumlarda destekleyici tedavi olarak planlanabilir ancak tek başına tedavi değildir.
Hipoglisemi tekrarlar mı?
- Altta yatan neden düzeltilmezse tekrarlama riski yüksektir.
Evde serum güvenli mi?
- Hekim değerlendirme sonrasında önerisiyle, sağlık profesyoneli tarafından uygulanmalı.
Sonuç
Hipoglisemi, doğru yönetilmediğinde ciddi sonuçlar doğurabilen önemli bir metabolik durumdur. Erken tanı, doğru ilk müdahale, düzenli takip ve bireye özel tedavi planı ile kontrol altına alınabilir. Riskli bireylerde profesyonel sağlık takibi, gerektiğinde evde serum, evde enjeksiyon gibi destekleyici uygulamaların uygun koşullarda değerlendirilmesi büyük önem taşır. Evde serum, evde enjeksiyon gibi destekleyici uygulamalar hekim önerisiyle sağlık profesyonelleri tarafından uygulanabilir.
Bu yazı, Ankara’nın Bağlıca, Çayyolu, Ümitköy, Koru mahallesi, Yaşamkent, Etimesgut gibi pek çok bölgesinde araştıırlan; Hipoglisemi nedir? Hipoglisemide evde serum olur mu?Böbrek yetmezliğinde evde serum uygun mu? Evde serum güvenlimi? Nazogastrik sonda (NG sonda) nedir? NG takılması? NG li hastada bakım?Dehidratasyonda evde serum?Kusmada serum/evde serum verilirmi? serum takılırmı? Bulantıda evde erum uygunmu?Gripte serum takılır mI? evde serum uygunmu?İshalde serum takılır mı_ evde serum kimlere takılır?Palyatif bakımda evde serum nedir? Yatağa bağımlı hasta kimdir? Yatak yarası bakımı , pansuman nasıl yapılır? Yatağa bağımlı hastada serum/evde serum desteği nedir?Beslenme bozukluğunda serum/evde serum uygunmu? İdarra sondası takılması nedir? İdrar sondası çıkarılması nedir? Evde idrar sondası takılır mı? Ameliyat sonrası pansuman nedir, Evde pansuman nedir, Ameliyat sonrası dikiş alma, enjeksiyon nedir, yatak yarası nedir, yatak yarası bakımı, yara pansumanı, evde pansuman, evde serum, evde serum kimlere takılır,evde serum faydalı mı?, evde enjeksiyon nedir?evde enjeksiyon kimler yapar gibi sorulardan dolayı bilgilendirme amaçlıdır.
